Book of the Day
CHOME Jules (inleiding)
Kritak dossier. Zaïre. Ketens van koper. Inleiding Jules Chome. [Congo]
Softcover, 4to, 158 pp., geïllustreerd, tabellen, kaartjes, bibliografische noten. Benadrukt de overgang van kolonialisme naar neo-kolonialisme en het geopolitieke belang van Katanga. Marxistische analyse.
CHOME Jules (inleiding)@ wikipedia
€ 15.0
New Arrivals
LEFEVRE Jean-Baptiste
Vivre dans une abbaye cistercienne aux XIIe et XIIIe siècles
Broché, in-8, 112 pp., illustrations et photos en nb et couleurs, carte de l'Europe cistercienne au Moyen Age, notes bibliographiques, bibliographie.
LEFEVRE Jean-Baptiste@ wikipedia
€ 20.0
HUEBER A. o.s.b., DEBECKER Gh. K.
Geschiedenis van Wilsele: zijn opkomst en ontwikkeling
Gesigneerd door beide auteurs (p. 10). Hardcover, groene percaline band met goudopdruk, ingekleurd wapenschild van de gemeente, in-8, 177 pp. zw-foto's en uitvouwbaar gemeenteplan, bibliografie.
Gedrukt bij UGA te Heule, wat garant staat voor een fraaie afwerking en inbinding.
In de bibliografie treffen we als bron aan: Aanplakbiljetten voor verkoop van nationale goederen (cfr. p. 43).
De gemeente bezat het kasteel 'Arbre' te Arbre, gelegen tussen Namen en Dinant. (119)
Men vindt hier de eigenaarsgeschiedenis van het kasteel Bleydenberg (met gravure). (123 e.v.)
Ook het verdwenen buitengoed van de Sint-Gertrudisabdij (Leuven) wordt vermeld. (126 e.v.)
HUEBER A. o.s.b., DEBECKER Gh. K.@ wikipedia
€ 35.0
CELS Jos
De gifmoord van Steendorp, een gerechtelijke dwaling
Pb, in-8, 88 pp. + fotokatern.
De gebeurtenissen dateren van 1927.
Op de backcover een situering door Louis De Lentdecker, het boegbeeld van de gerechtelijke journalistieke verslaggeving.
CELS Jos@ wikipedia
€ 9.5
HERTMANS Stefan
Oorlog en terpentijn. Roman
9de druk. Hardcover, geïllustreerde stofwikkel, 334 pp.
Van de backcover: Het verhaal van een kleine held in de Grote Oorlog die ervan droomde kunstenaar te worden.Vlak voor zijn dood in de jaren tachtig van de vorige eeuw gaf de grootvader van Stefan Hertmans zijn kleinzoon een paar volgeschreven oude cahiers. Jarenlang durfde Hertmans de schriften niet te openen (dat lijkt mij ongeloofwaardig, LT) tot hij het wél deed en onvermoede geheimen vond. Het leven van zijn grootvader bleek getekend door zijn armoedige kinderjaren in het Gent van voor 1900, door gruwelijke ervaringen als frontsoldaat in de Eerste Wereldoorlog en door een jonggestorven grote liefde. In zijn verdere leven zette hij zijn verdriet om in stille schilderkunst. Stefan Hertmans jarenlange fascinatie voor zijn grootvaders leven bracht hem uiteindelijk tot het schrijven van deze aangrijpende roman. ISBN: 9789023476719.
HERTMANS Stefan@ wikipedia
€ 12.5
MONK Ray, [Wittgenstein Ludwig]
Ludwig Wittgenstein. Het heilige moeten. Een biografie. (vertaling van The Duty of Genius - 1990)
Vuistdikke paperback, in-8, 636 pp., foto's in zw, bibliografische noten, bibliografie, index/register. LW (1889-1951)
Naast een degelijke biografie is dit ook een boeiend portret van Wenen en Cambridge rond 1900.
MONK Ray, [Wittgenstein Ludwig]@ wikipedia
€ 15.0
RAYMAEKERS Jan
Congo. De schoonste tijd van mijn leven. Getuigenissen van oud-kolonialen in woord en beeld
Paperback met geïllustreerde flappen, kleine 4to, 199 pp., illustraties, foto's in ZW en sepia, fotocredits.
Nostalgisch met een boeiende, vaak heel persoonlijke iconografie.
Jan Raymaekers is historicus.
RAYMAEKERS Jan@ wikipedia
€ 25.0
GOBYN Ronny (Editor), Reynebeau Marc, GERARD Emmanuel, VANDENBROEKE Chris, VERAGHTERT Karel, VANTHEMSCHE Guy, SIMON Frank, VAN LOO Anne en ZAMPA Frederica (stedebouw en architectuur), LAMBRECHTS Marc, VAN DEN WIJNGAERT Mark
De jaren '30 in België. De massa in verleiding.
Geïllustreerde hardcover, 4to, 318 pp. Overvloedig geïllustreerd met foto's en repro's van (politieke) affiches, chronologie (pp. 229-308), bibliografische noten, bibliografie, index, statistische tabellen. Interessant overzichtswerk dat de nadruk legt op de staatsinterventie (werkloosheidsuitkeringen, ziekteverzekering, kinderbijslag, infrastructuurwerken, Plan De Man), massificatie, fascisme. Ook ruime aandacht voor pers, radio, transport, bioscoop, kunstvormen, sportmanifestaties. In het hoofdstuk architectuur o.m. foto's van huizen van Gaston Brunfaut (ook sanatorium te Tombeek van Maxime Brunfaut) en Marcel Leborgne, Robert Braem, Charles Colassin, Gaston Eysselinck, flatgebouw aan de Louizalaan te Brussel van Stanislas Jasinski, woning Canneel van Louis Herman Koninck (buiten- en binnenaanzicht), boekentoren Gent van Henry van de Velde. Aandacht voor het 3de CIAM-congres (Brussel, 27-29/11/1930): hier werd gekozen voor hoogbouw i.p.v. voor tuinsteden (p. 235).
GOBYN Ronny (Editor), Reynebeau Marc, GERARD Emmanuel, VANDENBROEKE Chris, VERAGHTERT Karel, VANTHEMSCHE Guy, SIMON Frank, VAN LOO Anne en ZAMPA Frederica (stedebouw en architectuur), LAMBRECHTS Marc, VAN DEN WIJNGAERT Mark@ wikipedia
€ 30.0
BALLE Jean-Luc, GOFFIN Jacques
Wording van een boekband - Dossier opgesteld t.g.v. de tentoonstelling in de Koninklijke Bibliotheek Albert I
Paperback, in-8 square, 79 pp., illustraties, foto's over boekbindersvak, bibliografie. De lijst van de gereedschappen van de boekbinder-vergulder is verhelderend voor het begrijpen van de complexiteit van deze ambacht.
BALLE Jean-Luc, GOFFIN Jacques@ wikipedia
€ 10.0
HANSOTTE Georges
Inventaire des archives de l'Abbaye de Neufmoustier - Tome II - Regestes (1531-1788) - Tables
Broché, 4to, polycopie offset, 569 pp., table des personnes et des lieux.
Attention: uniquement le Tome II.
Abbaye de Neufmoustier -Huy - Chanoines-Réguliers - hommes - 1099-1796 - vendu le 17970521 à Daemen/J. Gosuin
HANSOTTE Georges@ wikipedia
€ 20.0
VAN ISACKER Karel s.j.
Het land van de dwazen
2de druk. Originele stijve kartonnen kaft, gebrocheerd, 38 pp., 12,5x23cm. Een boekje dat, niettegenstaande zijn beperkt volume en misschien net daardoor, een enorme invloed heeft uitgeoefend op de jonge generatie van de jaren 60 en 70. Citaat van de achterflap: "Het land van de dwazen, dat is het land waar de natuur stelselmatig wordt vernield, waar schoonheid en oorspronkelijkheid worden opgeofferd aan de welvaart; het land met de vergiftigde lucht, met het lawaai en de stank van de steden, met het vernielde landschap. Het land van de dwazen, dat is het land waar men het normaal vindt acht uur per dag, vier vijfden van het leven, weg te gooien aan een zinloos werk dat de mensen leeg maakt en verstikt; het land waar men in ruil voor een salaris graag zijn ziel en zijn vrijheid prijsgeeft ..." Het heeft wat van Brel, van Boudewijn de Groot, van Zjef Vanuytsel (die in 1970 'De Zotte Morgen' uitbracht), van Melanie, van de provo's (die hij uitdrukkelijk gelijk geeft), van de hippies, van Luther King, van Camara , van de bevrijdingstheologie. Het boekje bevat in feite het gehele gedachtengoed van de contestatiebeweging. Karel Van Isacker S.J. (Mechelen, 26 juni 1913 - Niel-bij-As, 25 augustus 2010) was een Vlaams historicus. Van Isacker werd hevig bekritiseerd voor zijn werk 'Mijn land in de kering'; omdat hij als Vlaming een mening had ! En dat heb je in Het land van de Dwazen beter niet. In zo'n land hebben enkel de hoog geplaatste dwazen recht op een mening, of wat daarvoor moet doorgaan. Wanneer zij daarmee naar buiten komen, worden de lagere dwazen verondersteld te applaudiseren en te betalen om het circus aan de gang te houden. Toegevoegd: erratumblaadje voor p. 15 regel 17; bespreking door Frans Verleyen in De Standaard dd. 3 november 1970 en twee lezersbrieven die de stellingen van Verleyen aanvallen & antwoord van de redacteur: het conflict tussen technologie en natuur is meetbaar, een omschrijfbaar conflict is een oplosbaar conflict, het heeft in dat geval geen 'Spengleriaanse afmetingen. Noot Lucas Tessens: Dit soort geloof heeft vanaf de jaren zeventig een golf van milieu-metingen op gang gebracht en men ging leven in de illusie dat meting zonder actie ook al goed genoeg was. De milieu-problematiek werd opgezogen in de technocratie en de contestatie kwam terecht in een statistisch welles-nietes-spelletje.
VAN ISACKER Karel s.j.@ wikipedia
€ 20.0
U Gent
Studia Historica Gandensia N° 288 - Licentiaatsverhandelingen in de Geschiedenis. Academiejaar 1998-1999. Samenvattingen.
Pb, 316 pp.
Tekortkomingen aan dit overzicht (en wellicht aan de gehele reeks):
Geen inhoudstafel wat een snelle consultatie bemoeilijkt.
Sommige studenten dienden geen samenvatting in. Wij vragen ons dan af waarom professoren dat niet opleggen: een verhandeling zonder samenvatting wordt geweigerd. Zodoende zou een samenvatting altijd bestaan. Te streng? Misschien zijn de diplomafabrieken te soft geworden.
Het neerleggen van een onderzoeksrapport zonder 'Executive Summary' wordt in het zakenleven ook niet geduld. Gewoon een kwestie van gezond verstand.
Bereidt uw studenten voor op bondigheid en duidelijkheid.
U Gent@ wikipedia
€ 5.0
JONGEN Ludo
Heilig in de Lage Landen. Herschreven levens.
Paperback, in-8, 368 pp., geen illustraties, bibliografische noten, bibliografie, index/register.

Het boek kon ons niet overtuigen. De layout is er in feite geen. Jammer.
JONGEN Ludo@ wikipedia
€ 7.5
van Outryve d'Ydewalle Raynier, MICHIELSEN Stefaan
De bedrijvenbouwer. GIMV: twintig jaar ten dienste van de Vlaamse economie
Paperback, in-8, 184 pp.

Ridder Raynier Ghislain André Marie van Outryve d'Ydewalle (Brussel, 17 december 1934 - Beernem, 10 april 2007) was een Belgisch ambtenaar en bestuurder van vennootschappen. Hij was gedurende bijna 20 jaar voorzitter van de GIMV.

Noot Lucas Tessens:
Omdat ikzelf de basisidee leverde voor Telenet (de aaneenschakeling van de kabelgebieden en het tweewegs maken van de coaxkabel), durf ik hier mijn stoute schoenen aantrekken.
Het hoofdstukje gewijd aan Telenet vertelt maar de halve waarheid en is dus een hele leugen. Ik vraag me trouwens af of VOY wel op de hoogte was van wat er zich in zijn 'huis' aan de Karel Oomsstraat in Antwerpen afspeelde.
De inbreng van US West in het kapitaal van Telenet was van bij het begin een miskleum van jewelste en een voorbode van het verlies van de 'Vlaamse' kabel aan de US-investors en later aan Liberty Global. Wat een parel aan de kroon van Vlaanderen én een moneymaker had kunnen zijn, werd door enkelingen in driedelig pak verkwanselt ! VOY komt met wat neoliberaal gewauwel aandraven om een mistige operatie goed te praten. Stefaan Michielsen heeft dat, blijkbaar zonder wederwoord, zonder 'double check' of kritische noot, braafjes neergepend. Want daar dienen huurlingen-journalisten toch voor, nietwaar.

zie het relaas dat wij in 1997 aan Trends Top Informatica leverden
van Outryve d'Ydewalle Raynier, MICHIELSEN Stefaan@ wikipedia
€ 45.0
DE KEGEL Sam
Zeg, ken jij de mosselman? Waarom geen enkel beroep blijft bestaan.
Paperback, in-8, 376 pp., illustraties, bibliografische noten, bibliografie, index/register.
DE KEGEL Sam@ wikipedia
€ 10.0
DEWILDE Brecht, POUKENS Johan (Eds), BRUNEEL Claude
Entrepreneurs, institutions & government intervention in Europe (13th - 20th centuries). - Essays in honour of Erik Aerts.
Paperback, in-8, 218 pp., illustrations, bibliographical notes, bibliography.
The essay by Claude Bruneel, The appointment of auditors in the Chamber of Accounts: an element of flexibility in the policy of the government in the Austrian Netherlands (pp. 132-146) drew our attention.
DEWILDE Brecht, POUKENS Johan (Eds), BRUNEEL Claude@ wikipedia
€ 30.0
VAN ENGELAND Dirk
Sels. Een Duffelse familie van tuinbouwpioniers en politieke voorvechters.
Paperback, folio, 124 pp., illustraties, foto's, kadasterplannen, bibliografische noten, bibliografie. Bevat nogal wat informatie over de Duffelse afdeling van de Volksunie. Grotendeels gebaseerd op onderzoek van familie-archieven.
Historicus Van Engeland (1964-2017) is dé specialist wanneer het over Duffelse geschiedenis gaat. Hij overleed veel te jong. Hij laat een indrukwekkend oeuvre na.
VAN ENGELAND Dirk@ wikipedia
€ 15.0
VAN ENGELAND Dirk
Duffel tijdens de Grote Oorlog. De Duffelse vluchtelingen
Paperback, folio, 183 pp., illustraties, foto's, grondplannen, kaartjes, bibliografische noten, bibliografie. Grotendeels gebaseerd op tijdrovend archiefonderzoek. Veel aandacht gaat naar de Nederlandse opvangkampen voor Belgen in Nunspeet, Ede en Gouda. Bevat een schat aan familienamen.
Van Engeland (1964-2017) is dé specialist wanneer het over Duffelse geschiedenis gaat. Hij overleed veel te jong. Hij laat een indrukwekkend oeuvre na. Dit is een postuum werk.
VAN ENGELAND Dirk@ wikipedia
€ 15.0
DUMONT Georges-Henri
Châteaux en Belgique et au Grand-Duché de Luxembourg - Kastelen in België en in het Groothertogdom Luxemburg - Castles of Belgium and the Grand Duchy of Luxembourg - Schlösser in Belgien und in Grossherzogtum Luxemburg
Enkel Deel II. Hardcover, stofwikkel, folio, 258 pp, kleurenfoto's (ook uitslaande panoramafotos's). Er worden ook interieurs getoond. Viertalig NFED.
Het repertorium achteraan en de bijhorende kaart is het meest interessante gedeelte van dit toch wel fraaie kijkboek.
DUMONT Georges-Henri@ wikipedia
€ 12.5
DE POTTER Frans, BROECKAERT Jan
Geschiedenis der stad Sint-Niklaas. Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen.
Pb, in-8, 402 pp., met uitslaande kaart in fine. Facsimile-uitgave van de oorsponkelijke uitgave van 1881.
Voor de opbloei van de tekstielnijverheid raadplege men pp. 145 e.v.
DE POTTER Frans, BROECKAERT Jan@ wikipedia
€ 25.0
RUYS Manu
Vijfentwintig jaar Kongo-Zaïre
Paperback 87 pp. Uit de reeks "Aktueel" nr.11.
RUYS Manu @ wikipedia
€ 8.0
Scoop
TESSENS Lucas, TESSENS Manu
Boeken, bibliografische referenties en feiten over opgeheven/afgeschafte abdijen en kloosters in België - MONASTERIES BELGIUM @ mers.be
ID: 202106310000
Klik op de kaart hieronder en u krijgt ze uitvergroot én dynamisch te zien. Zoom in op het gebied dat u interesseert. Klik dan op een icoontje in de kaart: U krijgt het boeknummer en de titel te zien, maar ook historische gebeurtenissen zijn in de kaart te vinden.
De ligging van de abdijen, kloosters en priorijen is gegeorefereerd tot op straatniveau, c.q. huidig perceelsniveau (decimale breedte lengtegraad). Vaak gaat het om de ligging van ruïnes (bvb. Villers-la-Ville, Aulne), restanten van complexen die een heel andere bestemming kregen (omgebouwd tot een fabriek, een kasteel, een school of een hoeve), gebouwen die geheel verdwenen zijn (bvb. de grote Sint-Michielsabdij aan de Scheldekaai te Antwerpen).
De kaart bevat VIER zogenaamde 'lagen' die naar believen samen of afzonderlijk kunnen getoond worden (klik op het icoontje links bovenaan in de grijze balk).
DE EERSTE LAAG is die met boeken over de abdijen en kloosters. (marker = groen-wit boek-icoontje); bij een 'click' op de marker opent zich links een venster met de essentialia over het boek; de toegevoegde link voert u naar de volledige beschrijving van het boek.
DE TWEEDE LAAG is die met feiten over de ligging van kloosters, uitdrijvingen van de kloosterlingen, de boedelbeschrijving, de verkopen als 'nationale goederen', etcetera. (marker = witte ster op groen cirkeltje) Alle vernoemde feiten hebben in onze database een of meerdere bibliografische referenties tot op pagina-niveau.
DE DERDE LAAG bevat de bibliografische referenties van boeken die we niet (meer) aanbieden. (marker = rood-wit boek-icoontje). Voor de constructie van deze laag konden wij ook rekenen op de gewaardeerde medewerking van onze collega Pieter Judo van Antiquariaat De Lezenaar te Hasselt. Hij bouwde in de loop der jaren een grote expertise en collectie op rond religie, theologie, kloosters en abdijen. Wij zijn hem zeer dankbaar voor het aanleveren van bijkomende bibliografische referenties. Die zijn nog volop in verwerking.
DE VIERDE LAAG toont u waar de twaalf Statenabdijen van Brabant lagen. (marker = kruis) Zij waren de dominante grootgrondbezitters (hun domeinen omvatten duizenden hectaren) en hadden daardoor veel politieke macht én zeggenschap op het terrein en over hun pachters. Je kon de abdij maar beter te vriend houden!

Om alle icoontjes (ook wel 'markers' genoemd) bij een bepaalde plaats te zien, dient u zo diep mogelijk op de Google map in te zoomen.





Bouwwerf: methodiek, updates en bijsturing
Let wel, deze kaart is nog steeds in opbouw. Met name de kloosters en abdijen, gelegen in het huidige Waalse Gewest (waar de Maas een levensader is), zullen we in de volgende weken verwerken in de achterliggende database. Daarna volgt dan een update over Brussel-Hoofdstad. Vervolgens zullen we nog dieper graven en een dubbele controle uitvoeren op de ligging van abdijen en kloosters in de 'grote' steden: Antwerpen, Brugge, Gent, Leuven, Mechelen, Brussel/Bruxelles, Liège, Namur, Charleroi, Mons. De coördinaten zijn moeilijker vast te leggen omdat in een verstedelijkt milieu de mutaties (gehele of gedeeltelijke afbraak, herbestemming, verandering van straatnamen, etc.) groter zijn dan op het platteland.
Op 27 maart 2021 kreeg de kaart een forse update en steeg het aantal getoonde items van 245 naar 514, meer dan een verdubbeling dus van de gevisualiseerde informatie. Vooral het aantal bibliografische referenties kende een uitbreiding: van 42 naar 242 titels. In de aansturende database zijn een aantal correcties doorgevoerd. Tenslotte werd door MERS een programma geschreven waardoor de 'markers' elkaar niet meer kunnen bedekken wanneer GPS-coördinaten identiek zijn. ALLE 'markers' zijn nu zichtbaar en aanklikbaar. Voorwaarde is dat u voldoende inzoomt op de plaats die u interesseert.



Superrijken
Het zal duidelijk zijn dat we ons vooral richten op de materiële en economische belangen van abdijen en kloosters en dat we spirituele aspecten niet belichten. Die laatste waren o.i. een scherm waarachter met enorme opgepotte vermogens en toenemende machtsconcentraties werd gespeeld. Zowel keizerin Maria Theresia als haar zoon Jozef II wilden die macht inperken (het woord 'breken' gaat te ver) en rekenden daarvoor op hun regeringen te Brussel. Het is dan ook ironisch dat Jozef II mee een beweging op gang bracht, die 'in fine' zijn eigen zus, Marie-Antoinette ('l'autrichienne'), en zijn schoonbroer, Louis XVI, letterlijk de kop zou kosten.

Twee kaarten uit 2005
Onze interesse voor dit thema gaat terug op onze research, uitgevoerd tussen september 2004 en maart 2005. Die kreeg zijn neerslag in het artikel 'De herschikking van het onroerend goed op het einde van de 18de en het begin van de 19de eeuw'zie boeknummer 20050077 , verschenen in het jaarverslag 2004 Onroerende Voorheffing (Belastingdienst voor Vlaanderen). Daarin belichtten wij toen o.m. de afschaffing van kloosters onder het bewind van keizer Jozef II en de nationalisatie van abdijen en kloosters tijdens de Franse Revolutie en de Franse bezetting en annexatie van de Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik.
Die beide ingrepen hebben we toen in kaart gebracht mits een projectie op de fusiegemeenten van het Vlaamse Gewest met daarbij de nominatieve opsomming van de afgeschafte kloosters. Dat gebeurde met software van Arcview. De inkleuring van de kaarten kon weliswaar vanuit een frequentietabel worden aangestuurd, maar voor het prepareren van een persklare kaart in A3-formaat moesten die toch nog langs een tekenprogramma (Photoshop) passeren. Gelukkig konden we daarvoor een beroep doen op de dienst AEGIS van de intercommunale CIPAL. Beide kaarten kunt u zichtbaar maken door hier te klikken. Dit terzijde.



De bronnen, geconsulteerd in 2004-2005
Oriënterende gesprekken met archivarissen van Grimbergen, Affligem en Postel. Oriënterende bezoeken aan enkele Waalse abdijen. Aankoop, consultatie en verwerking van de 23 delen van het befaamde 'Monasticon belge', met focus op de data over afschaffing (voor een aanzienlijk aantal abdijen stelden we merkwaardige lacunes vast). Aankoop bij het Rijksarchief van een microfilm van het rapport de Kulberg (1785), dat 110 abdijen en kloosters auditeert. Overzichtswerken over religieuze orden. Overzichten per gewest, provincie, streek. Lokale geschiedenis. Bibliografische werken. Overzichten van (al dan niet beschermd) onroerend erfgoed: bijvoorbeeld de reeksen 'Inventaris van het Cultuurbezit' en 'Le patrimoine monumental de la Belgique'. Monografieën over welbepaalde abdijen en kloosters; die zijn niet altijd accuraat in de datering van gebeurtenissen of mijden gewild of ongewild de 'moeilijke periode' van de verkopen van 'zwartgoed'. Encyclopedische werken. Studies over de regeerperiode van Jozef II (en in mindere mate die van Maria-Theresia). Studies over de Franse Revolutie, het Frans Bewind in onze 'départements' en over de niet te omzeilen figuur van Napoléon Bonaparte (met nadruk op zijn juridische en administratieve hervormingen). Enkele specifieke en diepgravende studies over de verkoop van nationale goederen (op één hand te tellen). Inventarissen van het Algemeen Rijksarchief aangaande afgeschafte kloosters en abdijen, hun bewaarde archieven/bibliotheken en de affiches van de verkopen.






Zwartgoed
De kloostergebouwen en gronden, 'nationale goederen' geworden, werden openbaar verkocht, pakweg in de periode 1787-1800. In het katholieke Vlaanderen fluisterden de mensen toen over 'zwartgoed', een woord om aan te duiden dat de onroerende goederen onrechtmatig geconfisceerd en verworven waren. Het bleef overigens een heet hangijzer en een taboe-onderwerp in de Belgische historiografie. Want, was de aankoop van zulk 'zwartgoed' geen vorm van collaboratie met de anti-kerkelijke Franse bezetter geweest? Was de religie, ja zelfs het geloof in God, niet onherstelbaar beschadigd? Was het allemaal geen uiting van de botsing tussen Kerk en Staat, uitgelokt door de wat naïeve Jean-Jacques Rousseau en de perfide Voltaire, en vorm gegeven door een verrader uit eigen katholieke rangen, met name Talleyrand? En was het Concordaat van 1801 tussen Napoleon en het Vatikaan geen valse 'entente', het aanvaarden van smeergeld door de gezalfde Paus hemzelve? Was een pastoor, die betaald werd uit de staatskas, wel een echte zieleherder of eerder een ambtenaar die zich plooide naar de hand waaruit hij een aalmoes ontving? En wat was een bisschop anders dan een gekostumeerde vazal van de nieuwe rijken, zij die spuwden op het volk?

Een kort essay
Waar kwam die gekke Hollander, die Willem, plots vandaan? Opnieuw een koning ergens in een verre stad? Wat kon die keeskop voor ons landeke anders betekenen dan nieuwe belastingen en nog meer combines tussen Brussel, Londen, Parijs en Amsterdam? Hoe kon dat nu, ne protestant, waarvan niemand wist dat hij bestond?
En wie zou er voor de armen zorgen die vroeger al eens een penning of een brood kregen aan de halfgeopende zware deuren van kloosters en abdijen? Kon een burgerlijke liberale staat, gedomineerd door de grootgrondbezitters en de adel, met een nieuwe koning op de koop toe, misschien een antwoord verzinnen op de vraag naar brood en bier? Hoe moest het nu verder met het onderwijs, die uitvinding om jongeren net dom genoeg te houden om de lastige vragen over de verdeling van macht en rijkdom niet te laten opborrelen in hun hersenmassa? En ja, van massa gesproken, hoe hield je die in bedwang, verstoken van licht en 'Verlichting', nauwelijks in staat te overleven, als beesten, altijd bereid om rel te schoppen in dienst van de hoogstbiedende of de meest belovende agitator, buigend voor de baron en even later, laveloos aan de toog, scheldend op de patrons en de huisbazen en op de baron en zijn stoefende 'madam', vergetend dat enkele straten verderop tien kinderen en een veel te vlug oud geworden wijf op zijn loonzakje zitten wachten in een krocht, kijkend in de grote holle ogen van het meisje achter de tapkast, zij die alles begrijpt zelfs als je stevig in haar billen knijpt, zij die na zijn negentiende jenever de godin Diana wordt, die de jacht voor open verklaart, ware het niet dat noch zij, noch hij een geweer bezat, anders zou het hoge volk eens wat meemaken ... ?



Land: BEL
News Items & Facts
MANDUAU Edouard
De beschaving in Congo, 1884
ID: 18840199
olieverf op doek, 45x60,5 cm, Collectie KMMA Tervuren


Edouard Jean Marie Manduau (Elsene, 1855 - Nieuwpoort, 1938) was een Belgische landschapschilder en aquarellist die vooral bekend is om zijn werk in Kongo-Vrijstaat en zijn afbeeldingen van de landschappen rond Brussel.

Manduau werd geboren te Elsene en studeerde in kunstacademiën in Londen en Brussel (1871), waar hij een klasgenoot en vriend was van James Ensor. Hij nam deel aan de Exposition générale des Beaux-Arts (1881), maar bleef op gebied van schilderen eerder een dilettant. Hij werd kapitein op een zeilschip van de Engelse marine. In 1884 sloot hij zich aan bij de Association internationale du Congo, waar hij als luitenant expedities en publieke projecten leidde. Zijn tekeningen en schilderijen, zowat 70 stuks, vormen een waardevol verslag van Congo en het Congolese volk. In maart 1885 keerde hij uitgeput door ziekte naar België terug. Zijn collectie, waar nodig geretoucheerd door Edouard-Henri Navez, was te bezichtigen in Brussel op een private tentoonstelling (L'Exposition du Congo in het Alhambra). Hij kreeg veel positieve reacties en werd door kunstcriticus Lucien Solvay zelfs uitgeroepen tot stichter van de schildersschool van Congo. Het kritische schilderij La Civilisation au Congo was echter niet vermeld op de lijst van tentoongestelde werken. Uit protest tegen de "beschavingsmethodes" die in Congo werden toegepast, ging Manduau aan de slag ging bij de oppositiekrant Le Moniteur du Congo. Het tweede nummer bracht zijn subversieve Civilisation au Congo als gravure op de voorpagina. Later verzoende hij zich met de koloniale machten en kreeg hij verschillende decoraties. In 1898 werd hij tekenaar voor het tijdschrift Mouvement géographique. In 1933 stelde hij zijn werken tentoon in de Salon des Artistes congolais. Manduau overleed in Nieuwpoort in 1938. Zijn oeuvre wordt vandaag bewaard in het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren. (src=wiki)
Land: COD
WELVAARTS Ign. Th. (Priester, Kanunik-Regulier en Bibliothecaris-Archivaris van de Norbertiener-Abdij van Postel)
Geschiedenis van Corsendonck. Met verscheidene steendrukplaten en eenige houtgravuren. Prachtuitgave in Elzevier letter. Delen 1 en 2 (compleet!).
ID: 18810003
Softcover, gebrocheerd, uncut (ongesneden), 263 + 294 pp. Met de grote gravure van de Priorij van Corsendonck onder de Prior Ivo Van Laer 1670-1678 en uitplooibaar grondplan van Corsendonck in 1880 (beide in uitstekende staat). Met talrijke gravures en cartouches. Uitslaande kalender der Fransche Republiek vanaf 1 Vendemiaire (22/9/1792).
Noot Lucas Tessens: referentiewerk van hoog niveau; veelvuldige noten; bijna volledig gebaseerd op archivalisch onderzoek. De hagelwitte papierkwaliteit is exemplarisch voor drukwerk van 1880 tot 1900 (gebruik van cellulose). De auteur besteedt heel wat aandacht aan de vervreemding van de abdijgoederen tijdens de Franse Tijd (Frans Bewind); hij noemt ad nominem de opkopers van "zwartgoed" (nationale goederen/nationale domeinen), wat toch uitzonderlijk is.
Land: BEL
Archer Belle
Belle Archer (1858-1900), actress, USA
ID: 18800099
ROPS Félicien
La tentation de Saint-Antoine
ID: 18780010


De vrouw neemt de plaats van Christus op het kruis over.
ROPS
la tentation de Saint Antoine
ID: 18730021
TESSENS Lucas, [POPP]
Grootgrondbezit in Antwerpen en Vlaams-Brabant rond 1860. Een analyse van de kadastrale leggers zoals gepubliceerd door Popp.
ID: 18600238
Nominatieve lijst (naam en voornamen) van de geselecteerde eigenaars per gemeente; vermelding van artikelnummer, beroep en woonplaats; vermelding van het aantal hectaren in eigendom; vermelding van de totale oppervlakte der gemeente. Lijst wordt aangeleverd als print (A4-formaat). In totaal gaat het om ca. 50 gemeenten. Dit piloot-rapport wilde het onderzoek naar 19de-eeuws grondbezit stimuleren. Noot: in 2013 heeft de Universiteit Gent een onderzoek naar de kadastrale leggers opgestart onder de benaming POPPKAD. naar POPPKAD
Land: BEL
DELACROIX, M. S. C.
Défrichement des terrains incultes dans la Campine belge et les autres contrées de la Belgique. Rapport à son Exc. le Ministre de l'agriculture, du commerce et des travaux publics.
ID: 18600005
Paris : Imprimerie impériale, 1860. In-4, XIV-(2)-478-(1) et 13 planches. Broché, couverture imprimée (un peu défraîchie, petits manques). Edition originale, rare. Delacroix, ingénieur des ponts et chaussées, avait été envoyé en mission pour étudier les travaux effectués dans la Campine belge, travaux analogues à ceux dont il était chargé pour l'aménagement de la Sologne.
EUR 250.00 Librairie Michel Bouvier (SLAM)Address 14, Rue Visconti
F-75006 PARIS
Country FRANCE
Land: BEL
TARLIER J. et A.WAUTERS
La Belgique ancienne et moderne. Géographie et Histoire des Communes Belges. Arrondissements de Nivelles et de Louvain.
ID: 18590006
Impression anastaltique Culture et Civilisation. Hardcover. Bruxelles. 1963. Reprint de l'édition de 1859-1887 à Bruxelles.
Librairie Ardennaise (Redu, EUR, Belgium) verkoopt aan 123 EUR (20051120). Dit werk wordt geciteerd door Vandervelde, 19000006: 9
Land: BEL
LT
1858: grondeigendom in Australië geregeld door de TORRENS ACT - afpaling en delimitatie is daarbij essentieel
ID: 18580000
19560061: 136-137
Land: AUS
PODESTA Georges
Essai sur la Campine Anversoise [Antwerpse Kempen]
ID: 18530003
Anvers, De Cort, 1853, in-8°, III + 103 pp, sewn, orig. stiff wrapper, with a manuscript note by the author and the editor (depositary copy). Wim De Goeij vraagt 75 EUR (20081215)
Land: BEL
ANDRIES J.O. Abbé, Membre de la Chambre des Représentants
Recherches historiques sur les voies d'écoulement des eaux des Flandres à l'occasion du projet de loi relatif à la construction du Canal de Selzaete à la Mer du Nord. Avec une carte.
ID: 18380001
bibliotheek Nationaal Scheepvaartmuseum, Antwerpen, nr B9878 (zie fotos onder nummer 18380001). Citation: "(...) qu'il est dans l'intérêt des deux peuples de se rapprocher, mais qu'il ne pourra jamais être dans l'intérêt de la Belgique de concourir à conserver à la Hollande la possession de la rive gauche de l'Escaut. Au contraire, toute notre politique doit tendre à ce qu'un jour cette rive puisse être adjointe à la Belgique, car l'Escaut est pour nous la frontière naturelle." (pp. 91-92)
Land: BEL
TOUSSAINT Joseph-Ferdinand
Le nombre des propriétaires diminue chaque jour dans les campagnes flamandes: explication de ce fait, in: Nouvelles Archives historiques, philosophiques et littéraires, pp. 505-518
ID: 18370004
legt het mechanisme uit hoe het komt dat stedelingen steeds meer grond opkopen op het platteland; hun koopkracht is groter en op het platteland leidt de gezinsgrootte tot excessieve grondverbrokkeling

Land: BEL
DRAULT J.-J., Jurisconsulte
***Recueil des lois et actes généraux du Gouvernement, en vigueur dans le Royaume des Pays-Bas et publiés depuis le 10 juillet 1794.
ID: 18190001
Alle wetten en besluiten in de twee talen N/F.
1ière Série:
Tome 1-2 (10/7/1794 - 15/3/1797),
Tome 3-4 (7 Pluviose an 5 - 26 Ventose an 7 = 26/1/1797 - 16/3/1799),
Tome 5-6 (21/3/1799 - 12 Mai 1806),
Tome 7-9 (14/4/1806 - 27/1/1814);

2ième Série:
Tome 1-2,
Tome 3-4,
Tome 5-7,
Tome 8-9;

3ième Série:
Tome 1-2,
Tome 3-4 (uitgavejaar 1823), Bevat in Tome 4 de Wet nr 40 van 26 augustus 1822 waarbij Willem I zich een indrukwekkende lijst van Domeingoederen toeëigent ingevolge art. 30 van de Grondwet.
Tome 5-6 (uitgavejaar 1823), Bevat in Tome 5 het vervolg van bovengenoemde lijst. Noteer dat deze toeëigening het begin zou worden van de Société Générale de Belgique omdat de goederen als inbreng in natura fungeerden.
Tome 7-8,
Tome 9-10,
Tome 11-12,
Tome 13-14 manquant
Tome 15-16,
Tome 17-18,
Tome 19-20
(attention ! à noter que le Tome 13-14 manque)

Land: BEL
STAËL-HOLSTEIN, A.L.G.,
Considérations sur les principaux événemens de la révolution Françoise (1818)
ID: 18180001
ouvrage postume de madame la baronne de Staël., publié par m. le duc de Broglie et m. le baron de Staël. 3 dln. Paris, Delaunay, 1818. (XVIII), 440, (IV), 424, (IV) 395, (3) pp.
'Baronne de Anne Louise Germaine de Necker Staël-Holstein, Frans schrijfster van Zwitserse afkomst, 1766-1817. Haar vader was de Geneefse bankier Necker, minister van Lodewijk XVI. In de literaire salon van haar moeder, Suzanne Curchod, ontmoette zij Diderot, d'Alembert, Buffon en Grimm. Op 22-jarige leeftijd debuteerde ze met een geestdriftige studie over Rousseau, 'Lettres sur J.J. Rousseau'. Na haar huwelijk met de Zweedse ambassadeur, baron de Staël-Holstein, opende ze te Parijs een eigen literaire en politieke salon. (...) Haar politieke salon wordt de verzamelplaats van constitutionelen en anti-bonapartisten. In 1810 verscheen haar meesterwerk 'De l'Allemagne'. Postuum verschenen de 'Considérations sur les principaux événemens de la revolution Françoise' (1818) en de memoires 'Dix années d'exil' (1821). Mme de Staël is van grote betekenis geweest voor het Europese geestesleven, in 't bijzonder voor de Franse romantiek en voor de historische kritiek'.
NAPOLEON, WILLEM I
Décret impérial du 16 décembre 1811: classification des routes
ID: 18110002
Toutes les routes de notre empire sont divisées en routes impériales et routes départementales. (...) + aanduiding van de gronden die Willem I aanduidde als zijn gronden in uitvoering van de Grondwet van het Koninkrijk der Nederlanden.
Land: FRA
NIVOY
1798: Plan des batimens, Cours, Jardins, Etang pieces d'Eaux et Plantis qui forment l'Etendue du terrain compris dans l'Enclos de la cidevant Abbaye de Grimbergue, levée par le Sousigné Ensuite de sa Commission de l'Administration du Département de la Dyle [Plan van de abdij van Grimbergen dd. 13 juli 1798]
ID: 17980004
digitale foto genomen in archief abdij Grimbergen




Land: BEL
DELPIERRE
les avantages qui résulteront de la conversion des biens communaux en propriétés privées
ID: 17980002
Rapport fait par Delpierre (des Vosges), au nom d'une commission spéciale, sur les avantages qui résulteront de la conversion des biens communaux en propriétés privées, pour l'amélioration du sort des indigens, la tranquillité des communes et la moralité des habitans, pour le perfectionnement de l'agriculture, la diminution de l'impôt foncier, l'extinction du vagabondage et de la mendicité, séance du 29 prairial an VI, Corps législatif, Conseil des Cinq-Cents, Paris, Impr. nationale, an VI (1798), 34 p. Zie: http://www.criminocorpus.cnrs.fr/biblio/v3/b3.php?rech=avan
CORBEELS P.
1796: Manier en gebeden om misse te hooren zonder priester
ID: 17960001
afbeelding van dit boek in 19890043: 194; te bezichtigen in het Taxandria-museum te Turnhout
ROZET Benoît
Véritable origine des biens écclésiastiques. Fragmens historiques & curieux, contenant des différentes voies par lesquelles le Clergé séculier et régulier de France s'est enrichi. Accompagnés de Notes historiques & critiques. Rédigés par M. Rozet.
ID: 17900010
NOT FOR SALE
link
de la page 396:

"Les plaintes renouvellées ne firent aucune impression sur les évéques, ils restèrent dans l'inaction: enfin, en 1750, ayant été pressés de nouveau à l'occasion du vingtième, ils déclarèrent par la bouche de leurs agens, malgré leurs assurances de respect pour le roi, d'empressement de lui plaire, & d'obéissance à ses ordres, que leur biens étant exempts, DE DROIT DIVIN, de toutes charges et contributions, ils ne devoient point y être assujétis; & ils se retirèrent en insérant dans leur procès-verbal une protestation publique contre tout ce qui pourroit se faire au préjudice des leurs prétendues immunités ou privilèges; ainsi il ne fut plus question de déclaration."


Rozet (ca. 1732-1794) fut un libraire.
link
Originaire de Lyon, Benoît Rozet, libraire parisien, est l’auteur de plusieurs ouvrages publiés pendant la Révolution. Dans sa Véritable origine des biens ecclésiastiques..., il retrace en quelques lignes l’histoire de l’ordre du Temple et témoigne, à cette occasion, d’une certaine retenue dans l’exposé des faits. S’il donne crédit à la pseudo-malédiction prononcée par Jacques de Molay en mars 1314, il ne le fait qu’en se retranchant derrière la parole de « quelques historiens ». Quant aux crimes qu’on reprocha aux frères du Temple, ils sont « si abominables, que l’histoire même, en les rapportant, laisse à douter de leur réalité ». On ne pourra que louer cette modération de ton, malgré les approximations et erreurs, après tout assez fréquentes chez les auteurs du temps.


« L’ordre des templiers commença par une simple association de sept gentilshommes français [neuf si l'on en croit Guillaume de Tyr, plus encore pour Michel le Syrien] qui s’unirent pour servir d’escorte aux pèlerins de la Terre-Sainte. Le concile de Troyes, tenu sous le pape Honorius II, en fit un ordre religieux et militaire, et Saint Bernard [non : le concile] leur donna une règle, l’habit blanc et la croix rouge [apparaîtra plus tard]. Cette nouvelle milice s’accrut considérablement en très peu de temps. Les princes, les seigneurs, tout ce que la chrétienté avait de plus illustre voulut combattre sous son habit et sous ses enseignes. On leur donna le nom de templiers parce que leur première habitation était près le temple à Jérusalem. Bientôt ils devinrent si puissants, que leur fortune égala celle des souverains ; mais ces richesses furent les causes de leur malheur et de leur perte. L’orgueil, la fierté, l’indépendance, l’esprit du monde, le luxe, la volupté infectèrent tout l’ordre. Le proverbe ancien, boire comme un templier, fait voir quelle était leur réputation sur ce dernier article. Ils ne reconnaissaient de supérieur que leur grand maître. Les crimes qu’on leur imputa sont si abominables, que l’histoire même, en les rapportant, laisse à douter de leur réalité ; et les rétractations de ceux qui en étaient convenus, dans les tortures, rendent la chose plus indécise. Quoi qu’il en soit, les templiers, qui étaient en France, furent tous arrêtés, en un seul jour, par ordre de Philippe le Bel. Le procès dura quatre ans. Enfin, au mois de mai 1311 [non : en mars 1312, par la bulle Vox in Excelso], le pape Clément V, siégeant alors à Avignon [non : lors du concile de Vienne], les supprima de son chef, contre l’avis de tous les évêques de France, d’Italie, d’Espagne, d’Angleterre, d’Allemagne et de Danemark, assemblés pour juger cette grande affaire. On n’en excepte qu’un seul prélat italien et trois français, les archevêques de Reims, de Sens et de Rouen, qui furent de l’avis du pontife. Le grand maître, les principaux chevaliers et une multitude infinie de membres de l’ordre furent brûlés vifs à Paris ou ailleurs. Leurs biens immenses furent saisis et confisqués dans tous les pays où ils avaient des possessions ; l’ordre de Malte [s'appelle alors ordre de l'Hôpital de Saint-Jean de Jérusalem], ainsi que plusieurs autres ordres militaires, en obtinrent une grande partie. Ce qu’il y eut d’assez extraordinaire, selon quelques historiens, c’est que le grand maître, au milieu des flammes, n’ayant plus que la langue de libre, et presque étouffé de fumée, ayant ajourné le pape, en l’appelant juge inique et cruel bourreau, à comparaître dans quarante jours devant le tribunal du souverain juge, et Philippe dans un an [version infirmée par les rares témoins] ; la mort de ce prince et celle du pape arrivèrent précisément dans les mêmes termes. On pense assez généralement aujourd’hui que les immenses richesses des templiers, l’indépendance et le mépris qu’ils témoignaient pour toutes les autres puissances, furent les seules causes de leur destruction ; mais, malgré l’ignorance et la barbarie de ces temps, il ne fallait pas moins que des délits aussi graves de leur part, vrais ou supposés, pour sévir contre eux avec tant de rigueur. »


Note : [texte en italique entre crochets] : précisions, commentaires.

Texte modernisé par l’auteur, tiré de : Rozet (Benoît), Véritable origine des biens ecclésiastiques : Fragments historiques et curieux, contenant les différentes voies par lesquelles le clergé séculier et régulier de France s'est enrichi ; accompagnés de notes historiques et critiques, Paris, Desenne et Rozet, 1790, p. 216-218.
source
Land: FRA
LT
28 november 1781: edict op de onafhankelijkheid van de religieuze orden t.o.v. elke buitenlandse autoriteit
ID: 17811128
19050007: 17 verwijzende naar het Zesde Placaert-boek, I, 58
Land: BEL
LT
1759: jezuïeten uit Portugal verdreven
ID: 17590000
19850064: XXIV

19640059: 151
Land: PRT