Book of the Day
MEULEMEESTER Jean Luc, VAN DE CRUYS Marc
Sint-Pietersabdij Oudenburg - Heraldiek van Abdijen en Kloosters nr 38
Paperback, geïllustreerde kartonnen cover, formaat A5, 128 pp., facsimile van oude gravures, veelal in kleur, met beknopte abdijgeschiedenis, bibliografie en illustratieverantwoording. De nadruk ligt op de heraldiek.
Dit 38ste deel is vers van de pers !
De gehele reeks 'Heraldiek van Abdijen en Kloosters' is voorwaar een Monasticon in zakformaat. Een toonbeeld van volgehouden inspanning en goede smaak.

De link naar de index op de eerste 20 delen vindt u hier.

MEULEMEESTER Jean Luc, VAN DE CRUYS Marc@ wikipedia
€ 12.5
New Arrivals
ATTALI Jacques
De joden, de wereld en het geld (vertaling van Les Juifs, le Monde et l'Argent. Histoire économique du peuple juif - 2002)
Dikke pb, in-8, 671 pp, met 461 bibliografische noten. Jacques Attali (juif, °Alger 1/11/1943) stelt onomwonden dat de joden komaf moeten maken met het taboe dat zij in de wereldomvattende geld-business zitten.
ATTALI Jacques@ wikipedia
€ 40.0
JOYE Pierre & LEWIN Rosine
Les trusts au Congo.

Tiré de l'original: Broché 318 pp. Bibliographie dans les notes, index des noms cités. "l'empire du silence" (p. 7), "domaine des monopoles" (p. 8). Note LT: achevé le 1/3/1961. Ce livre donne une information complète et approfondie des intérêts économiques de la haute finance belge au Congo et surtout au Katanga, ce qui explique directement la sécession de cette province juste après l'indépendance. Etude incontournable mais souvent ignorée à tort à cause de son origine et l'analyse marxiste du sujet.
Les auteurs: Pierre Joye, né à Ixelles en 1909; docteur en droit et licencié en sciences économiques (ULB); chroniqueur économique et ancien rédacteur en chef (1936-1961) du Drapeau Rouge; membre du Comité central du PCB. Rosine Lewin (°Antwerpen, 27/12/1920 +Bruxelles, 10/7/2010), licencié en sciences sociales (ULB), rédacteur en chef du Drapeau Rouge, membre du Comité central du PCB.
Remarque LT: ne contient pas d'organogrammes.
JOYE Pierre & LEWIN Rosine @ wikipedia
€ 15.0
HANDY Charles
De dorstige geest. Een kritische blik op het kapitalisme. (vertaling van The Hungry Spirit - 1997)
Paperback, in-8, 256 pp., bibliografie, index/register.
Kapitalisme brengt wel welvaart maar vergroot ook de kloof tussen arm en rijk, ongelijkheid.
Een zoektocht naar wijsheid in een wereld van hebzucht.
HANDY Charles@ wikipedia
€ 15.0
VAN LEEUW Claire
Cardijn en de KAJ. Een wereld in beweging
Paperback, in-8, 196 pp., bibliografie.

zie ook de KADOC-studie en het jubileumboek 1925-1950

VAN LEEUW Claire@ wikipedia
€ 15.0
DE MARTELAERE Patricia
Wereldvreemdheid. Essays
2de druk. Paperback, in-8, 159 pp.
Een filosofe met een duidelijke taal. Uitzonderlijk.
Patricia (Marie Madeleine Godelieve) De Martelaere (Zottegem, 16 april 1957 - Wezemaal, 4 maart 2009) was een Vlaams filosofe, hoogleraar, auteur en essayist. Ze overleed op 51-jarige leeftijd aan een hersentumor.
DE MARTELAERE Patricia@ wikipedia
€ 20.0
DE VRIES Theun
Rutger Jan Schimmelpenninck. Republikein zonder republiek.
3de uitgebreide druk. Paperback, in-8, 270 pp., illustraties, bibliografische noten, bibliografie, chronologie. De eerste druk is die van 1941.
Schimmelpenninck (°Deventer, 1761 +Amsterdam, 1825) was een hevig criticus van het beleid van Willem I.
DE VRIES Theun@ wikipedia
€ 15.0
MACZAK Antoni
De ontdekking van het reizen. Europa in de vroeg-moderne tijd.
2de druk. Paperback, 14x21,5cm. 470pp. Met bibliografische noten, bibliografie en index. Op basis van authentieke reisverslagen schetst Maczak een fascinerend beeld van het reizen in Europa van de 16de en 17de eeuw. Comfortabel reizen was er niet bij: onbegaanbare wegen, onvindbare overnachtingsplaatsen, bedreigingen van velerlei aard. De oorspronkelijke Poolse editie verscheen in 1980. Maczak is hoogleraar geschiedenis aan de univ van Warschau.
Hoofdstukken:
1. Wegen en verkeer
2. Herbergen en gastvrijheid
3. Reiskosten
4. Hygiëne
5. Grenzen
6. De reizigersgemeenschap
7. Instructies en goede raad
8. Gevaren
9. Boeken in het dagelijks leven van reizigers
10. Geleerden: bezoekers en bezochten
11. Kunst en kunstenaars
12. Katholieken, protestanten en relikwieën
13. De grenzen van het toelaatbare
14. Toeristen en maten
15. Hoge verwachtingen en dagelijkse indrukken
16. Leringen uit het reizen
MACZAK Antoni@ wikipedia
€ 20.0
MAZIERS Michel
Histoire d'une Forêt periurbaine: Soignes: 1822-1843. Sous la Coupe de la Société Generale.
Avant-propos de Claire Billen. Broché, 155 pp. + 16 pp. illustrations hors texte, notes bibliographiques, bibliographie. Ouvrage très important et de haut niveau, basé sur des recherches dans des archives.
MAZIERS Michel@ wikipedia
€ 50.0
MARCHAL Jules (1924-2003), [DELATHUY]
Lord Leverhulme's Ghosts. Colonial Exploitation in the Congo.
Hardcover, dj, in-8, xxii + 244 pp., bibliographical notes, bibliography, index.
In the early twentieth century, the worldwide rubber boom led British enterpreneur Lord Leverhulme to the Belgian Congo. Warmly welcomed by the murderous regime of King Leopold II, Leverhulme set up a private kingdom reliant on the horrific Belgian system of forced labor, a program that reduced the population of Congo by half and accounted for more deaths than the Nazi holocaust. In this definitive, meticulously researched history, Jules Marchal exposes the nature of forced labor under Lord Leverhulme's rule and the appalling conditions imposed upon the inhabitants of Congo. With an extensive introduction by Adam Hochschild, Lord Leverhulme's Ghosts is an important and urgently needed account of a laboratory of colonial exploitation.



see also other books by Jules Marchal
MARCHAL Jules (1924-2003), [DELATHUY]@ wikipedia
€ 50.0
GALEANO Eduardo, ALLENDE Isabel (foreword)
Open Veins of Latin America - Five centuries of the pillage of a continent (translation of Las venas abiertas de América Latina - 1971)
Paperback, in-8, 317 pp., bibliographical notes, bibliography, index.

Natural resources - such as gold, coffee, sugar and copper - are the veins which he traces through the body of the entire continent, up to the Rio Grande an throughout the Caribbean, and all the way to their open ends where they empty into the coffers of wealth in the USA and Europe.


GALEANO died in Montevideo on April, 13 2015.



GALEANO Eduardo, ALLENDE Isabel (foreword)@ wikipedia
€ 50.0
GELEIJNSE Annemarie, VAN HOUTEN Rineke [VVOJ]
Achter de maskers - Jaarboek onderzoeksjournalistiek 2016
Paperback met flappen, in-8, 127 pp., illustraties. De VVOJ werd opgericht in 2002.

Noot LT:
We merken het niet op wanneer in onze klassieke media iets NIET wordt onderzocht. De bestaansreden voor onderzoeksjournalistiek is net het FALEN van die klassieke media. Er moet dus eens gekeken worden naar het recruteringsbeleid van kranten, radio en TV. Dat kan verhelderend werken. Onderzoek de populatie van de vierde macht. Dat is onze boodschap.
GELEIJNSE Annemarie, VAN HOUTEN Rineke [VVOJ]@ wikipedia
€ 12.5
MAZOWER Mark
De Balkan - Een geschiedenis (vertaling van The Balkans. A short history - 2000)
Paperback, in-8, 238 pp., illustraties, kaarten, chronologie (330-1999), bibliografische noten, bibliografie, index/register.
Uit het Engels vertaald door Bonella van Beusekom.
Volgende landen komen aan bod: Kroatië, Servië, Montenegro, Bosnië, Slovenië, Albanië, Griekenland. Het is tevens de geschiedenis van het uiteenvallen van het Osmaanse/Ottomaanse rijk.
Het is een volstrekt verkeerde instelling de Balkan te beschouwen als een gestabiliseerde regio. M. kaart ook de georganiseerde misdaad in de regio aan.
Mazower is prof aan Princeton.

Zijn veelgeprezen 'Duister Continent' vindt u hier

MAZOWER Mark@ wikipedia
€ 20.0
GREGORY Philippa
De zusjes Boleyn (vertaling van The Other Boleyn Girl - 2001)
Paperback, in-8, 458 pp. Uit het Engels vertaald door Mireille Vroege.
Geromantiseerde geschiedenis.
Op de achterflap staat niet onterecht dat het om een van de belangrijkste periodes in de Europese geschiedenis gaat.
Eens temeer kon Engeland zich afscheiden van de Kerk en van het continent, een constante.
Kritiek LT: de druk is te klein om aangenaam te lezen.

Voor een historische benadering van Anna Boleyn kunt u de studie van Retha WARNICKE raadplegen:




GREGORY Philippa@ wikipedia
€ 15.0
Corremans, Raymond
De straten en straatnamen van Hoboken.
Pb, 4to, 232 pp. Met talrijke zwart/wit illustraties: oude foto's, plans, kaarten, etc. Met bibliografie. Een knappe bijdrage aan de lokale geschiedenis. Bevat een schat aan gegevens.
Raymond Corremans (°Antwerpen, 27/2/1950) was jarenlang archivaris van Hoboken en werkzaam bij de regie grondbeleid van deze gemeente, die in 1983 fuseerde met Antwerpen.

Voor de geschiedenis van Hoboken verwijzen wij naar het boek van Dierickx

Corremans, Raymond@ wikipedia
€ 20.0
GEVAERT Marc
Liefde buiten de lijnen - Beroemde minnaars & minnaressen uit de geschiedenis
4de druk. Paperback, in-8, 318 pp., index/register. Amusant.
Op de cover: Mme de Récamier (door François Gérard), de 'ster' van de Franse Revolutie.
GEVAERT Marc@ wikipedia
€ 15.0
SCHUMPETER Joseph A.
Kapitalisme, socialisme en democratie (vertaling van Capitalism, Socialism and Democracy - 1943)
Paperback met flappen, in-8, pp., bibliografische noten.

Bio:
Joseph Alois Schumpeter (Triesch, 8 februari 1883 – Taconic (Connecticut), 8 januari 1950) was een Oostenrijks econoom (maar geen lid van de Oostenrijkse School van economen) en politieke wetenschapper, die vooral bekendstaat om zijn idee van innovatie als creatieve destructie. Hij wordt algemeen gezien als een van de meest invloedrijke economen van de 20e eeuw. In de desperate periode na de Eerste Wereldoorlog was hij in 1919 korte tijd minister van Financiën van Oostenrijk. (src: wiki - 20210529)
SCHUMPETER Joseph A.@ wikipedia
€ 15.0
BOUTEN Guy
De bende van Nijvel. Het dossier, het complot, de leden
Pb met flappen, 552 pp., met de robotfoto's van de daders en namenlijst van de hoofdrolspelers. Tijdens de raids van deze bende vielen er 28 dodelijke slachtoffers. Tot op vandaag (mei 2021) werden de daders niet gevat en blijven de nabestaanden met vele vragen zitten. Veel draait om de dysfuncties van het Belgische gerecht en het versnipperde politie-apparaat.
BOUTEN Guy@ wikipedia
€ 20.0
DE MICHELI Mario, [SORAVIA Sandro]
Soravia
Catalogue of the work of Sandro Soravia (Milano 1931), ceramist.
Text in Italian. With bibliography. Mostre 1974-1977.
Soravia creates scenes and situations with little figures.
1. Chile 1976
2. Il dissenso
3. La paura
4. La guerra
5. Equilibrio senza pace
6. Indipendenza
7. Primavera a Praga
8. Il ghetto
9. La spia
10. Allende
11. Il muro di Berlino
12. Il potere
13. Emiliano (La tierra es de los que la trabajan)
14. Bersaglio uomo
15. Lunga marcia verso il sole
16. Infinito amore
17. Rivoluzione culturale
18. Porta pia
19. Spirale

DE MICHELI Mario, [SORAVIA Sandro]@ wikipedia
€ 25.0
BARBUT Frédérique (texte), PARINET Alain (photos)
La route des abbayes en Bourgogne
Broché, petit 4to, 126 pp., carte, illustrations, notes bibliographiques, bibliographie, glossaire, coordonnées des abbayes et prieurés de Bourgogne.
BARBUT Frédérique (texte), PARINET Alain (photos)@ wikipedia
€ 15.0
CONRAD Joseph
Hart der duisternis (vert. van Heart of Darkness - 1899) + Duister Hart
5de druk. Pb 158 pp. Oorspronkelijk verschenen in Blackwood's magazine, 1899. Dit is het verhaal (1902) van een reis die de Pools-Engelse schrijver Joseph Conrad (1857-1924) in 1890 maakte. Hij zakt de Congorivier af in een stoomboot. Het wordt een hellevaart en tevens zijn laatste reis, zo schrijft Bas Heijne in zijn voortreffelijke Nawoord, waarin ook de kritiek van Achebe besproken wordt. Conrad laat een zekere kapitein Marlow, weer thuis in Londen het bloedstollende verhaal doen. De rivier is bijna niet bevaarbaar; er is de onheilspellende dreiging van 'primitieve zwarte half-wilden' op de oevers en in de bossen. Ten slotte bereikt hij de handelspost van de spookachtige, legendarische en wrede Kurtz, die zijn hele leven de kolonie van ivoor heeft beroofd. Die is nu stervende. Bij de meeste blanken aldaar waren alle normen zoek. Men ervaart deze klassieker van de Engelse vertelkunst als een beklemmend, meesterlijk verteld verhaal. Het diende als inspiratiebron voor de film 'Apocalypse now'.

Toegevoegd: programmablad van de toneeluitvoering 'Duister hart' door Toneelhuis, 24 NOVEMBER 2011 T/M 19 MAART 2013, Bourla-schouwburg, Antwerpen. Regie: Guy Cassiers. Tekst en hoofdrol: Josse De Pauw. Een uitzonderlijke prestatie van regisseur en acteur !
CONRAD Joseph@ wikipedia
€ 15.0
Scoop
TESSENS Lucas, TESSENS Manu
Boeken, bibliografische referenties en feiten over opgeheven/afgeschafte abdijen en kloosters in België - MONASTERIES BELGIUM @ mers.be
ID: 202106310000
Klik op de kaart hieronder en u krijgt ze uitvergroot én dynamisch te zien. Zoom in op het gebied dat u interesseert. Klik dan op een icoontje in de kaart: U krijgt het boeknummer en de titel te zien, maar ook historische gebeurtenissen zijn in de kaart te vinden.
De ligging van de abdijen, kloosters en priorijen is gegeorefereerd tot op straatniveau, c.q. huidig perceelsniveau (decimale breedte lengtegraad). Vaak gaat het om de ligging van ruïnes (bvb. Villers-la-Ville, Aulne), restanten van complexen die een heel andere bestemming kregen (omgebouwd tot een fabriek, een kasteel, een school of een hoeve), gebouwen die geheel verdwenen zijn (bvb. de grote Sint-Michielsabdij aan de Scheldekaai te Antwerpen).
De kaart bevat VIER zogenaamde 'lagen' die naar believen samen of afzonderlijk kunnen getoond worden (klik op het icoontje links bovenaan in de grijze balk).
DE EERSTE LAAG is die met boeken over de abdijen en kloosters. (marker = groen-wit boek-icoontje); bij een 'click' op de marker opent zich links een venster met de essentialia over het boek; de toegevoegde link voert u naar de volledige beschrijving van het boek.
DE TWEEDE LAAG is die met feiten over de ligging van kloosters, uitdrijvingen van de kloosterlingen, de boedelbeschrijving, de verkopen als 'nationale goederen', etcetera. (marker = witte ster op groen cirkeltje) Alle vernoemde feiten hebben in onze database een of meerdere bibliografische referenties tot op pagina-niveau.
DE DERDE LAAG bevat de bibliografische referenties van boeken die we niet (meer) aanbieden. (marker = rood-wit boek-icoontje). Voor de constructie van deze laag konden wij ook rekenen op de gewaardeerde medewerking van onze collega Pieter Judo van Antiquariaat De Lezenaar te Hasselt. Hij bouwde in de loop der jaren een grote expertise en collectie op rond religie, theologie, kloosters en abdijen. Wij zijn hem zeer dankbaar voor het aanleveren van bijkomende bibliografische referenties. Die zijn nog volop in verwerking.
DE VIERDE LAAG toont u waar de twaalf Statenabdijen van Brabant lagen. (marker = kruis) Zij waren de dominante grootgrondbezitters (hun domeinen omvatten duizenden hectaren) en hadden daardoor veel politieke macht én zeggenschap op het terrein en over hun pachters. Je kon de abdij maar beter te vriend houden!

Om alle icoontjes (ook wel 'markers' genoemd) bij een bepaalde plaats te zien, dient u zo diep mogelijk op de Google map in te zoomen.





Bouwwerf: methodiek, updates en bijsturing
Let wel, deze kaart is nog steeds in opbouw. Met name de kloosters en abdijen, gelegen in het huidige Waalse Gewest (waar de Maas een levensader is), zullen we in de volgende weken verwerken in de achterliggende database. Daarna volgt dan een update over Brussel-Hoofdstad. Vervolgens zullen we nog dieper graven en een dubbele controle uitvoeren op de ligging van abdijen en kloosters in de 'grote' steden: Antwerpen, Brugge, Gent, Leuven, Mechelen, Brussel/Bruxelles, Liège, Namur, Charleroi, Mons. De coördinaten zijn moeilijker vast te leggen omdat in een verstedelijkt milieu de mutaties (gehele of gedeeltelijke afbraak, herbestemming, verandering van straatnamen, etc.) groter zijn dan op het platteland. Een mooi voorbeeld daarvan is 'Het verloren klooster van Hoboken', inmiddels een deelgemeente van Antwerpen, waar de industrialisatie zorgde voor veel afbraak en een grondige wijziging van het landschap.
Op 27 maart 2021 kreeg de kaart een forse update en steeg het aantal getoonde items van 245 naar 514, meer dan een verdubbeling dus van de gevisualiseerde informatie. Vooral het aantal bibliografische referenties kende een uitbreiding: van 42 naar 242 titels. In de aansturende database zijn een aantal correcties doorgevoerd. Tenslotte werd door MERS een programma geschreven waardoor de 'markers' elkaar niet meer kunnen bedekken wanneer GPS-coördinaten identiek zijn. ALLE 'markers' zijn nu zichtbaar en aanklikbaar. Voorwaarde is dat u voldoende inzoomt op de plaats die u interesseert.


Superrijken
Het zal duidelijk zijn dat we ons vooral richten op de materiële en economische belangen van abdijen en kloosters en dat we spirituele aspecten niet belichten. Die laatste waren o.i. een scherm waarachter met enorme opgepotte vermogens en toenemende machtsconcentraties werd gespeeld. Zowel keizerin Maria Theresia als haar zoon Jozef II wilden die macht inperken (het woord 'breken' gaat te ver) en rekenden daarvoor op hun regeringen te Brussel. Het is dan ook ironisch dat Jozef II mee een beweging op gang bracht, die 'in fine' zijn eigen zus, Marie-Antoinette ('l'autrichienne'), en zijn schoonbroer, Louis XVI, letterlijk de kop zou kosten.

Twee kaarten uit 2005
Onze interesse voor dit thema gaat terug op onze research, uitgevoerd tussen september 2004 en maart 2005. Die kreeg zijn neerslag in het artikel 'De herschikking van het onroerend goed op het einde van de 18de en het begin van de 19de eeuw'zie boeknummer 20050077 , verschenen in het jaarverslag 2004 Onroerende Voorheffing (Belastingdienst voor Vlaanderen). Daarin belichtten wij toen o.m. de afschaffing van kloosters onder het bewind van keizer Jozef II en de nationalisatie van abdijen en kloosters tijdens de Franse Revolutie en de Franse bezetting en annexatie van de Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik.
Die beide ingrepen hebben we toen in kaart gebracht mits een projectie op de fusiegemeenten van het Vlaamse Gewest met daarbij de nominatieve opsomming van de afgeschafte kloosters. Dat gebeurde met software van Arcview. De inkleuring van de kaarten kon weliswaar vanuit een frequentietabel worden aangestuurd, maar voor het prepareren van een persklare kaart in A3-formaat moesten die toch nog langs een tekenprogramma (Photoshop) passeren. Gelukkig konden we daarvoor een beroep doen op de dienst AEGIS van de intercommunale CIPAL. Beide kaarten kunt u zichtbaar maken door hier te klikken. Dit terzijde.

De bronnen, geconsulteerd in 2004-2005
Oriënterende gesprekken met archivarissen van Grimbergen, Affligem en Postel. Oriënterende bezoeken aan enkele Waalse abdijen. Aankoop, consultatie en verwerking van de 23 delen van het befaamde 'Monasticon belge', met focus op de data over afschaffing (voor een aanzienlijk aantal abdijen stelden we merkwaardige lacunes vast). Aankoop bij het Rijksarchief van een microfilm van het rapport de Kulberg (1785), dat 110 abdijen en kloosters auditeert. Overzichtswerken over religieuze orden. Overzichten per gewest, provincie, streek. Lokale geschiedenis. Bibliografische werken. Overzichten van (al dan niet beschermd) onroerend erfgoed: bijvoorbeeld de reeksen 'Inventaris van het Cultuurbezit' en 'Le patrimoine monumental de la Belgique'. Monografieën over welbepaalde abdijen en kloosters; die zijn niet altijd accuraat in de datering van gebeurtenissen of mijden gewild of ongewild de 'moeilijke periode' van de verkopen van 'zwartgoed'. Encyclopedische werken. Studies over de regeerperiode van Jozef II (en in mindere mate die van Maria-Theresia). Studies over de Franse Revolutie, het Frans Bewind in onze 'départements' en over de niet te omzeilen figuur van Napoléon Bonaparte (met nadruk op zijn juridische en administratieve hervormingen). Enkele specifieke en diepgravende studies over de verkoop van nationale goederen (op één hand te tellen). Inventarissen van het Algemeen Rijksarchief aangaande afgeschafte kloosters en abdijen, hun bewaarde archieven/bibliotheken en de affiches van de verkopen.






Zwartgoed
De kloostergebouwen en gronden, 'nationale goederen' geworden, werden openbaar verkocht, pakweg in de periode 1787-1800. In het katholieke Vlaanderen fluisterden de mensen toen over 'zwartgoed', een woord om aan te duiden dat de onroerende goederen onrechtmatig geconfisceerd en verworven waren. Het bleef overigens een heet hangijzer en een taboe-onderwerp in de Belgische historiografie. Want, was de aankoop van zulk 'zwartgoed' geen vorm van collaboratie met de anti-kerkelijke Franse bezetter geweest? Was de religie, ja zelfs het geloof in God, niet onherstelbaar beschadigd? Was het allemaal geen uiting van de botsing tussen Kerk en Staat, uitgelokt door de wat naïeve Jean-Jacques Rousseau en de perfide Voltaire, en vorm gegeven door een verrader uit eigen katholieke rangen, met name Talleyrand? En was het Concordaat van 1801 tussen Napoleon en het Vatikaan geen valse 'entente', het aanvaarden van smeergeld door de gezalfde Paus hemzelve? Was een pastoor, die betaald werd uit de staatskas, wel een echte zieleherder of eerder een ambtenaar die zich plooide naar de hand waaruit hij een aalmoes ontving? En wat was een bisschop anders dan een gekostumeerde vazal van de nieuwe rijken, zij die spuwden op het volk?

Een kort essay
Waar kwam die gekke Hollander, die Willem, plots vandaan? Opnieuw een koning ergens in een verre stad? Wat kon die keeskop voor ons landeke anders betekenen dan nieuwe belastingen en nog meer combines tussen Brussel, Londen, Parijs en Amsterdam? Hoe kon dat nu, ne protestant, waarvan niemand wist dat hij bestond?
En wie zou er voor de armen zorgen die vroeger al eens een penning of een brood kregen aan de halfgeopende zware deuren van kloosters en abdijen? Kon een burgerlijke liberale staat, gedomineerd door de grootgrondbezitters en de adel, met een nieuwe koning op de koop toe, misschien een antwoord verzinnen op de vraag naar brood en bier? Hoe moest het nu verder met het onderwijs, die uitvinding om jongeren net dom genoeg te houden om de lastige vragen over de verdeling van macht en rijkdom niet te laten opborrelen in hun hersenmassa? En ja, van massa gesproken, hoe hield je die in bedwang, verstoken van licht en 'Verlichting', nauwelijks in staat te overleven, als beesten, altijd bereid om rel te schoppen in dienst van de hoogstbiedende of de meest belovende agitator, buigend voor de baron en even later, laveloos aan de toog, scheldend op de patrons en de huisbazen en op de baron en zijn stoefende 'madam', vergetend dat enkele straten verderop tien kinderen en een veel te vlug oud geworden wijf op zijn loonzakje zitten wachten in een krocht, kijkend in de grote holle ogen van het meisje achter de tapkast, zij die alles begrijpt zelfs als je stevig in haar billen knijpt, zij die na zijn negentiende jenever de godin Diana wordt, die de jacht voor open verklaart, ware het niet dat noch zij, noch hij een geweer bezat, anders zou het hoge volk eens wat meemaken ... ?



Land: BEL
News Items & Facts
Plas, J. 1868-; Pourbaix, Victor, 1867-1906
Les sociétés commerciales belges et le régime économique et fiscal de l'état indépendant du Congo
ID: 18990090
Publication date 1899
Topics Zaire -- Economic conditions, Stock companies -- Belgium
Publisher Bruxelles Imprimerie van Assche
Land: COD
NN
Banning Emile
ID: 18980713
Émile Théodore Joseph Hubert Banning (Luik, 12 oktober 1836 - Elsene, 13 juli 1898) was een Belgisch ambtenaar, diplomaat, schrijver en journalist.
Banning was doctor in de Wijsbegeerte en Letteren en werd journalist bij het dagblad L'Echo du Parlement waarvoor hij de politiek op de voet volgde. In 1861 werd hij eveneens archivaris bij de Koninklijke Bibliotheek. Banning werd opgemerkt door Charles Rogier, de minister van Buitenlandse Zaken, die hem in 1863 aantrok binnen het departement als archivaris, bibliothecaris, schrijver, vertaler en rechterhand van toponderhandelaar Auguste Lambermont. Banning bleef deze functies uitoefenen tot aan zijn dood in 1898.

Het voorbereidende werk van Banning in 1863 zorgde ervoor dat de onderhandelingen met Nederland in verband met het afschaffen van de Scheldetol succesvol afliepen. Op het ministerie van Buitenlandse Zaken specialiseerde hij zich in het schrijven van allerlei verhandelingen over wereldkwesties en trok zo de aandacht van koning Leopold II. Een aantal artikels van Banning over Centraal-Afrika in L'Echo du Parlement inspireerden de koning om in 1876 in Brussel een eerste conferentie over Afrika te houden.

Banning werd één van de naaste medewerkers van de koning en was een vurig propagandist van de expansiedrang van België. Tijdens de Koloniale Conferentie van Berlijn in 1884 was hij één van de vertegenwoordigers van België. Hij was mede-onderhandelaar maar schreef ook de voorbereidende teksten, alsook de verslagen van de meetings, voor Auguste Lambermont, die algemeen redacteur van de conferentie was. De conferentie was voor België een succes en Kongo-Vrijstaat werd opgericht.

Émile Banning was een groot tegenstander van de nog bestaande slavenhandel en was één van de mede-organisators van de conferentie tegen de slavenhandel van 1890 in Brussel, waarop hij samen met Lambermont België vertegenwoordigde. Na deze conferentie was Banning er voorstander van om Kongo-Vrijstaat, persoonlijk bezit van de koning, door België te laten annexeren en was het niet meer eens met de economische politiek die Leopold II voerde in Kongo. Door zijn publicaties in 1890-1892 kwam hij meermaals in botsing met de koning. Aanvankelijk kon Auguste Lambermont de gemoederen nog sussen maar vanaf 1893 viel Banning volledig in ongenade bij de koning.
Literatuur:
Marcel WALRAET, Emile Banning. Un grand Belge (1836-1898), Office de Publicité, Bruxelles, 1945.
A. DE BURBURE, Emile Banning, in : L'Essor économique belge. Expansion coloniale, Brussel, 1932
Marcel WALRAET, La jeunesse austère et studieuse d'un grand commis de Léopold II, in: La Revue nationale, 1945.
J. BRUHAT, Emile Banning in : Les techniciens de la colonisation (XIX®-XXe siècles), Presses Universitaires de France, Parijs, 1946.
Louis DE LICHTERVELDE, Émile Banning, in: {Revue générale belge, Brussel, 1946.
C. NEYZEN, Émile Banning et l'État Indépendant du Congo, doctoraatsthesis in koloniale wetenschappen (onuitgegeven), ULB, 1946.
Marcel WALRAET, Les papiers d'Émile Banning, in: Revue Nationale, Brussel, 1950.
G. D. PERIER, Émile Banning, in: Revue Nationale, Brussel, 1947.
Marcel WALRAET, Les «Réflexions morales et politiques» d'Émile Banning, in: Revue Nationale, Brussel, 1947.
G. D. PERIER, Émile Banning mourait le 13 juillet 1898, in: Revue coloniale belge, Brussel, 1948.
Liane RANIERI, La collaboration personnelle de Lambermont et de Banning avec Léopold II, licentiaatsthesis geschiedenis (onuitgegeven), ULB,
N. LAUDE, La reconnaissance de la 30° promotion: Émile Banning. Discours du Directeur de l'Institut Universitaire des Territoires d'OutreMer, Antwerpen, 1951.
N. LAUDE, in: Problèmes d'Afrique centrale, Brussel, 1952.
R.-J. CORNET, A propos de deux dossiers: le dossier diplomatique de l'Ubangi et le dossier Degrelle-Rogier sur l'Ubangi, in: Bulletin. I. R. C. B., Brussel, 1953.
R. P. A. ROEYKENS, Les réunions préparatoires de la délégation belge à la Conférence géographique de Bruxelles en 1876, in: Zaïre, Brussel, 1953.
A. COSEMANS, Les Archives générales du Royaume au point de vue de la documentation historique coloniale, in: Bulletin I.R. C. B., Brussel, 1954.
R. P. A. ROEYKENS, Banning et la Conférence géographique de Bruxelles en 1896, in: Zaïre, Brussel, 1954.
R. P. A. ROEYKENS, Les débuts de l'œuvre africaine de Léopold II (1875-1879), Brussel, 1955.
Jean STENGERS, Textes inédits d'Émile Banning, in: A. R. S. C., Cl. des Sc. mor. et pol., Brussel, 1955.
Marcel WALRAET, Emile Banning, in: Biographie coloniale Belge, T. I 1948 & T. IV, 1955.
bron: wiki
BLINK Hendrik
Kaart der woeste gronden in Nederland - 1891
ID: 18910100



Overzicht van de uitgestrektheid der bosschen en der woeste gronden in Nederland : berekend in hectaren en in procenten van de geheele oppervlakte voor alle gemeenten afzonderlijk / H. Blink ; uitgeg. door de afd. Amsterdam der Nederland Heide-Maatschappij [met inleiding door G. Vas Visser en C.W. Janssen

Maker
Vas Visser, G.
Janssen, C.W.
Blink, H.
uitgever: Gerlings
Vervaardigingsjaar
1891
Collectie
Plano's: historische éénbladdrukken
BLINK Hendrik
Kaart van de bossen in Nederland - 1891
ID: 18910099


Overzicht van de uitgestrektheid der bosschen en der woeste gronden in Nederland : berekend in hectaren en in procenten van de geheele oppervlakte voor alle gemeenten afzonderlijk / H. Blink ; uitgeg. door de afd. Amsterdam der Nederland Heide-Maatschappij [met inleiding door G. Vas Visser en C.W. Janssen

Maker
Vas Visser, G.
Janssen, C.W.
Blink, H.
uitgever: Gerlings
Vervaardigingsjaar
1891
Collectie
Plano's: historische éénbladdrukken
LT
6 september 1889: ontploffing munitiefabriek Corvilain te Austruweel (Antwerpen): 95 slachtoffers
ID: 18890906
KVB 732

WINKELER N. (1889), Beschrijving van de ramp te Antwerpen-Austruweel den 6 september 1889. Antwerpen: Van Os-De Wolf. 59 pp. 18 x 11,5 cm.
Land: BEL
BUYSSE Cyriel
Broeder en Zuster
ID: 18860040
verscheen in 1886 in het tijdschrift 'Nederlandsch Museum', 3de jaargang, 2de reeks, dl. 1, pp. 307-321 (bron: Roemans, 201403121824: 30)
MANDUAU Edouard
De beschaving in Congo, 1884
ID: 18840199
olieverf op doek, 45x60,5 cm, Collectie KMMA Tervuren


Edouard Jean Marie Manduau (Elsene, 1855 - Nieuwpoort, 1938) was een Belgische landschapschilder en aquarellist die vooral bekend is om zijn werk in Kongo-Vrijstaat en zijn afbeeldingen van de landschappen rond Brussel.

Manduau werd geboren te Elsene en studeerde in kunstacademiën in Londen en Brussel (1871), waar hij een klasgenoot en vriend was van James Ensor. Hij nam deel aan de Exposition générale des Beaux-Arts (1881), maar bleef op gebied van schilderen eerder een dilettant. Hij werd kapitein op een zeilschip van de Engelse marine. In 1884 sloot hij zich aan bij de Association internationale du Congo, waar hij als luitenant expedities en publieke projecten leidde. Zijn tekeningen en schilderijen, zowat 70 stuks, vormen een waardevol verslag van Congo en het Congolese volk. In maart 1885 keerde hij uitgeput door ziekte naar België terug. Zijn collectie, waar nodig geretoucheerd door Edouard-Henri Navez, was te bezichtigen in Brussel op een private tentoonstelling (L'Exposition du Congo in het Alhambra). Hij kreeg veel positieve reacties en werd door kunstcriticus Lucien Solvay zelfs uitgeroepen tot stichter van de schildersschool van Congo. Het kritische schilderij La Civilisation au Congo was echter niet vermeld op de lijst van tentoongestelde werken. Uit protest tegen de "beschavingsmethodes" die in Congo werden toegepast, ging Manduau aan de slag ging bij de oppositiekrant Le Moniteur du Congo. Het tweede nummer bracht zijn subversieve Civilisation au Congo als gravure op de voorpagina. Later verzoende hij zich met de koloniale machten en kreeg hij verschillende decoraties. In 1898 werd hij tekenaar voor het tijdschrift Mouvement géographique. In 1933 stelde hij zijn werken tentoon in de Salon des Artistes congolais. Manduau overleed in Nieuwpoort in 1938. Zijn oeuvre wordt vandaag bewaard in het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren. (src=wiki)
Land: COD
WELVAARTS Ign. Th. (Priester, Kanunik-Regulier en Bibliothecaris-Archivaris van de Norbertiener-Abdij van Postel)
Geschiedenis van Corsendonck. Met verscheidene steendrukplaten en eenige houtgravuren. Prachtuitgave in Elzevier letter. Delen 1 en 2 (compleet!).
ID: 18810003
Softcover, gebrocheerd, uncut (ongesneden), 263 + 294 pp. Met de grote gravure van de Priorij van Corsendonck onder de Prior Ivo Van Laer 1670-1678 en uitplooibaar grondplan van Corsendonck in 1880 (beide in uitstekende staat). Met talrijke gravures en cartouches. Uitslaande kalender der Fransche Republiek vanaf 1 Vendemiaire (22/9/1792).
Noot Lucas Tessens: referentiewerk van hoog niveau; veelvuldige noten; bijna volledig gebaseerd op archivalisch onderzoek. De hagelwitte papierkwaliteit is exemplarisch voor drukwerk van 1880 tot 1900 (gebruik van cellulose). De auteur besteedt heel wat aandacht aan de vervreemding van de abdijgoederen tijdens de Franse Tijd (Frans Bewind); hij noemt ad nominem de opkopers van "zwartgoed" (nationale goederen/nationale domeinen), wat toch uitzonderlijk is.
Land: BEL
Archer Belle
Belle Archer (1858-1900), actress, USA
ID: 18800099
ROPS Félicien
La tentation de Saint-Antoine
ID: 18780010


De vrouw neemt de plaats van Christus op het kruis over.
ROPS
la tentation de Saint Antoine
ID: 18730021
TESSENS Lucas, [POPP]
Grootgrondbezit in Antwerpen en Vlaams-Brabant rond 1860. Een analyse van de kadastrale leggers zoals gepubliceerd door Popp.
ID: 18600238
Nominatieve lijst (naam en voornamen) van de geselecteerde eigenaars per gemeente; vermelding van artikelnummer, beroep en woonplaats; vermelding van het aantal hectaren in eigendom; vermelding van de totale oppervlakte der gemeente. Lijst wordt aangeleverd als print (A4-formaat). In totaal gaat het om ca. 50 gemeenten. Dit piloot-rapport wilde het onderzoek naar 19de-eeuws grondbezit stimuleren. Noot: in 2013 heeft de Universiteit Gent een onderzoek naar de kadastrale leggers opgestart onder de benaming POPPKAD. naar POPPKAD
Land: BEL
DELACROIX, M. S. C.
Défrichement des terrains incultes dans la Campine belge et les autres contrées de la Belgique. Rapport à son Exc. le Ministre de l'agriculture, du commerce et des travaux publics.
ID: 18600005
Paris : Imprimerie impériale, 1860. In-4, XIV-(2)-478-(1) et 13 planches. Broché, couverture imprimée (un peu défraîchie, petits manques). Edition originale, rare. Delacroix, ingénieur des ponts et chaussées, avait été envoyé en mission pour étudier les travaux effectués dans la Campine belge, travaux analogues à ceux dont il était chargé pour l'aménagement de la Sologne.
EUR 250.00 Librairie Michel Bouvier (SLAM)Address 14, Rue Visconti
F-75006 PARIS
Country FRANCE
Land: BEL
TARLIER J. et A.WAUTERS
La Belgique ancienne et moderne. Géographie et Histoire des Communes Belges. Arrondissements de Nivelles et de Louvain.
ID: 18590006
Impression anastaltique Culture et Civilisation. Hardcover. Bruxelles. 1963. Reprint de l'édition de 1859-1887 à Bruxelles.
Librairie Ardennaise (Redu, EUR, Belgium) verkoopt aan 123 EUR (20051120). Dit werk wordt geciteerd door Vandervelde, 19000006: 9
Land: BEL
LT
1858: grondeigendom in Australië geregeld door de TORRENS ACT - afpaling en delimitatie is daarbij essentieel
ID: 18580000
19560061: 136-137
Land: AUS
PODESTA Georges
Essai sur la Campine Anversoise [Antwerpse Kempen]
ID: 18530003
Anvers, De Cort, 1853, in-8°, III + 103 pp, sewn, orig. stiff wrapper, with a manuscript note by the author and the editor (depositary copy).
Land: BEL
ANDRIES J.O. Abbé, Membre de la Chambre des Représentants
Recherches historiques sur les voies d'écoulement des eaux des Flandres à l'occasion du projet de loi relatif à la construction du Canal de Selzaete à la Mer du Nord. Avec une carte.
ID: 18380001
bibliotheek Nationaal Scheepvaartmuseum, Antwerpen, nr B9878 (zie fotos onder nummer 18380001). Citation: "(...) qu'il est dans l'intérêt des deux peuples de se rapprocher, mais qu'il ne pourra jamais être dans l'intérêt de la Belgique de concourir à conserver à la Hollande la possession de la rive gauche de l'Escaut. Au contraire, toute notre politique doit tendre à ce qu'un jour cette rive puisse être adjointe à la Belgique, car l'Escaut est pour nous la frontière naturelle." (pp. 91-92)
Land: BEL
TOUSSAINT Joseph-Ferdinand
Le nombre des propriétaires diminue chaque jour dans les campagnes flamandes: explication de ce fait, in: Nouvelles Archives historiques, philosophiques et littéraires, pp. 505-518
ID: 18370004
legt het mechanisme uit hoe het komt dat stedelingen steeds meer grond opkopen op het platteland; hun koopkracht is groter en op het platteland leidt de gezinsgrootte tot excessieve grondverbrokkeling

Land: BEL
DRAULT J.-J., Jurisconsulte
***Recueil des lois et actes généraux du Gouvernement, en vigueur dans le Royaume des Pays-Bas et publiés depuis le 10 juillet 1794.
ID: 18190001
Alle wetten en besluiten in de twee talen N/F.
1ière Série:
Tome 1-2 (10/7/1794 - 15/3/1797),
Tome 3-4 (7 Pluviose an 5 - 26 Ventose an 7 = 26/1/1797 - 16/3/1799),
Tome 5-6 (21/3/1799 - 12 Mai 1806),
Tome 7-9 (14/4/1806 - 27/1/1814);

2ième Série:
Tome 1-2,
Tome 3-4,
Tome 5-7,
Tome 8-9;

3ième Série:
Tome 1-2,
Tome 3-4 (uitgavejaar 1823), Bevat in Tome 4 de Wet nr 40 van 26 augustus 1822 waarbij Willem I zich een indrukwekkende lijst van Domeingoederen toeëigent ingevolge art. 30 van de Grondwet.
Tome 5-6 (uitgavejaar 1823), Bevat in Tome 5 het vervolg van bovengenoemde lijst. Noteer dat deze toeëigening het begin zou worden van de Société Générale de Belgique omdat de goederen als inbreng in natura fungeerden.
Tome 7-8,
Tome 9-10,
Tome 11-12,
Tome 13-14 manquant
Tome 15-16,
Tome 17-18,
Tome 19-20
(attention ! à noter que le Tome 13-14 manque)

Land: BEL
STAËL-HOLSTEIN, A.L.G.,
Considérations sur les principaux événemens de la révolution Françoise (1818)
ID: 18180001
ouvrage postume de madame la baronne de Staël., publié par m. le duc de Broglie et m. le baron de Staël. 3 dln. Paris, Delaunay, 1818. (XVIII), 440, (IV), 424, (IV) 395, (3) pp.
'Baronne de Anne Louise Germaine de Necker Staël-Holstein, Frans schrijfster van Zwitserse afkomst, 1766-1817. Haar vader was de Geneefse bankier Necker, minister van Lodewijk XVI. In de literaire salon van haar moeder, Suzanne Curchod, ontmoette zij Diderot, d'Alembert, Buffon en Grimm. Op 22-jarige leeftijd debuteerde ze met een geestdriftige studie over Rousseau, 'Lettres sur J.J. Rousseau'. Na haar huwelijk met de Zweedse ambassadeur, baron de Staël-Holstein, opende ze te Parijs een eigen literaire en politieke salon. (...) Haar politieke salon wordt de verzamelplaats van constitutionelen en anti-bonapartisten. In 1810 verscheen haar meesterwerk 'De l'Allemagne'. Postuum verschenen de 'Considérations sur les principaux événemens de la revolution Françoise' (1818) en de memoires 'Dix années d'exil' (1821). Mme de Staël is van grote betekenis geweest voor het Europese geestesleven, in 't bijzonder voor de Franse romantiek en voor de historische kritiek'.
NAPOLEON, WILLEM I
Décret impérial du 16 décembre 1811: classification des routes
ID: 18110002
Toutes les routes de notre empire sont divisées en routes impériales et routes départementales. (...) + aanduiding van de gronden die Willem I aanduidde als zijn gronden in uitvoering van de Grondwet van het Koninkrijk der Nederlanden.
Land: FRA
NIVOY
1798: Plan des batimens, Cours, Jardins, Etang pieces d'Eaux et Plantis qui forment l'Etendue du terrain compris dans l'Enclos de la cidevant Abbaye de Grimbergue, levée par le Sousigné Ensuite de sa Commission de l'Administration du Département de la Dyle [Plan van de abdij van Grimbergen dd. 13 juli 1798]
ID: 17980004
digitale foto genomen in archief abdij Grimbergen




Land: BEL
DELPIERRE
les avantages qui résulteront de la conversion des biens communaux en propriétés privées
ID: 17980002
Rapport fait par Delpierre (des Vosges), au nom d'une commission spéciale, sur les avantages qui résulteront de la conversion des biens communaux en propriétés privées, pour l'amélioration du sort des indigens, la tranquillité des communes et la moralité des habitans, pour le perfectionnement de l'agriculture, la diminution de l'impôt foncier, l'extinction du vagabondage et de la mendicité, séance du 29 prairial an VI, Corps législatif, Conseil des Cinq-Cents, Paris, Impr. nationale, an VI (1798), 34 p. Zie: http://www.criminocorpus.cnrs.fr/biblio/v3/b3.php?rech=avan
CORBEELS P.
1796: Manier en gebeden om misse te hooren zonder priester
ID: 17960001
afbeelding van dit boek in 19890043: 194; te bezichtigen in het Taxandria-museum te Turnhout
ROZET Benoît
Véritable origine des biens écclésiastiques. Fragmens historiques & curieux, contenant des différentes voies par lesquelles le Clergé séculier et régulier de France s'est enrichi. Accompagnés de Notes historiques & critiques. Rédigés par M. Rozet.
ID: 17900010
NOT FOR SALE
link
de la page 396:

"Les plaintes renouvellées ne firent aucune impression sur les évéques, ils restèrent dans l'inaction: enfin, en 1750, ayant été pressés de nouveau à l'occasion du vingtième, ils déclarèrent par la bouche de leurs agens, malgré leurs assurances de respect pour le roi, d'empressement de lui plaire, & d'obéissance à ses ordres, que leur biens étant exempts, DE DROIT DIVIN, de toutes charges et contributions, ils ne devoient point y être assujétis; & ils se retirèrent en insérant dans leur procès-verbal une protestation publique contre tout ce qui pourroit se faire au préjudice des leurs prétendues immunités ou privilèges; ainsi il ne fut plus question de déclaration."


Rozet (ca. 1732-1794) fut un libraire.
link
Originaire de Lyon, Benoît Rozet, libraire parisien, est l’auteur de plusieurs ouvrages publiés pendant la Révolution. Dans sa Véritable origine des biens ecclésiastiques..., il retrace en quelques lignes l’histoire de l’ordre du Temple et témoigne, à cette occasion, d’une certaine retenue dans l’exposé des faits. S’il donne crédit à la pseudo-malédiction prononcée par Jacques de Molay en mars 1314, il ne le fait qu’en se retranchant derrière la parole de « quelques historiens ». Quant aux crimes qu’on reprocha aux frères du Temple, ils sont « si abominables, que l’histoire même, en les rapportant, laisse à douter de leur réalité ». On ne pourra que louer cette modération de ton, malgré les approximations et erreurs, après tout assez fréquentes chez les auteurs du temps.


« L’ordre des templiers commença par une simple association de sept gentilshommes français [neuf si l'on en croit Guillaume de Tyr, plus encore pour Michel le Syrien] qui s’unirent pour servir d’escorte aux pèlerins de la Terre-Sainte. Le concile de Troyes, tenu sous le pape Honorius II, en fit un ordre religieux et militaire, et Saint Bernard [non : le concile] leur donna une règle, l’habit blanc et la croix rouge [apparaîtra plus tard]. Cette nouvelle milice s’accrut considérablement en très peu de temps. Les princes, les seigneurs, tout ce que la chrétienté avait de plus illustre voulut combattre sous son habit et sous ses enseignes. On leur donna le nom de templiers parce que leur première habitation était près le temple à Jérusalem. Bientôt ils devinrent si puissants, que leur fortune égala celle des souverains ; mais ces richesses furent les causes de leur malheur et de leur perte. L’orgueil, la fierté, l’indépendance, l’esprit du monde, le luxe, la volupté infectèrent tout l’ordre. Le proverbe ancien, boire comme un templier, fait voir quelle était leur réputation sur ce dernier article. Ils ne reconnaissaient de supérieur que leur grand maître. Les crimes qu’on leur imputa sont si abominables, que l’histoire même, en les rapportant, laisse à douter de leur réalité ; et les rétractations de ceux qui en étaient convenus, dans les tortures, rendent la chose plus indécise. Quoi qu’il en soit, les templiers, qui étaient en France, furent tous arrêtés, en un seul jour, par ordre de Philippe le Bel. Le procès dura quatre ans. Enfin, au mois de mai 1311 [non : en mars 1312, par la bulle Vox in Excelso], le pape Clément V, siégeant alors à Avignon [non : lors du concile de Vienne], les supprima de son chef, contre l’avis de tous les évêques de France, d’Italie, d’Espagne, d’Angleterre, d’Allemagne et de Danemark, assemblés pour juger cette grande affaire. On n’en excepte qu’un seul prélat italien et trois français, les archevêques de Reims, de Sens et de Rouen, qui furent de l’avis du pontife. Le grand maître, les principaux chevaliers et une multitude infinie de membres de l’ordre furent brûlés vifs à Paris ou ailleurs. Leurs biens immenses furent saisis et confisqués dans tous les pays où ils avaient des possessions ; l’ordre de Malte [s'appelle alors ordre de l'Hôpital de Saint-Jean de Jérusalem], ainsi que plusieurs autres ordres militaires, en obtinrent une grande partie. Ce qu’il y eut d’assez extraordinaire, selon quelques historiens, c’est que le grand maître, au milieu des flammes, n’ayant plus que la langue de libre, et presque étouffé de fumée, ayant ajourné le pape, en l’appelant juge inique et cruel bourreau, à comparaître dans quarante jours devant le tribunal du souverain juge, et Philippe dans un an [version infirmée par les rares témoins] ; la mort de ce prince et celle du pape arrivèrent précisément dans les mêmes termes. On pense assez généralement aujourd’hui que les immenses richesses des templiers, l’indépendance et le mépris qu’ils témoignaient pour toutes les autres puissances, furent les seules causes de leur destruction ; mais, malgré l’ignorance et la barbarie de ces temps, il ne fallait pas moins que des délits aussi graves de leur part, vrais ou supposés, pour sévir contre eux avec tant de rigueur. »


Note : [texte en italique entre crochets] : précisions, commentaires.

Texte modernisé par l’auteur, tiré de : Rozet (Benoît), Véritable origine des biens ecclésiastiques : Fragments historiques et curieux, contenant les différentes voies par lesquelles le clergé séculier et régulier de France s'est enrichi ; accompagnés de notes historiques et critiques, Paris, Desenne et Rozet, 1790, p. 216-218.
source
Land: FRA