Book of the Day
TRIEST Monika, VAN POUCKE Guido
Het grote taboe na de grote oorlog. Belgie versus de adellijke familie Arenberg
Paperback. Pp: 208. 11 november 1918: Wapenstilstand, het einde van de Eerste Wereldoorlog. Hoewel, einde? De grote oorlog bleef nog een hele tijd nazinderen. Zo besliste de Belgische staat al op die elfde november 1918 het sekwester uit te voeren tegenover alle 'vijandige ingezetenen' in België. Een gebeurtenis waar de geschiedenisboeken over zwijgen, maar die grote gevolgen had. Bij een sekwester neemt de staat goederen in beslag van personen en instellingen die tijdens de oorlog een vijandelijke nationaliteit hadden. Een van de families die leden onder dat sekwester, was het adellijk geslacht Arenberg, een van de rijkste en meest invloedrijke families in Europa. Zij waren al eeuwen geïntegreerd in de Belgische samenleving, maar voor de overheid bleven zij Duits en dus vijandig. Jarenlang was het sekwester een taboe, waarover niet mocht worden gepraat of geschreven. Pas recent werd er een inventaris opgemaakt van alle goederen die in beslag werden genomen na de grote oorlog. Monika Triest en Guido Van Poucke doorspitten de archieven en bespreken in dit boek voor het eerst de werking en de gevolgen van dat sekwester, concreet voor de familie Arenberg. Een boeiende studie van een onbekend stuk geschiedenis. In de bibliografie vindt men keurig de gecatalogeerde vindplaatsen in de archieven. Dat verdient een proficiat. ISBN: 9789063066512.
TRIEST Monika, VAN POUCKE Guido@ wikipedia
€ 25.0
New Arrivals
LE VIF, ROGEAU Olivier
Colonialisme. De l'oeuvre civilisatrice à l'heure des comptes
Magazine hors série n° 21, juin 2021, 178 pp., photo's, caricatures, cartes.
LE VIF, ROGEAU Olivier@ wikipedia
€ 20.0
C.A.P.A.V.
Quand les Belges congolaient ... Photos de presse au Congo Belge de 1945 à 1955
Broché, in-8, 207 pp., photos de Congopresse en NB. Il y aussi qqs photos du Ruanda et de Urundi [Ruanda-Urundi].
Photos classées par province et par district:
LEOPOLDVILLE
Bas-Congo
Moyen-Congo
Kwango
Lac Léopold II
KIVU
Kivu
Maniema
KASAI
Kasai
Sankuru
Kabinda
KATANGA
Haut-Katanga
Tanganika
Haut-Lualaba
Haut-Lomami
EQUATEUR
Tshuapa
Congo-Ubangi
ORIENTALE
Stanleyville
Kibali-Ituri
Uele
RUANDA
URUNDI
C.A.P.A.V.@ wikipedia
€ 35.0
PLUYM Walter, PLUYM Jan
Goud op drift. De naziroof van 198 ton Belgisch goud.
Paperback, in-8, 432 pp., illustraties, foto's, tabellen, bibliografische noten, bibliografie, index/register.
Goud op drift leest als een politieke thriller: van dag tot dag volg je het goudspoor. Van de start van het transport tot het laatste klompje goud – pas in 1997 – terug werd bezorgd aan de Belgische staat. Het rijkelijk geïllustreerde boek werpt ook licht op de rol van een zwakke regering, de demarches van koning Leopold III en de gouverneurs van de Nationale Bank en de minister van Financiën Gutt.

Walter Pluym is onderzoeker bij de Nationale Bank van België.

zie ook het boek van Jean Ziegler (1997) en de historie van de NBB door Pluym
PLUYM Walter, PLUYM Jan@ wikipedia
€ 20.0
DE VOS Luc, GERARD Emmanuel, RAXHON Philippe, GERARD-LIBOIS Jules
LUMUMBA - De complotten? De moord
Pb 712 pp. Gewicht = 1820 gram. Talrijke facsmile van onuitgegeven documenten, kaarten in ZW en kleur, bibliografie (die niet volgens de geldende academische regels is opgemaakt), personenregister (dat vaak niet doordringt tot de inhoud van de geciteerde documenten). De vier experts werkten mee aan het historisch onderzoek in opdracht van de Parlementaire Onderzoekscommissie (2000). Noot Lucas Tessens: naar onze mening waren de pistes die de parlementaire onderzoekscommissie liet uitpluizen onvolledig en bleef het financieel-economische luik onderbelicht; hetzelfde geldt (uiteraard) voor dit monumentale boek dat vertrekt vanuit een onvolledig hypothese-arsenaal. Storend is het ontbreken van een zaakregister, waardoor het opzoeken van instanties en bedrijven in dit lijvige boek een hele klus wordt. Op pagina 282 wordt Edgar Sengier, voorzitter van het UMHK-comité, voorgesteld als Edward (sic!) Sengier, toch storend in een boek geschreven door experts. In de bijlage wordt de voornaam van Sengier wel juist gespeld. De naam van 'madame Bloine' (sic!, in feite Andrée Blouin, LT) komt wel degelijk voor in het boek (doc 34, p. 109) maar haar naam is niet terug te vinden in het personenregister. De chronologie (1945-1961) is evasief t.a.v. bepaalde feiten. Zo blijft de Belgische wet van 17 juni 1960 onvermeld; deze maakte een massale kapitaalvlucht uit (dan nog Belgisch) Congo mogelijk door een eenvoudige verplaatsing van de maatschappelijke zetel; wij noemen dit een 'fiscale sabotage' van de jonge republiek. Kaart nr 2 op p. 691 ('De plaatsen van de besluitvorming in Brussel') geeft weliswaar een zicht op de plaatsen van de politieke besluitvorming en de ligging van de kantoren van de UMHK (Broekstraat) en de Société Générale (Koningstraat) maar mist de kans om andere economisch-financiële bastions te vermelden.
Alhoewel belangrijk, mag dit niet beschouwd worden als het "definitieve" boek.
De belangrijke zin op p. 89 willen we u niet onthouden: "We kunnen besluiten dat al van in het begin van de crisis in Belgische regeringskringen de vervanging van de regering-Lumumba een belangrijke doelstelling wordt."
Gérard Libois: °3/12/1923 +26/12/2005
DE VOS Luc, GERARD Emmanuel, RAXHON Philippe, GERARD-LIBOIS Jules@ wikipedia
€ 35.0
COQUERY-VIDROVITCH Catherine, GOLLNHOFER Otto, MAZENOT Georges, PEPPER Herbert, RANDLES W.G.L., SAUTTER Gilles, SILLANS Roger, VANSINA Jan
Brazza et la prise de possession du Congo. La mission de l'ouest africain 1883-1885 [Congo Brazzaville]
Broché, grand in-8, 502 pp., illustrations, notes bibliographiques, bibliographie, index.
Bien qu'il s'agit de Congo Brazzaville, les liens avec le Congo Kinshasa sont évident.
COQUERY-VIDROVITCH Catherine, GOLLNHOFER Otto, MAZENOT Georges, PEPPER Herbert, RANDLES W.G.L., SAUTTER Gilles, SILLANS Roger, VANSINA Jan@ wikipedia
€ 45.0
JACQUEMIN Jean-Pierre
Racisme Continent Obscur
Broché, in-8, 213 pp., illustrations, bibliographie.

JACQUEMIN Jean-Pierre@ wikipedia
€ 10.0
MINNE Joris
Atmosfeer van Antwerpen - 36 houtsneden
Softcover, ongesneden, 4to, 77 pp., gravures

MINNE Joris@ wikipedia
€ 17.5
SCHALLEY Niels
Reynaert De Vos - Een kleine geschiedenis van het middeleeuwse dierenepos
Paperback met flappen, in-8, 64 pp., illustraties. Prachtige uitgave.
Reynaert is een werk uit de 13de eeuw maar het thema van de misleiding is universeel. Het is als het ware een handleiding voor wie het ver wil schoppen in de politiek.
SCHALLEY Niels@ wikipedia
€ 15.0
COLLECTIF, RYCKMANS François (préface), NGONGO Enika (postface)
Congo Belge - Mémoires en noir et blanc - 1945-1960
Broché, in-8, 223 pp., carte, photos en NB, glossaire colonial, bibliographie sommaire.
COLLECTIF, RYCKMANS François (préface), NGONGO Enika (postface)@ wikipedia
€ 25.0
GALEANO Eduardo
Kroniek van het vuur: 1. Het begin 2. Gezichten en maskers 3. De eeuw van de wind; Vijf eeuwen verbeelding van Latijns Amerika (vert. van Memoria des fuego - 1982, 1984, 1986)
2de druk. Paperback, in-8, 339+344+362 pp., illustraties, bibliografische noten, bibliografie, index/register.

III:259: 1974, Brasilia. Tien jaar na de herovering van Brazilië: 'De economie gaat het heel goed, de mensen heel slecht.'
In 2002 zou Noreena Hertz hetzelfde iets anders verwoorden: "Traditionele meetinstrumenten van de economische groei, zoals bbp per hoofd of bbp-groei, verbloemen de werkelijkheid." (in De Stille Overname)

GALEANO Eduardo@ wikipedia
€ 75.0
LEJEUNE Léo
Lothaire ([Hubert-Joseph Lothaire]
Broché, grand in-8, 143 pp., illustrations, liste des souscripteurs.
Important pour les témoignages sur l'affaire Stokes.

LOTHAIRE (Hubert-Joseph), Lieutenant d'infanterie , Commissaire Général de l'Etat Indépendant du Congo (EIC), (Rochefort,10.11.1865 - Ixelles, 8.5.1929).

Repérés bibliographiques (ENGELS A., 31 juillet 1947, Bibliographie Coloniale, T. 1, 1948, col. 615-629), KAOWARSOM):
Meyers J., Le prix d'un Empire, Pessart, Bruxelles, 1943.
Lejeune Léo, Vieux Congo, 1930.
Weber, Campagne arabe, Bruxelles, 1939.
Defester, Les Pionniers belges au Congo, éd. Duculot, Tamines, 1927.
Verhaeven J. Oh. M., Jacques de Dixmude, Bruxelles, 1929.
Masoin, Histoire de l'Etat Indépendant du Congo, Namur, 1913.
Liebrechts, Léopold II, Fondateur d'Empire.
L'Affaire Stockes; Mouvement Avtiesclavagiste, 1896.
LEJEUNE Léo@ wikipedia
€ 40.0
NN
A nos Héros Coloniaux morts pour la civilisation. 1876 - 1908. [publié en 1931] - Congo - Etat Indépendant du Congo - EIC - Léopold II - Leopold II
Couverture cartonnée, broché, 4to, 291 pp, photos NB des héros avec date et lieu de naissance et mort, index de tous les noms cités.
Dans la préface par SM Albert I daté du 21/10/1931 (dans une autre édition de ce livre) écriva: "Bien que l'oeuvre africaine de Léopold II n'ait pas eu le caractère d'une oeuvre de conquête mais de pénétration scientifique et humanitaire, (...)"
En 1911 Emile Vandervelde, dans son livre 'La Belgique et le Congo', fut d'un tout autre avis ! Pour lui Léopold II avait semé la terreur au Congo. Albert I, Un roi-menteur?
De la page 1 (sur Léopold II): "Pendant près de 25 ans , un homme, qui s'était imposé à l'Europe par l'audace de ses initiatives, l'éclat de ses promesses, la maîtrise de sa diplomatie, a été le souverain absolu de quinze à vingt millions d'indigènes. Sous couleur de les protéger contre la traite et de les initier à la civilisation, il s'est approprié leur territoire, il a disposé de leur travail, il a établi, partout où s'étendait sa domination, un régime de terreur, il a assumé la responsabilité morale de crimes sans nombre, en accordant, à ceux qui les commettaient, des honneurs, des récompenses, ou, du moins, l'impunité. Tous ces faits sont connus. Ils ont été dénoncés au monde par Ed. Morel, Fox Bourne, Félicien Cattier, Georges Lorand, le P. Vermeersch, le cdt Lemaire et la Ligue internationale pour la défense des indigènes du Congo."

NN@ wikipedia
€ 50.0
MARCHAL Jules [Delathuy]
L'Etat Libre du Congo: Paradis perdu - l'Histoire du Congo 1876-1900 (2 volumes)
Broché, in-8, 399 + 429 pp., illustrations, photos, cartes, notes bibliographiques, bibliographie, index.


Jules Marchal (1924-2003). Le présent ouvrage est une version révisée et complétée du livre en néerlandais 'De Kongostaat van Leopold II', paru sous le pseudonyme A.m. Delathuy. Il comprend en plus l'histoire des missions catholiques jusqu'en 1908, tirée des trois livres en néerlandais sur ces missions (Missie en Staat in Oud-Kongo - deux volumes) et Jezuïeten in Kongo met zwaard en kruis), parus sous le même pseudonyme.
Les francs dans ce livre sont des francs-or (belges ou français) valant 150 francs belges 1995. La livre sterling dans ce livre valait 25 francs-or, le dollar 5 francs-or.
MARCHAL Jules [Delathuy]@ wikipedia
€ 135.0
DE WEERD Guido
L'Etat Indépendant Du Congo - A La Recherche de la vérite historique
Broché, in-8, 654 pp., illustrations, cartes in text, notes bibliographiques, bibliographie, index.
Deweerd parle de 'suspension of disbelief'.
DE WEERD Guido@ wikipedia
€ 50.0
DEPELCHIN Jacques
From the Congo Free State to Zaïre (1885-1974) - Towards a Demystification of Economic and Political History (translation of De l'Etat indépendant du Congo au Zaïre contemporain 1885-1974 - Pour une démystification de l'histoire économique et politique - 1992)
Paperback, in-8, 235 pp., no illustrations, bibliographical notes, bibliography, index.
ISBN: 9781870784108
Rare !
DEPELCHIN Jacques@ wikipedia
€ 65.0
ROELS Hans, VERMEIR Serge, BEKAERT Geert, DE CONINCK Herman, e.a.
Zurenborg - Belle Epoque - Antwerpen, Anvers, Antwerp + Cesuren, bewoners van Zurenborg
Genummerd exemplaar 128/1000. Hardcover, stofwikkel, slipcase, 251 pp. + ca. 100 pagina's met foto's van artistieke eigenaars, boordevol foto's, index/register.
Drietalig NL/FR/EN. Veel aandacht voor de Cogels Osylei, waar de Belle Epoque van Antwerpen opeengestapeld staat. In Brussel is dat meer verspreid.

Mooi gemaakt kijkboek. De bewoners hebben elk hun façade, aldus Herman De Coninck. Niets is wat het lijkt en niemand lijkt op zijn/haar eigenste zelf. Een woordspeling die op een problematische verhouding wijst. Hier woont een linkse bourgeoisie die zichzelf geweldig en onvervangbaar vindt. Wanneer de laatste luidruchtige gast het pand verlaten heeft, schuiven de muren van het veel te grote huis naar elkaar toe. Verpletterend. De art nouveau schemerlamp trekt schaduwen over het dure behang en zij ploft snikkend in de harde fauteuil. De gemiste kansen, de verdwaalde dromen, het gebruik en het misbruik. Het komt allemaal terug, als was het een minuut geleden. De lach in het harnas verstijft tot ingeoefend grimas.
ROELS Hans, VERMEIR Serge, BEKAERT Geert, DE CONINCK Herman, e.a.@ wikipedia
€ 50.0
CATHERINE Lucas
Manyiema. De enige oorlog die België won.
Pb, in-8, 139 pp., zw/w foto's en illustraties, kaartje Met bibliografie na elk hoofdstuk. Noot LT: Over de oorlog (strafexpedities) die Kongo Vrijstaat (Etat Indépendant du Congo) in 1884 voerde tegen de Arabische slavenhandelaars. In feite ging het om de macht over de ivoorhandel. Manyiema ligt in Oost Congo (Kasongo, rivier Lualaba). LC trekt een aantal parallellen met situaties die vandaag nog bestaan en wijst op de functie (het misbruiken) van propaganda bij het veroveren van economische machtsposities in de geopolitieke context (anti-slavernijcampagnes, mensenrechten, vestigen van democratische regimes, anti-imperialisme, verwerpen van kolonialisme, ...)(p. 78). LC synthetiseert wat andere auteurs (Hochschild, Delathuy/Marchal, Vangroenweghe, e.a.) uitvoerig beschreven en durft stellingen innemen.
CATHERINE Lucas@ wikipedia
€ 15.0
TUCHMAN Barbara
De Mars der Dwaasheid. Bestuurlijk onvermogen van Troje tot Viëtnam. (vertaling van The March of Folly - 1984)
Pb, in-8, 480 pp. Bibliografie, noten, register, afbeeldingen in ZW. Een klassieker die machthebbers en de dwazen die hen verkiezen zouden moeten lezen. BT toont aan dat niet de geschiedenis maar de mens zich herhaalt (zoals Voltaire al zei). Regeringsleiders en potentaten herhalen zich in ... dwaasheid. Het kan gaan om pure domheid, megalomanie, beoordelingsfouten, hardleersheid, het zich omringen met ja-knikkers, en dies meer. Alhoewel alle naties zulke regeerders hebben gehad, spant de USA in de laatste vijftig jaar wel de kroon. Citaat over de restauratie in Frankrijk: 'Het is dan ook geen verrassing dat hij (Karel X, LT) de hoop van de émigrés was, die samen met de Bourbons waren teruggekeerd en die het oude regime weer in ere wilden herstellen, compleet met rangen, titels en vooral hun in beslag genomen eigendommen (biens nationaux, LT).' (33)
Vragen die belangrijk zijn voor de studie van de dwaasheid: "Welke waarnemingen, welke fictie of fantasie gaan deel uitmaken van de beleidsvorming? Welke wilde fantasieën krijgen de overhand op redelijke schattingen van de werkelijkheid? Hoeveel overtuiging, of, integendeel, hoeveel bewuste overdrijving is er aan het werk? Gelooft men zelf in het betoog of is het vindingrijke retoriek die gebruikt wordt om een gewenste koers af te dwingen?" (291)


Barbara Wertheim Tuchman (30 januari 1912 – 6 februari 1989) was een Amerikaanse journaliste en historica. Haar boeken op een rijtje: De Bijbel en het Zwaard (1956), Het Zimmermann telegram (1958), De Kanonnen van Augustus (1962), De trotse toren (1962), Stilwell en de Amerikaanse rol in China (1971), De waanzinnige veertiende eeuw (1978), De Mars der Dwaasheid (1984).
TUCHMAN Barbara@ wikipedia
€ 25.0
UMHK
Union Minière du Haut-Katanga - Monographie 1950
Couverture en carton, 4to, 93 pp., illustré, photos. Texte en français.

Voici la liste des sociétés auxiliaires de l'UMHK:
• Sogefor
• Sogelec
• Sogechim
• Compagnie Foncière du Katanga
• Minoteries du Katanga
• Cherbonnages de la Luena
• Métalkat
• Société Générale Métallurgique de Hoboken: Usines de Hoboken, Usines d'Olen, Usines de Reppel





UMHK@ wikipedia
€ 30.0
BRION René, MOREAU Jean-Louis
De Generale Maatschappij van België 1822-1997
Hardcover blauw linnen, ill. dj, in ill. slipcase/foedraal, geïllustreerde schutbladen, 25,5x33,5cm, 514 pp, illustraties, gravures, foto's in kleur en ZW. Uitgebreid notenarsenaal en dito bibliografie. Noot LT: De economische geschiedenis (en het ontstaan?) van België werd bepaald door die van de Société Générale. Zoals het verloop van de koloniale geschiedenis, met name de aanwezigheid van het kleine België in Congo en voornamelijk in Katanga, beheerst werd door deze superholding. Zo is de annexatie van Congo door België enkel tenvolle te begrijpen indien men ook de belangen van de SG voor het voetlicht brengt. Dit boek is dus meer dan de ontsluiting van een conglomeraat, het beschrijft het economische draagvlak van een staat. Meesterlijk!

Evolutie van de benaming:
Société Générale des Pays-Bas pour favoriser l'industrie nationale (1822),
Société générale pour favoriser l'industrie nationale (1830),
Société Générale de Belgique (1903)
BRION René, MOREAU Jean-Louis@ wikipedia
€ 100.0
SCHMIDT Ephraim
Geschiedenis van de joden in Antwerpen in woord en beeld
Herdruk van de oorspronkelijke uitgave van Ontwikkeling (1963). Hardcover, stofwikkel, grote in-8, 354 pp., illustraties, bibliografische noten, bibliografie, index/register.

Toegevoegd: krantenknipsel over jiddisj.
SCHMIDT Ephraim@ wikipedia
€ 20.0
DEBRAY France
EXPO 58 - De grote ommekeer
2de druk. Paperback, 4to, 159 pp., illustraties, bibliografie.

Toegevoegd: Expres 1958 - 1958 - 40 jaar Expo (magazine van 24 pp.)
DEBRAY France@ wikipedia
€ 25.0
MEREDITH Martin
The State of Africa. A History of Fifthy Years of Independence.
Thick paperback, in-8, 752 pp., illustrations (photos of the leaders and maps), bibliographical notes, bibliography, index.




Algerije, Angola, Benin, Botswana, Burkina Faso, Burundi, Centraal-Afrikaanse Republiek, Comoren (1), Congo-Brazzaville, Congo-Kinshasa, Djibouti, Egypte (deels ook in Azië ten oosten van de Landengte van Suez), Equatoriaal-Guinea, Eritrea, Ethiopië, Gabon, Gambia, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Ivoorkust, Kaapverdië (1), Kameroen, Kenia, Lesotho, Liberia, Libië, Madagaskar (1), Malawi, Mali, Marokko, Mauritanië, Mauritius (1), Mozambique, Namibië, Niger, Nigeria, Oeganda, Rwanda, Sao Tomé en Principe (1), Senegal, Seychellen (1), Sierra Leone, Soedan, Somalië, Swaziland, Tanzania, Togo, Tsjaad, Tunesië, Zambia, Zimbabwe, Zuid-Afrika, Zuid-Soedan, Niet-onafhankelijke gebieden, Bassas da India (1), Canarische Eilanden (1), Ceuta, Europa (1) = klein eilandje, Glorieuzen (1), Juan de Nova (1), Madeira (1), Mayotte (1), Melilla, Réunion (1), Tromelin (1), Gebieden met betwiste status / bezette gebieden: Somaliland, Westelijke Sahara, (1) Hoewel deze eilanden niet op de Afrikaanse continentale plaat liggen, worden zij gewoonlijk toch beschouwd als behorend tot Afrika.
MEREDITH Martin@ wikipedia
€ 20.0
TUCHMAN Barbara
De kanonnen van Augustus. De eerste oorlogsmaand van 1914. (vertaling van The Guns of August - 1962)
8ste druk 2006. Vuistdikke paperback, 592 pp. kaartjes in ZW. Met dit boek brak BT (USA, 1912-1989) definitief door bij het Amerikaanse publiek. Het werd overigens in 1963 bekroond met de Pulitzer Price en het blijft een monument in de historiografie.
Andere werken van deze grote dame in Nederlandse vertaling: De bijbel en het zwaard, Het Zimmermann telegram, De trotse toren, De waanzinnige veertiende eeuw, De mars der dwaasheid.
TUCHMAN Barbara@ wikipedia
€ 15.0
PRIMS Floris, DE GROODT Frans (kaartjes)
De litteekens van Antwerpen. [De littekens van Antwerpen]. Met plannetjes en tekeningen van architect Frans de Groodt.
Reprint, 3de druk. Carton wrappers, gebrocheerd, in-8, 160 pp., 21 illustraties en 1 uitslaande kaart (grondgebied van Antwerpen rond 1600). Prims wijst op het constante belang van de grondrenteberekening (grondspeculatie) bij elke stadsuitbreiding of interne verkaveling. De historische waarde moet het afleggen tegen de geldhonger. Het is vanuit die visie dat hij de geslagen littekens bespreekt. Een treffend voorbeeld is Gilbert van Schoonbeke (XVIde eeuw).
PRIMS Floris, DE GROODT Frans (kaartjes)@ wikipedia
€ 35.0
Scoop
P.-A. Tallier, M. Van Eeckenrode, P. Van Schuylenbergh (eds.)
Belgique, Congo, Rwanda et Burundi : Guide des sources de l’histoire de la colonisation (19e-20e siècle). Vers un patrimoine mieux partagé !
ID: 202109120330
2 vol., approx. IV+2294 p., 233 colour ill., 178 x 254 mm, 2021
ISBN: 978-2-503-59598-6
Languages: French
HardbackHardback
The publication is in production.(09/2021) It will soon be available on our site www.mers.be.
Retail price: EUR 61,32 excl. tax
Vaste question que celle des sources relatives à la colonisation belge en Afrique ! Alors que chercheurs et société civile réclament un (meilleur) accès aux « archives coloniales », il n’existait jusqu’ici aucun outil permettant d’identifier et de localiser toutes les sources disponibles en Belgique. Pourtant, ce sont près de 20 kilomètres linéaires d’archives relatives à la colonisation qui reposent dans plus de 80 institutions de conservation en Belgique. La rédaction du « Guide des sources de l’histoire de la colonisation (belge) » constitue donc une avancée cruciale dans l’identification et la description des archives relatives à l’État indépendant du Congo (1885-1908), au Congo belge (1908-1960) et au Ruanda-Urundi ([1916] 1923-1962) : archives produites par les souverains et les différents gouvernements, par les hommes et femmes politiques, par l’administration coloniale, par les entreprises, les missions religieuses, les universités, les fondations, le monde associatif et culturel et tous les autres acteurs de cette histoire dont les Africains bien évidemment.

Sorte de GPS des archives coloniales, ce guide permet pour la première fois au citoyen et au chercheur, peu importe le continent sur lequel il vit, de savoir précisément qui conserve quoi sur le territoire belge. Il répond à une triple nécessité : scientifique, sociétale et mémorielle.

Riche de plus de 1500 notices pour près de 2300 pages, cette publication propose une description sommaire et une remise en contexte de tous les fonds et collections d’archives coloniales conservés en Belgique, leur intérêt pour la recherche, leurs liens avec d’autres fonds et collections, etc. Une large et indispensable introduction replace les archives relatives à la colonisation belge dans le débat international et pose les questions très sensibles du partage de patrimoine, du retour des archives en Afrique et de la construction de la mémoire. Le guide est également accompagné d’un bilan historiographique fouillé, de pistes permettant de repérer les sources relatives à la colonisation belge conservées à l’étranger ou encore d’un cahier de plusieurs centaines d’illustrations qui souligne l’intérêt et la nécessité d’élargir les champs de la recherche aux sources iconographiques.

Cette publication est le fruit d’un long partenariat entre les Archives de l’État et le Musée royal de l’Afrique centrale. Plus d’une trentaine d’archivistes et historiens ont participé à sa rédaction.

La version numérique de cet ouvrage sera disponible en Open Access grâce à un financement de la Politique scientifique fédérale belge (BELSPO).
Land: COD
News Items & Facts
LT
15 augustus 1948: Zuid-Korea wordt een republiek
ID: 194808158871
Land: KOR
Regering - Gouvernement
Verslagen van de Ministerraad - Rapports du Conseil des Ministres - 1920-1948
ID: 194806110094
uittreksels - extraits
644 pages
zie dossier MERSarc 19480611

Congo - koningskwestie - steenkool - Sabena - Belga - Union Minière - mijnconcessies - etcetera
Aanwezigheden - Présences
verzamelde bundels
1920 - 1929
1930 - 1939
1940 - 1944
1945 - 1948

Vrijgegeven stukken. Declassified.
Roberto Rossellini (regisseur)
Film: Deutschland im Jahre Null (Italiaans: Germania anno zero - 1948)
ID: 194805011361
LT
4 februari 1948: onafhankelijkheid Sri Lanka (vh Ceylon) (GBR)
ID: 194802044421
LKA-144

Hoofdstad = Colombo
Land: LKA
LT
1948: doodvonnis voor rijkswachtkolonel Emiel Van Coppenolle
ID: 194800000985
Hij wordt in 1952 in voorlopige vrijheid gesteld.

Hieronder de biografische noot uit de EVB: 333.



Arthur DE BRUYNE, De kwade jaren, Deel II, 1971.
Maurice DE WILDE, De Nieuwe Orde, België in de Tweede Wereldoorlog, 1982.
Louis DE LENTDECKER, Tussen twee vuren, 1985.
W. J. D. VAN GEET, De Rijkswacht tijdens de bezetting 1940-1944, 1985.
J. VELAERS & H. VAN GOETHEM, Koning Leopold III, de koning, het land, de oorlog, 1994.
E. RASKIN, Gerard Romsée, biografie, 1995.
Richard BOIJEN, Adriaan E. Van Coppenolle, in: Nieuwe encyclopedie van de Vlaamse Beweging, Tielt, 1998.
Caroline FRANSEN, Politiewerk in Bezettingstijd: Emiel Van Coppenolle, Korpscommandant van de Rijkswacht tijdens de Tweede Wereldoorlog, masterthesis geschiedenis (onuitgegeven), Rijksuniversiteit Gent, 2001.
Van Coppenolle Emiel, Memoires (onuitgegeven), 1973 (ref 19730999)
Land: BEL
NN
France GALL, artiestennaam van Isabelle Gall (Parijs, 9 oktober 1947), is een Franse zangeres.
ID: 194710091003
CPCCN, Comité Permanent du Congrès Colonial National
4 en 5 oktober 1947: VIde Congrès Colonial National
ID: 194710041583
VIième Session du Congrès Colonial National en Belgique selon une heureuse tradition le Congrès Colonial National se réunit tous les cinq ans. Le dernier congrès ayant tenu ses assises à quelques jours près de l'invasion, fin avril 1940, le vime congrès aurait dû avoir lieu régulièrement en 1945. Les événements de la guerre imposèrent au comité organisateur d'attendre que la liaison avec la colonie fût devenue plus normale. Après une série de prises de contact au cours des années 1945 et 1946, il fut décidé que les travaux du prochain congrès seraient consacrés à l'étude de la question sociale indigène, et la date en fut fixée au 4 et 5 octobre 1947. Le congrès vient donc d'avoir lieu. A la séance inaugurale, M. le Ministre des Colonies annonça la dotation d'une somme de 2 milliards 350 millions au fonds du bien-être indigène. Ce fonds, qui permettra des dépenses annuelles d'un quart de milliard, aura pour mission d'aider matériellement, socialement et spirituellement les populations de l'intérieur; celles des centres extracoutumiers et des camps miniers étant confiées, sous la surveillance de l'État, à la responsabilité des employeurs.
Les rapports, présentés et discutés au congrès, furent l'oeuvre de diverses commissions, présidées par des personnalités coloniales éminentes. Elles furent au nombre de dix, ayant respectivement comme objet: l'enseignement à tous les degrés pour indigènes, l'hygiène et la démographie, l'artisanat indigène, les cultures indigènes, les organisations sociales de chefferies, la main-d'æuvre indigène, l'organisation familiale, les évolués, le rôle social de la force publique. M. Max Horn, conseiller du gouvernement de la colonie, s'était chargé de coordonner les conclusions générales.
Nous ne pouvons songer à analyser chacun de ces rapports. Louons-en, dans l'ensemble, l'excellente venue, le sens de la réalité, le vif désir de progrès.

src: IAI, Volume 18, Issue 2 April 1948 , pp. 130-131
Land: COD
nws
9 september 1947: Prince Faisal and Brothers – , Queens, New York, New York, USA
ID: 194709098875
Land: SAU
LT
16 augustus 1947: La Lanterne publiceert uranium-exportcijfers 1940-1946
ID: 194708164789
Deze waren simpelweg te vinden in de verslagen van de minister van Koloniën aan de Kamer/Senaat maar benoemd als "crude mineral substances".

BUCH & VANDERLINDEN 1995: 61

Volgens Jos Jansen waren de "crude mineral substances" eerst benoemd als "CMS" maar het was geen geheim dat het uraniumerts onder die algemene term viel.
Land: COD
LT
14 augustus 1947: onafhankelijkheid Pakistan uitgeroepen (GBR)
ID: 194708141488
PAK-586

onafh. uitgeroepen

Hoofdstad = Islamabad
Land: PAK
TERFVE Jean
31 juli 1947: uraniumkwestie: Tribune libre door Jean Terfve in Le Soir
ID: 194707314578
Tribune Libre is van Jean Terfve, communistisch minister van wederopbouw in de regering Huysmans

BUCH & VANDERLINDEN 1995: 56

http://www.crisp.be/Documents/Compositions/Huysmans_46-47.pdf
Land: BEL
LT
1947: Truman richt NSC en CIA op
ID: 194707268822
President Truman signs the National Security Act of 1947, creating the National Security Council (NSC) and transforming CIG into the Central Intelligence Agency (CIA).
Land: USA
LT
gedeelten Pol. Testament L III door Spaak gepubliceerd in LE SOIR
ID: 194707191463
"Gedeelten van de tekst werden op 19 juli 1947 ook door Pierlot gepubliceerd in Le Soir. De hele tekst zou pas in 1949 worden bekendgemaakt." (VELAERS en VAN GOETHEM, 1994: 890)
Land: BEL
LT
Le Soir publiceert op aangeven van Pierlot gedeelten van Pol. Testament Leopold III
ID: 194707191263
"Voor het ruime publiek bleef het Politieke Testament overigens lang onbekend. Pas bij het grote debat in de Kamer over de Koningskwestie in juli 1945 pakte Spaak er voor het eerst in het openbaar mee uit, zij het slechts met het beruchte hoofdstuk 7. Gedeelten van de tekst werden op 19 juli 1947 ook door Pierlot gepubliceerd in Le Soir. De hele tekst zou pas in 1949 worden bekendgemaakt." (Velaers & Van Goethem, 1994: 890) Noot LT: de auteurs zeggen niet door wie en hoe de gehele tekst dan wel werd bekend gemaakt. Eigenaardig.
Land: BEL
NN
6 juni 1947: de Ministerraad neemt zich voor de productie en de verkoop van uranium retroactief zwaar te taxeren
ID: 194706061587
NN
28 april 1947: Kontiki-expeditie gaat van start
ID: 194704281061
De Kon-Tikiexpeditie is de letterlijke vertaling van de titel van het boek dat Thor Heyerdahl schreef over zijn vlotreis over de Grote Oceaan. Kon-Tiki was de naam van het vlot, genoemd naar de Inca-zonnegod, Viracocha, wiens oude naam "Kon-Tiki” zou zijn. De titel van het boek in de Nederlandse vertaling luidt: De Kon-Tiki expeditie, 8000 km per vlot over de Grote Oceaan. In dit populaire boek beschreef Heyerdahl zijn belevenissen tijdens de vlotreis over de Grote Oceaan van Zuid-Amerika naar de Polynesische eilanden.

De reis begon op 28 april 1947. Heyerdahl en vijf metgezellen voeren 101 dagen lang op het vlot en legden meer dan 8000 kilometer af over de Grote Oceaan totdat het vlot op 7 augustus 1947 in de branding bij Raroia, een atol in de Tuamotueilandengroep op een rif werd geworpen. De bemanning overleefde deze schipbreuk en wist het gehavende vlot grotendeels in veiligheid te brengen.
LT
staking bij Renault
ID: 194704251489
REMOND 1988: 968
Land: FRA
LT
12 maart 1947: Truman-doctrine: overal communisme bestrijden
ID: 194703128833
Truman maakt zijn wil bekend om in Griekenland, in Turkije en overal ter wereld het communisme te bestrijden.
De USSR mag de Middellandse Zee niet bereiken.
Land: USA
LT
13 februari 1947: decentralisatie bestuur Congo: commissarissen worden opnieuw gouverneurs
ID: 194702134471
VELLUT 1974: 115 verwijst ook naar het Regentsbesluit van 1 juli 1947.
Land: COD
Ward
schip Robert Ley (KdF) in Inverkeithing (Ward Shipyard)
ID: 194701320814


Bron: Marine Archiv (20170528)