Book of the Day
BOUMANS René Dr
Het Antwerps stadsbestuur voor en tijdens de Franse overheersing. Bijdrage tot de ontwikkelingsgeschiedenis van de stedelijke bestuursinstellingen in de Zuidelijke Nederlanden
Softcover, gebrocheerd, in-8, xxxiv + 728 pp., tabellen, bibliografische noten, bibliografie en register. Rijksuniversiteit te Gent. Werken uitgegeven door de Faculteit van de Letteren en Wijsbegeerte. Afl. 135. Genummerd exemplaar 266/550. Dit is de doctoraatsthesis (grootste onderscheiding) van RB (°Antwerpen, 19/10/1924), adjunct-conservator van het Rijksarchief te Antwerpen. Hij overleed tijdens het drukken van het werk op 26/2/1965. Noot Lucas Tessens: Het werk geeft een uitstekend zicht (gebaseerd op tijdrovend archiefonderzoek) op de revolutie binnen de belastingstelsels, de centralisatie en de verpachting van de belastinginning, de plundering door de Franse legerkas, de quasi vernietiging van de gemeentelijke autonomie (fiscale drooglegging), de predominantie van de grondbelasting (en als afgeleide de invoering van beperkte opcentiemen), de administratieve reorganisaties, de kwaliteit van het ambtenarenapparaat, de van bovenaf opgelegde verkoop van gemeentelijke eigendommen in 1813 en de rol van de Amortisatiekas, smeergeld, fraude en omkoperij, enzovoort. Tegen het einde van de Franse periode neemt de gegoede burgerij deel aan het stadsbestuur, wat ook niet verwonderlijk is aangezien de bestuursleden gekozen werden uit de groep van de hoogst aangeslagenen (directe belastingen). Opvallend is wel het ontbreken van het standaardwerk van Georges Bigwood (1900) in de bibliografie. Voor de toetsing van de aanwezigheid van opkopers van nationale goederen in de bestuursorganen van de stad, gebruikt RB meermaals de licentiaatsthesis van Van Loon (1941). Zeldzaam!
BOUMANS René Dr@ wikipedia
€ 145.0
New Arrivals
LE BRAS Gabriel (direction)
Les Ordres Religieux: Tome 1: LA VIE ET L'ART + TOME 2: LES ORDRES RELIGIEUX ACTIFS (complèt)
Deux forts volumes, 4to, emboîtage/slipcase, hardcover, jq ill., 735+789 pp., illustrations en couleurs et en NB.

Tome 1: monastères et communautés - les Bénédictins - les Cisterciens - les Chartreux - les ordres militaires.






Tome 2: l'ordre canonial - le carmel - les franciscains - les dominicains - la compagnie de Jésus (jésuïtes) - les filles de la Charité - les frères des écoles chrétiennes + Dictionnaire des instituts religieux.
LE BRAS Gabriel (direction)@ wikipedia
€ 50.0
FRAÏSSE Chantal Dr
Moissac, histoire d'une abbaye. Mille ans de vie bénédictine.
Broché, in-8, 286 pp., illustrations, cartes, notes bibliographiques, bibliographie, index.
L'abbaye Saint-Pierre de Moissac est une ancienne abbaye des viie – xve siècles qui se trouve dans la commune de Moissac, dans le département de Tarn-et-Garonne en région Occitanie. L'abbaye, fondée au VIIIe siècle, fut rattachée en 1047 à la puissante abbaye de Cluny et devint, au XIIe siècle, le plus éminent centre monastique du sud-ouest de la France.

FRAÏSSE Chantal Dr@ wikipedia
€ 20.0
KHACHIKYAN Armen, HEWSEN Robert H. (maps)
History of Armenia. A Brief Review.
Paperback, small in-8, 264 pp., illustrations, 10 maps, chronology (15th c. B.C. - 2008). The Armenian genocide is a key element in this book.
KHACHIKYAN Armen, HEWSEN Robert H. (maps)@ wikipedia
€ 25.0
THYS Augustin
La Persécution Religieuse en Belgique sous le Directoire exécutif (1798-99) d'après des documents inédits
Hardcover, demi cuir, grand in-8, 326 pp. Appendices. Avec liste alphabétique (régistre/index). Première édition.
THYS Augustin@ wikipedia
€ 25.0
COREMANS Paul (Foreword), RICHERDSON Edgar P.
Flanders in the Fifteenth Century. Art and Civilization. Catalogue of the Exhibition Masterpieces of Flemish Art: Van Eyck to Bosch, Organized by The Detroit Institute of Arts and the City of Bruges. October - December 1960
Paperback, large in-8, 464 pp., illustrations, map of Burgundy, bibliographical notes, bibliography. Contains the list of exhibitions on Flemish art since 1773 until 1960.
COREMANS Paul (Foreword), RICHERDSON Edgar P. @ wikipedia
€ 25.0
COIGNARD Sophie, WICKHAM Alexandre
L'Omerta française
Broché, grand in-8, 366 pp., qqs. notes bibliographiques.
Sujet tabou de l'argent liquide qui peut circuler impunément et en toute légalité dans les ministères.
Pour l'énumeration des affaires, voir les pages 81-84.
" ... emplois fictifs" (80)
" ... à faire payer au contribuable le train de vie des partis." (81)
L'affaire Kravchenko et la censure invisible (165 s.)
COIGNARD Sophie, WICKHAM Alexandre@ wikipedia
€ 15.0
ANSTEY Roger, [RUYS Manu, bespreking boek]
King Leopold's Legacy. The Congo under Belgian Rule 1908-1960
Hardcover, dj, in-8, 293 pp., illustrations, bibliographical notes, bibliography, index. A very critical study.

added: bespreking van dit boek door Manu Ruys in De Standaard van 26-27/2/1966.
ANSTEY Roger, [RUYS Manu, bespreking boek]@ wikipedia
€ 35.0
NOELS Geert
Gigantisme. Van too big to fail naar trager, kleiner en menselijker
Hardcover, stofwikkel, in-8, 236 pp., illustraties, grafieken, bibliografische noten, bibliografie, index/register.

Een anekdote:
Op 8 oktober 2015 was Thomas Piketty te gast aan de KU Leuven en gaf er een voordracht. Terzake vond dat belangrijk genoeg - terecht - om er een reportage aan te wijden en een interview af te nemen. So far so good.
Ook Louis Tobback was aanwezig. Hij dacht dat Piketty engelstalig was. Hij had zogezegd een stuk van het boek gelezen. Op de backcover van het boek niet gezien dat het om een Franse econoom gaat, Louis? De uitnodiging en de affiche niet gezien? Het nieuws niet gevolgd? Te veel tijd besteed aan het troosten van Brunoke?
Maar het ergste moest nog komen. Aan het einde van het interview was er een vraag van Geert Noels (Econopolis) ingelast, en wij citeren: "U bent tegen rijkdom en bent rijk geworden. Bent u bereid om uw rijkdom te delen met economisten zoals ik?" Ik heb het fragment twee keer bekeken en beluisterd want ik kon mijn ogen en oren niet geloven. En ja hoor, het was wel degelijk de echte Geert Noels en de vraag luidde ook de tweede keer hetzelfde en er was niet geknoeid met de klankband. Toen dacht ik heel spontaan, ik kon het niet helpen: Geert Noels is een kleuter.
NOELS Geert@ wikipedia
€ 15.0
BIRMINGHAM David
Geschiedenis van Portugal (vert. van A Concise History of Portugal)
Paperback, in-8, 227 pp., enkele illustraties, bibliografische noten, bibliografie, index/register, stamboom koningshuis Bragança en Bragança-Saksen-Coburg.
Uit het Engels vertaald door Pieter Thomassen.
Voor de koloniale uitbuiting van Mozambique en Angola verwijzen wij naar pp. 153 e.v.
Opvallend is dat B. spreekt over ondernemingen die het bestuur (belastingen en aanwerving van migranten-arbeidskrachten) in Mozambique in handen kregen maar ze niet bij naam noemt. (153)
B. is prof aan de univ van Kent.
BIRMINGHAM David@ wikipedia
€ 20.0
LEMAEN Victor, mariste, missionnaire
Face à la tourmente révolutionnaire. Les frères maristes au Congo.
Poche, 135 pp., ill., carte
LEMAEN Victor, mariste, missionnaire@ wikipedia
€ 12.5
DE BIE Mark
DE COBURGER. Leopold I, een monoloog als zelfportret
hardcover met geïll. stofwikkel, 157 pp. Illustraties, kaartjes (ligging van het hertogdom Saksen-Coburg-Gotha) en foto's in ZW. De illustraties nemen 62 pagina's in beslag!, chronologie, stambomen van Louis-Philippe (FRA), Victoria (GBR) en Leopold (BEL). Foto van L. I op doodsbed. Kaartje van spoorwegnet in 1837 (Tableau indicatif, afstanden, stations, de duur en de prijs van de reizen). Mark De Bie (°1939) is toneelauteur en scenarist. Dit boek diende als basis voor het gelijknamige toneelstuk, een monoloog, dat door Jo De Meyere voor het Arcatheater werd uitgebracht.

zie ook:
DE BIE Mark@ wikipedia
€ 12.5
VAN UYTVEN Raymond
De zinnelijke middeleeuwen
Derde druk. Pb, in-8, 232 pp., illustraties in ZW en kleur, bibliografie. Aan de hand van schriftelijke bronnen en verwijzingen naar afbeeldingen uit de Middeleeuwen wordt een beeld gegeven van de smaak en de levenskunst van de middeleeuwse mens. De beschouwingen over het vrouwelijk schoonheidsideaal (geografisch bepaalde vooroordelen en kenmerken; refererend aan dierlijke kenmerken) zijn bijzonder interessant. Ook het hoofdstuk over wijn en degustatie is knap. Iconografisch zeer relevante studie. Van Uytven (1933) is prof aan UFSIA en KU Leuven. Middeleeuwse mentaliteitsgeschiedenis is zijn favoriete onderzoeksterrein.
VAN UYTVEN Raymond@ wikipedia
€ 13.5
CARNIER Marc, GILLEIR Anke, [SCHOPENHAUER Johanna]
Een vrouw op reis. België anno 1828 volgens Johanna Schopenhauer.
Gebrocheerd, In-8, 192 pp., illustraties in ZW en enkele in kleur. Met bibliografie en een interessant notenapparaat. De reis duurde van 7 t.e.m. 24 augustus 1828. Verloop van de reis: Aken - Herve - Liége - Huy - Namur - Dinant - Namur - Waterloo - Brussel - Gent - Brugge - Gent - Sint-Niklaas - Antwerpen - Mechelen - Leuven - Tienen - Sint-Truiden - Maastricht - Aken.

CARNIER Marc, GILLEIR Anke, [SCHOPENHAUER Johanna]@ wikipedia
€ 15.0
ANTHIERENS Johan en hofhouding
Brief aan een postzegel. Kritisch Koningsboek.
1ste druk. Pb met flappen, 4to, 176 pp., illustraties en satirische strips, gedichten, cartoons. Republikeins schotschrift van JA en anderen. Johan Anthierens (Machelen, 22 augustus 1937 — Dilbeek, 20 maart 2000) was een Vlaams journalist, columnist, publicist, schrijver, satiricus, republikein en tedere anarchist.
ANTHIERENS Johan en hofhouding@ wikipedia
€ 20.0
SCHOLL-LATOUR Peter
Onbegrensde oorlog. De strijd tegen het terrorisme - een strijd tegen de islam? (vertaling van Kampf dem Terror - Kampf dem Islam? Chronik eines unbegrenzten Krieges - 2002)
Paperback met flappen, in-8, 468 pp., illustraties, 2 kaartjes op de schutbladen, index/register.
Uit het Duits vertaald door Tinke Davids.
Scholl-Latour (1924-2014) was een gezaghebbend journalist en auteur. Hij had een onbevangen kijk op het wereldgebeuren.
SCHOLL-LATOUR Peter@ wikipedia
€ 15.0
PAGNOL Marcel
L'Eau des collines: Tome I: Jean de Florette + Tome II: Manon des sources
Poche, 312 + 309 pp.
PAGNOL Marcel@ wikipedia
€ 10.0
REDING H.
Atlas van het Koningrijk België
Gedeeltelijke reprint: 10 hoogwaardige foto's van de kaarten (1 België en 9 provinciale kaarten) uit dit boek, in kleur afgedrukt (600 dpi) op 270 grams fotopapier A4. Losbladig in een map. Geeft een gedetailleerd overzicht van de geografie van België rond 1840. In die periode schreef men koningrijk (sic) en niet koninkrijk.
REDING H.@ wikipedia
€ 45.0
BRUNEEL Alfred, LAURENT René
Documents d'archives relatifs à Bruxelles. Dossier pédagogique destiné à l'enseignement de l'histoire.
Farde avec ca. 500 pp. (papier de 120 grammes) avec facsimile de documents, de cartes et d'illustrations ayant une importance historique.
I. Evolution territoriale
II. Agriculture et alimentation
III. Industries et techniques
IV. Commerce, transports et communications
V. La vie dans la cité
VI. Santé et hygiène
VII. Habitat et environnement
VIII. Institutions, vie politique, défense
IX. Enseignement
X. Vie religieuse (avec une liste des abbayes)

Voir aussi le dossier sur Liège
BRUNEEL Alfred, LAURENT René@ wikipedia
€ 25.0
KENNEDY Paul
De wisselkoers van de macht. De economische en militaire opkomst en neergang van de grote mogendheden tussen 1500 en 2000. (vertaling van The rise and fall of the great powers - 1987)
Vuistdikke hardcover met stofwikkel, 703 pp., 12 kaartjes, 52 tabellen en grafieken, bibliografische noten, bibliografie, register, leeslint. Uit het Engels vertaald door Jan Smit. Paul Kennedy (1945) is een gerenommeerd Brits historicus.
In an interview with the Egyptian weekly Al-Ahram on 28/9/2006, Kennedy said: "My book The Rise and Fall of the Great Powers came out in January 1988. It was strongly attacked by American conservatives who said that the economic recovery of the United States in the 1990s proved the thesis wrong. I would rather say that if they had read my book carefully they would have seen I was talking about the tendency or the dangers of imperial overstretch for America by the year 2010."
Noot LT: ongetwijfeld een van de beste boeken over het verloop van de wereldgeschiedenis; klaar inzicht, goed geschreven en vertaald.
De wereldwijde militaire aanwezigheid van de VS (zie kaartje op p. 467) is tot op vandaag een feit. Het bestaan van die talloze bases stelt Poetin in de mogelijkheid om ook vandaag (april 2018) nog te stellen dat niet Rusland maar de USA een imperialistische mogendheid is en dat van de kant de Russische Federatie geen aanval moet worden gevreesd. Dat Poetin in het Midden-Oosten een alliantie met Erdogan's Turkije (een lid van de NAVO, nota bene) en Iran nastreeft, is de VS een doorn in het oog. De situatie in Syrië en Poetin's steun aan het regime van Assad maakt de complexiteit enkel groter.
KENNEDY Paul @ wikipedia
€ 45.0
CRISP, DE WASSEIGE Yves (supervision), MEYNAUD Jean (préface)
Morphologie des groupes financiers. Structures économiques de la Belgique. 2ième édition
Broché, in-8, 511 pp., organigrammes des groupes, documents, composition des portefeuilles, valeur boursière des participations de la Société Générale, bibliographie, index, table des organigrammes et des tableaux.

Dans son Préface à la première édition Jean Meynaud (1914-1972) écriva déjà: 'En cet ouvrage, le CRISP s'attache à l'analyse de la concentration financière belge. C'est un grand sujet. L'établissement de telles liaisons entre les affaires constitue l'un des éléments originaux, (...), du capitalisme moderne. Il s'agit d'un aspect essentiel de ce vaste mouvement de regroupement des unités économiques dont la conséquence est de placer les décisions importantes de la vie industrielle sous le contrôle d'une oligarchie privée.' (p. 7) et '(...) une poignée d'hommes détienne la direction suprême d'une fraction substantielle de l'économie nationale.' (p. 9)
Note Lucas Tessens (20210711): soixante ans après nous devons constater que ce phénomène de l'oligarchie privée se manifeste sur le plan mondial et que les nations sont incapables d'y remédier.

CRISP, DE WASSEIGE Yves (supervision), MEYNAUD Jean (préface)@ wikipedia
€ 75.0
CRISP, DE WASSEIGE Yves (supervision), MEYNAUD Jean (préface)
Morphologie des groupes financiers. Structures économiques de la Belgique.
Broché, in-8, 486 pp., organigrammes des groupes, documents, liste de 147 sociétés avec leurs appartenance à un groupe, composition des portefeuilles, valeur boursière des participations de la Société Générale, bibliographie, index, table des organigrammes et des tableaux.

Dans son Préface Jean Meynaud (1914-1972) écrit: 'En cet ouvrage, le CRISP s'attache à l'analyse de la concentration financière belge. C'est un grand sujet. L'établissement de telles liaisons entre les affaires constitue l'un des éléments originaux, (...), du capitalisme moderne. Il s'agit d'un aspect essentiel de ce vaste mouvement de regroupement des unités économiques dont la conséquence est de placer les décisions importantes de la vie industrielle sous le contrôle d'une oligarchie privée.' (p. 7) et '(...) une poignée d'hommes détienne la direction suprême d'une fraction substantielle de l'économie nationale.' (p. 9)
Note Lucas Tessens (20210711): soixante ans après nous devons constater que ce phénomène de l'oligarchie privée se manifeste sur le plan mondial et que les nations sont incapables d'y remédier.

CRISP, DE WASSEIGE Yves (supervision), MEYNAUD Jean (préface)@ wikipedia
€ 50.0
DIERKENS Alain, DUVOSQUEL Jean-Marie
Louise Marie, élève de Redouté, et Léopold Ier en Ardenne
Broché, 4to, 103 pp., illustrations, cartes, notes bibliographiques.
Avec le Guide de parcours.
Leopold I (°Coburg, 17901216 Laken, 18651210; 18310721-18651210) x 18160502 Prinses Charlotte Augusta van Wales (°Londen, 17970107 Claremont House (Esher, Surrey), 18171106) xbis 18320809 Louise Marie Thérèse Charlotte Isabelle d'Orléans (°Palermo, 18120403 Oostende, 18501011), kinderen: Leopold II van België, Charlotte van België, Filips van België, Lodewijk Filips van België

• Leopold II (18350409-19091217; 18651217-19091217) x 18530822 aartshertogin Maria, Hendrika van Oostenrijk (°Pest, 18360823 Spa, 19020919) kinderen: Louise (1858-1924), Leopold (1859-1869), Stefanie (1864-1945), Clémentine (1872-1955) xbis 19091212 (kerkelijk) Blanche, Zélie, Joséphine Delacroix, baronne de Vaughan (°Boekarest, 18830513 Cambo-les-Bains, 19480212),

• Albert I (18750408-19340217; 19091223-19340217) x 19001002 Hertogin in Beieren Elisabeth, Gabriele, Valérie, Marie (°Possenhofen, 18760725 Laken, 19651123),

• Leopold III (19011103-19830925; 19340223-19510716 - abdicatie) x 19261104 Astrid (°Stockholm, 19051117 Küssnacht, 19350829) xbis 19410911 Lilian Baels (°London, 19161128 Brussel/Bruxelles, 20020617) ,

• regent Karel (19031010-19830601; 19440920-19500720),

• Boudewijn (19300907-19930731; 19510717-19930731) x 19601215 Doña Fabiola Fernanda María-de-las-Victorias Antonia Adelaida de Mora y Aragón (19280611-20141205),

• Albert II (19340606-; 19930809-20130721 - abdicatie) x 19590702 Paola Margherita Giuseppina Maria Consiglia Ruffo di Calabria (Forte dei Marmi - Lucca, 19370911),

• Filip (19600415-; 20130721-) x 19991204 Mathilde Marie Christine Ghislaine gravin d'Udekem d'Acoz (°Ukkel, 19730120)
DIERKENS Alain, DUVOSQUEL Jean-Marie@ wikipedia
€ 20.0
DAVISTER Pierre, MARRES J. (introduction)
Katanga, enjeu du monde. Récits et documents.
Broché, in-12, Collections Carrefours africains n°5, 315 pp., quelques photos en NB: Mr H. avec le drapeau du Katanga, Tshombe, Mobutu (très jeune), comte Aspremont-Lynden avec Tshombe et Mr H. Citons: "(...) le Katanga représente 42% du revenu national congolais et des rentrées de l'Etat." (p. 12) Il en résulte que le Congo SANS le Katanga ne fut (et n'est) pas viable.
DAVISTER Pierre, MARRES J. (introduction)@ wikipedia
€ 25.0
OP DE BEECK Johan
Leopold II. Het hele verhaal
Hardcover, stofwikkel, grote in-8, 811 pp., illustraties, bibliografische noten, bibliografie, index/register.
OP DE BEECK Johan@ wikipedia
€ 45.0
GIDE André
Voyage au Congo - Le retour du Tchad - Carnets de route
Poche, in-8, 560 pp., cartes de l'Afrique. Voyage au Congo (1927) - Le retour du Tchad (1928). Note Lucas Tessens: Gide (°Paris, 22/11/1869 +Paris, 19/2/1951, Prix Nobel en 1947). Il faut bien noter que Gide a fait un voyage au Congo-Brazaville, ce qui ne veut pas dire que les méfaits et les crimes des grandes compagnies coloniales se limitaient à ce pays africain. Ce qui nous semble important de remarquer est que vraisemblablement dans une république (comme la France) les attaques anti-coloniales visent plutôt les grandes sociétés alors que dans une monarchie (comme la Belgique) les écrivains et historiens anticolonialistes tendent à imputer la responsabilité quasi intégrale au roi (en occurence Léopold II) en oubliant parfois que lui aussi fait partie d'un système qui mène la danse. Après son voyage au Congo (juillet 1925 à mai 1926) Gide - dégouté - suit la voie anticapitaliste. Il a compris "la collusion entre le commerce, l'Eglise et l'Etat qui a fait les belles heures de l'esclavage". Après son voyage en URSS en 1936 il hésite et finalement prend position contre le système soviétique et ses goulags. C'est donc de ces pensées et des convictions de Gide qu'héritent Sartre et surtout Camus. Il faudra attendre Soljénitzine avant de reparler des goulags. Mais comme disait Gide 'Toutes choses sont dites déjà; mais comme personne n'écoute, il faut toujours recommencer.' C'est aussi la tâche d'un libraire: présenter, introduire, guider, critiquer, et bien plus que cela: essayer d'acheter et de vendre les livres qui valent la peine.
A relire: la note 1 à la page 130 sur les pratiques des agents d'une compagnie de caoutchouc.
GIDE André@ wikipedia
€ 12.0
Scoop
TESSENS Lucas, TESSENS Manu
Boeken, bibliografische referenties en feiten over opgeheven/afgeschafte abdijen en kloosters in België - MONASTERIES BELGIUM @ mers.be
ID: 202106310000
Klik op de kaart hieronder en u krijgt ze uitvergroot én dynamisch te zien. Zoom in op het gebied dat u interesseert. Klik dan op een icoontje in de kaart: U krijgt het boeknummer en de titel te zien, maar ook historische gebeurtenissen zijn in de kaart te vinden.
De ligging van de abdijen, kloosters en priorijen is gegeorefereerd tot op straatniveau, c.q. huidig perceelsniveau (decimale breedte lengtegraad). Vaak gaat het om de ligging van ruïnes (bvb. Villers-la-Ville, Aulne), restanten van complexen die een heel andere bestemming kregen (omgebouwd tot een fabriek, een kasteel, een school of een hoeve), gebouwen die geheel verdwenen zijn (bvb. de grote Sint-Michielsabdij aan de Scheldekaai te Antwerpen).
De kaart bevat VIER zogenaamde 'lagen' die naar believen samen of afzonderlijk kunnen getoond worden (klik op het icoontje links bovenaan in de grijze balk).
DE EERSTE LAAG is die met boeken over de abdijen en kloosters. (marker = groen-wit boek-icoontje); bij een 'click' op de marker opent zich links een venster met de essentialia over het boek; de toegevoegde link voert u naar de volledige beschrijving van het boek.
DE TWEEDE LAAG is die met feiten over de ligging van kloosters, uitdrijvingen van de kloosterlingen, de boedelbeschrijving, de verkopen als 'nationale goederen', etcetera. (marker = witte ster op groen cirkeltje) Alle vernoemde feiten hebben in onze database een of meerdere bibliografische referenties tot op pagina-niveau.
DE DERDE LAAG bevat de bibliografische referenties van boeken die we niet (meer) aanbieden. (marker = rood-wit boek-icoontje). Voor de constructie van deze laag konden wij ook rekenen op de gewaardeerde medewerking van onze collega Pieter Judo van Antiquariaat De Lezenaar te Hasselt. Hij bouwde in de loop der jaren een grote expertise en collectie op rond religie, theologie, kloosters en abdijen. Wij zijn hem zeer dankbaar voor het aanleveren van bijkomende bibliografische referenties. Die zijn nog volop in verwerking.
DE VIERDE LAAG toont u waar de twaalf Statenabdijen van Brabant lagen. (marker = kruis) Zij waren de dominante grootgrondbezitters (hun domeinen omvatten duizenden hectaren) en hadden daardoor veel politieke macht én zeggenschap op het terrein en over hun pachters. Je kon de abdij maar beter te vriend houden!

Om alle icoontjes (ook wel 'markers' genoemd) bij een bepaalde plaats te zien, dient u zo diep mogelijk op de Google map in te zoomen.





Bouwwerf: methodiek, updates en bijsturing
Let wel, deze kaart is nog steeds in opbouw. Met name de kloosters en abdijen, gelegen in het huidige Waalse Gewest (waar de Maas een levensader is), zullen we in de volgende weken verwerken in de achterliggende database. Daarna volgt dan een update over Brussel-Hoofdstad. Vervolgens zullen we nog dieper graven en een dubbele controle uitvoeren op de ligging van abdijen en kloosters in de 'grote' steden: Antwerpen, Brugge, Gent, Leuven, Mechelen, Brussel/Bruxelles, Liège, Namur, Charleroi, Mons. De coördinaten zijn moeilijker vast te leggen omdat in een verstedelijkt milieu de mutaties (gehele of gedeeltelijke afbraak, herbestemming, verandering van straatnamen, etc.) groter zijn dan op het platteland. Een mooi voorbeeld daarvan is 'Het verloren klooster van Hoboken', inmiddels een deelgemeente van Antwerpen, waar de industrialisatie zorgde voor veel afbraak en een grondige wijziging van het landschap.
Op 27 maart 2021 kreeg de kaart een forse update en steeg het aantal getoonde items van 245 naar 514, meer dan een verdubbeling dus van de gevisualiseerde informatie. Vooral het aantal bibliografische referenties kende een uitbreiding: van 42 naar 242 titels. In de aansturende database zijn een aantal correcties doorgevoerd. Tenslotte werd door MERS een programma geschreven waardoor de 'markers' elkaar niet meer kunnen bedekken wanneer GPS-coördinaten identiek zijn. ALLE 'markers' zijn nu zichtbaar en aanklikbaar. Voorwaarde is dat u voldoende inzoomt op de plaats die u interesseert.


Superrijken
Het zal duidelijk zijn dat we ons vooral richten op de materiële en economische belangen van abdijen en kloosters en dat we spirituele aspecten niet belichten. Die laatste waren o.i. een scherm waarachter met enorme opgepotte vermogens en toenemende machtsconcentraties werd gespeeld. Zowel keizerin Maria Theresia als haar zoon Jozef II wilden die macht inperken (het woord 'breken' gaat te ver) en rekenden daarvoor op hun regeringen te Brussel. Het is dan ook ironisch dat Jozef II mee een beweging op gang bracht, die 'in fine' zijn eigen zus, Marie-Antoinette ('l'autrichienne'), en zijn schoonbroer, Louis XVI, letterlijk de kop zou kosten.

Twee kaarten uit 2005
Onze interesse voor dit thema gaat terug op onze research, uitgevoerd tussen september 2004 en maart 2005. Die kreeg zijn neerslag in het artikel 'De herschikking van het onroerend goed op het einde van de 18de en het begin van de 19de eeuw'zie boeknummer 20050077 , verschenen in het jaarverslag 2004 Onroerende Voorheffing (Belastingdienst voor Vlaanderen). Daarin belichtten wij toen o.m. de afschaffing van kloosters onder het bewind van keizer Jozef II en de nationalisatie van abdijen en kloosters tijdens de Franse Revolutie en de Franse bezetting en annexatie van de Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik.
Die beide ingrepen hebben we toen in kaart gebracht mits een projectie op de fusiegemeenten van het Vlaamse Gewest met daarbij de nominatieve opsomming van de afgeschafte kloosters. Dat gebeurde met software van Arcview. De inkleuring van de kaarten kon weliswaar vanuit een frequentietabel worden aangestuurd, maar voor het prepareren van een persklare kaart in A3-formaat moesten die toch nog langs een tekenprogramma (Photoshop) passeren. Gelukkig konden we daarvoor een beroep doen op de dienst AEGIS van de intercommunale CIPAL. Beide kaarten kunt u zichtbaar maken door hier te klikken. Dit terzijde.

De bronnen, geconsulteerd in 2004-2005
Oriënterende gesprekken met archivarissen van Grimbergen, Affligem en Postel. Oriënterende bezoeken aan enkele Waalse abdijen. Aankoop, consultatie en verwerking van de 23 delen van het befaamde 'Monasticon belge', met focus op de data over afschaffing (voor een aanzienlijk aantal abdijen stelden we merkwaardige lacunes vast). Aankoop bij het Rijksarchief van een microfilm van het rapport de Kulberg (1785), dat 110 abdijen en kloosters auditeert. Overzichtswerken over religieuze orden. Overzichten per gewest, provincie, streek. Lokale geschiedenis. Bibliografische werken. Overzichten van (al dan niet beschermd) onroerend erfgoed: bijvoorbeeld de reeksen 'Inventaris van het Cultuurbezit' en 'Le patrimoine monumental de la Belgique'. Monografieën over welbepaalde abdijen en kloosters; die zijn niet altijd accuraat in de datering van gebeurtenissen of mijden gewild of ongewild de 'moeilijke periode' van de verkopen van 'zwartgoed'. Encyclopedische werken. Studies over de regeerperiode van Jozef II (en in mindere mate die van Maria-Theresia). Studies over de Franse Revolutie, het Frans Bewind in onze 'départements' en over de niet te omzeilen figuur van Napoléon Bonaparte (met nadruk op zijn juridische en administratieve hervormingen). Enkele specifieke en diepgravende studies over de verkoop van nationale goederen (op één hand te tellen). Inventarissen van het Algemeen Rijksarchief aangaande afgeschafte kloosters en abdijen, hun bewaarde archieven/bibliotheken en de affiches van de verkopen.






Zwartgoed
De kloostergebouwen en gronden, 'nationale goederen' geworden, werden openbaar verkocht, pakweg in de periode 1787-1800. In het katholieke Vlaanderen fluisterden de mensen toen over 'zwartgoed', een woord om aan te duiden dat de onroerende goederen onrechtmatig geconfisceerd en verworven waren. Het bleef overigens een heet hangijzer en een taboe-onderwerp in de Belgische historiografie. Want, was de aankoop van zulk 'zwartgoed' geen vorm van collaboratie met de anti-kerkelijke Franse bezetter geweest? Was de religie, ja zelfs het geloof in God, niet onherstelbaar beschadigd? Was het allemaal geen uiting van de botsing tussen Kerk en Staat, uitgelokt door de wat naïeve Jean-Jacques Rousseau en de perfide Voltaire, en vorm gegeven door een verrader uit eigen katholieke rangen, met name Talleyrand? En was het Concordaat van 1801 tussen Napoleon en het Vatikaan geen valse 'entente', het aanvaarden van smeergeld door de gezalfde Paus hemzelve? Was een pastoor, die betaald werd uit de staatskas, wel een echte zieleherder of eerder een ambtenaar die zich plooide naar de hand waaruit hij een aalmoes ontving? En wat was een bisschop anders dan een gekostumeerde vazal van de nieuwe rijken, zij die spuwden op het volk?

Een kort essay
Waar kwam die gekke Hollander, die Willem, plots vandaan? Opnieuw een koning ergens in een verre stad? Wat kon die keeskop voor ons landeke anders betekenen dan nieuwe belastingen en nog meer combines tussen Brussel, Londen, Parijs en Amsterdam? Hoe kon dat nu, ne protestant, waarvan niemand wist dat hij bestond?
En wie zou er voor de armen zorgen die vroeger al eens een penning of een brood kregen aan de halfgeopende zware deuren van kloosters en abdijen? Kon een burgerlijke liberale staat, gedomineerd door de grootgrondbezitters en de adel, met een nieuwe koning op de koop toe, misschien een antwoord verzinnen op de vraag naar brood en bier? Hoe moest het nu verder met het onderwijs, die uitvinding om jongeren net dom genoeg te houden om de lastige vragen over de verdeling van macht en rijkdom niet te laten opborrelen in hun hersenmassa? En ja, van massa gesproken, hoe hield je die in bedwang, verstoken van licht en 'Verlichting', nauwelijks in staat te overleven, als beesten, altijd bereid om rel te schoppen in dienst van de hoogstbiedende of de meest belovende agitator, buigend voor de baron en even later, laveloos aan de toog, scheldend op de patrons en de huisbazen en op de baron en zijn stoefende 'madam', vergetend dat enkele straten verderop tien kinderen en een veel te vlug oud geworden wijf op zijn loonzakje zitten wachten in een krocht, kijkend in de grote holle ogen van het meisje achter de tapkast, zij die alles begrijpt zelfs als je stevig in haar billen knijpt, zij die na zijn negentiende jenever de godin Diana wordt, die de jacht voor open verklaart, ware het niet dat noch zij, noch hij een geweer bezat, anders zou het hoge volk eens wat meemaken ... ?



Land: BEL
News Items & Facts
LT
PIERLOT IV
ID: 194409268811
KAT-LIB-SOC-COM

in deze regering is M. Verbaet (KAT) minister van Justitie; E. Ronse (KAT) is minister van BiZ
Land: BEL
Internet Archive
Oorlogsgeluiden nabij Lommel (België) op 14 september 1944 - mp3
ID: 194409191478





Land: BEL
LT
Belgisch parlement vergadert
ID: 194409191461
voor de eerste keer in meer dan 4 jaar (Raskin 1998: 175). Pierlot drukt wens uit tot terugkeer van Leopold III.
Land: BEL
LT
15 september 1944: bevrijding Eeklo
ID: 194409153656
de Launay 1983: 233
Land: BEL
LT
Pierlot leest Hoofdstuk 7 Pol. Testament voor aan ministerraad
ID: 194409107812
VELAERS en VAN GOETHEM, 1994: 879 vermoeden dat Pierlot enkel Hfst 7 voorlas omdat hij scrupuleus was. In de daaropvolgende passage wijzen zij erop dat de ministers toch bepaalde flarden van het PT opvingen. Wie had er dan gelekt? Spaak natuurlijk, maar dat zeggen ze niet.
Land: BEL
LT
9 september 1944: bevrijding De Panne
ID: 194409096611
de Launay 1983: 233
Land: BEL
LT
9 september 1944: bevrijding Blankenberge
ID: 194409092511
de Launay 1983: 233
Land: BEL
LT
OVERHANDIGING POLITIEK TESTAMENT LEOPOLD III AAN PIERLOT
ID: 194409092061
"Daags na de aankomst van de regering in België vroegen de magistraten Jamar en Cornil een onderhoud aan bij de eerste minister 'om een uiterst dringende mededeling namens de koning te kunnen doen'. Nog diezelfde avond om negen uur ging het onderhoud door. Jamar en Cornil overhandigden Pierlot het Politiek Testament en gaven daarbij de volgende toelichting: de eerste minister moest eerst de andere ministers kennisgeven van hoofdstuk 7 over de 'noodzakelijke genoegdoening'. Slechts wanneer de ministers bereid waren de daarin gestelde voorwaarden te aanvaarden, mocht de eerste minister hen het hele document meedelen. Dan kon de regering oordelen of het onder haar verantwoordelijkheid openbaar kon worden gemaakt. Ging de regering niet in op de voorwaarden, dan moest de eerste minister het document weer overmaken aan eerste voorzitter Jamar. Pierlot vroeg of hij het hele document niet al meteen ook mocht meedelen aan minister van Buitenlandse Zaken Spaak, aan wiens oordeel hij bijzonder veel belang hechtte. De twee magistraten zouden daarmee hebben ingestemd. Nog in de nacht van 9 op 10 september telefoneerde Pierlot naar Spaak. Deze kwam onmiddellijk naar de Wetstraat 16, de ambtswoning van de eerste minister. Beiden lazen het Politiek Testament door en waren ten zeerste ontdaan. Spaak getuigde later: 'We hebben naar elkaar gekeken, droef en ontmoedigd, en zeiden tot elkaar: zie wat hij ons antwoordt na alles wat we hebben gedaan om een debat te vermijden en dat terwijl onze brief de uitdrukking was van loyale en oprechte mannen, van goede dienaars van de koning. 'Het was een van de hardste slagen die ik in de politiek heb geïncasseerd', aldus nog Spaak. 'We hadden nog maar net terug contact genomen met onze familie en met België. Nog maar net hadden onze vrienden die in het land waren gebleven ons hun hoop op een nationale verzoening uitgedrukt! En zie wat er die tweede nacht nog overbleef van die grote nationale verzoening.' Pierlot en Spaak waren er het hart van in." (VELAERS en VAN GOETHEM, 1994: 879) Zie ook Raskin 1998: 175.

Commentaar LT: wat een pathetisch gedoe !
Land: BEL
LT
terugkeer regering Pierlot uit London
ID: 194409081288
NIHIL
Land: BEL
LT
6 september 1944: executies 21 werknemers elektriciteitscentrale Merksem
ID: 194409066611
EBES 1980: 33
Land: BEL
wiki commons
5 september 1944: gevangen genomen Duitse soldaten in Antwerpen
ID: 194409051468
Land: BEL
LT
5 september 1944: bevrijding Gembloux
ID: 194409051395
de Launay 1983: 233
Land: BEL
LT
4 september 1944: fusillering 7 jongeren te Turnhout
ID: 194409046627
Bij de terugtocht van de Duitse troepen werden heel wat onregelmatigheden opgetekend. Het meest dramatische voorval deed zich voor op 4 september 1944 toen zeven jongelingen werden aangehouden nabij het St.-Jozefcollege op het Stokt en aldaar, op verdenking van plundering van wapens en munitie, zonder enige vorm van proces werden gefusilleerd. Ze waren allen tussen de 17 en 24 jaar oud. Die ochtend viel er ook een ander slachtoffer. Nachtwaker Van Waelderen werd tijdens zijn bewakingsdienst door een Duits soldaat neergeschoten en overleed aan zijn verwondingen[11].

http://home.planetinternet.be/~sl976397/turnhout/turnhout_Hoofdstuk_V(8).htm#_ftn11 (20030924)
Land: BEL
Bunkergordel.be
4 september 1944: de bevrijding van Wetteren op 4 september 1944
ID: 194409042568
Land: BEL
LT
4 september 1944: bevrijding van Dendermonde
ID: 194409041689
de Launay 1983: 233
Land: BEL
Bunkergordel.be
de bevrijding van Wetteren op 4 september 1944
ID: 194409041261
Land: BEL
LT
3 september 1944: bevrijding Tournai
ID: 194409034423
de Launay 1983: 233
Land: BEL
LT
1 september 1944: de Foy (secretaris-generaal justitie) door Delfosse geschorst
ID: 194409015541
DE BOCK 1982: 83
Land: BEL
wiki
1 september 1944: François Van Aerden vermoord
ID: 194409010088
François Van Aerden, né le 19 septembre 1882 à Anvers et mort assassiné dans des circonstances non élucidées le 1er septembre 1944 (à 61 ans) à Lougé-sur-Maire (Orne), est un diplomate belge.


Sommaire
1 Biographie
1.1 Rânes
1.2 Organisation Todt
1.3 Libération
1.4 Enlèvement
2 Références
3 Annexes
3.1 Bibliographie
Biographie
Rânes
Vice-consul de Belgique au Havre avant la Seconde Guerre mondiale, l'Anversois François Van Aerden et sa famille se réfugient dans l'Orne, à Rânes, sous l'Occupation.

Organisation Todt
Jacques Foccart fonde — en 1941 — avec une relation datant de son service militaire, Henri Tournet, une importante affaire d'exploitation de bois à La Forêterie, lieu-dit dans la partie nord-est de la commune de Rânes, du département de l'Orne. Pour la coupe de soixante hectares de bois, il fait travailler une équipe importante : le bois est en particulier destiné à la production du charbon de bois, carburant des véhicules à gazogène, indispensable pendant cette époque de restriction. L'entreprise travaille d'abord avec Citroën afin d'alimenter ses gazogènes, et étend son domaine forestier avec cent hectares supplémentaires, achetés à un minotier, puis avec l'achat d'une grande coupe de bois, vendue par le châtelain local en proie à des difficultés financières.

À l’automne 1942, Foccart commence, par l'entremise du collaborateur Georges Desprez, à travailler pour les Allemands : deux convois sont livrés chaque semaine — grâce à des intermédiaires — à l'Organisation Todt, avec laquelle il a établi des relations commerciales.

François Van Aerden, qui connaît les langues allemande et française, est engagé de force comme interprète de l'Organisation Todt pour le commerce de bois, et travaille au lieu-dit la Forêterie.

Libération
Au moment de la Libération, plusieurs obus tombent sur la maison où loge la famille Van Aerden, qui s'est relogé dans la maison d'Emilien Coupry. Depuis quelques semaines, les résistants lui « mènent la vie dure » : pendant et après la bataille de Rânes, on l'a chargé de creuser des tombes pour y ensevelir les nombreux morts. Le fils de Van Aerden, Claude, le pousse à quitter la région, mais il s'y refuse.

Enlèvement
Van Aerden est enlevé le 1er septembre 1944, et exécuté le matin même, criblé de balles dans la carrière de Villeneuve à Lougé-sur-Maire, à environ cinq kilomètres au nord de Rânes. Dans le contexte trouble de la Libération où l'État de droit n'est pas encore rétabli, la bande incriminée du village voisin de Joué-du-Plain prétexte, pour justifier cette exécution, une illusoire dénonciation de dépôt d'armes au lieu-dit la Noëve qui, après enquête, s'avère fallacieuse.

À l'époque, tout le bourg, gendarmes compris, connaît les auteurs de l'assassinat, lesquels s'en sont vantés. Cependant, chacun se tait, par peur de représailles.

Soixante-dix ans après, sa mort reste un mystère, malgré une enquête tardive de la police judiciaire de Rouen dont le commissaire Reclus conclut en 1953 que Jacques Foccart et son associé Henri Tournet sont les bénéficiaires de cette disparition, Van Aerden étant un témoin gênant du commerce illicite de l'entreprise forestière. D'autres témoins ont été séquestrés et intimidés à la Libération1, comme le coiffeur chez qui Foccart et Van Aerden passaient les appels téléphoniques à destination de l'Organisation Todt de Saint-Malo, dont dépendait le détachement de Rânes.
France 3 Centre-Val de Loire
25 augustus 1944: moorden nazi's in Maillé (FRA)
ID: 194408256641
Le 25 août 1944, jour de la libération de Paris, une colonne de soldats nazis a massacré 124 hommes, femmes et enfants à Maillé, un petit village d'Indre et Loire.
Une tragédie similaire à celle d'Oradour sur Glane pourtant longtemps passée sous silence.
Le procureur de Dortmund enquête aux archives municipales de Tours pour retrouver les soldats responsables de cette tuerie. En tant que crime de guerre, elle est classée en Allemagne dans les meurtres imprescriptibles. Le sous lieutenant de la Wehrmacht Gustav Schlüter, qui a ordonné ces représailles, a été condamné par contumace à Bordeaux en 1952, mais il n'a jamais été inquiété.
Henry Rousso travaille à l'institut d'histoire du temps présent pour la reconnaissance et la réparation des crimes du passé.
Depuis 1970, les allemands font face à leur passé, avec l'ouverture progressive des archives de guerre. Dans la banlieue de Stuttgart, siège une unité spéciale de policiers chargés de traquer les criminels de guerre nazis. Le commissaire Bernhard Schneider est chargé du massacre de Maillé et interroge les survivants, un par un, pour obtenir des informations.

Un magazine diffusé en 2009 de Corinne Bian Rosa, Grégoire Grichois, Hervé Tiercelin et Annie Malaurie.

Land: FRA