Book of the Day
BOUMANS René Dr
Het Antwerps stadsbestuur voor en tijdens de Franse overheersing. Bijdrage tot de ontwikkelingsgeschiedenis van de stedelijke bestuursinstellingen in de Zuidelijke Nederlanden
Softcover, gebrocheerd, in-8, xxxiv + 728 pp., tabellen, bibliografische noten, bibliografie en register. Rijksuniversiteit te Gent. Werken uitgegeven door de Faculteit van de Letteren en Wijsbegeerte. Afl. 135. Genummerd exemplaar 266/550. Dit is de doctoraatsthesis (grootste onderscheiding) van RB (°Antwerpen, 19/10/1924), adjunct-conservator van het Rijksarchief te Antwerpen. Hij overleed tijdens het drukken van het werk op 26/2/1965. Noot Lucas Tessens: Het werk geeft een uitstekend zicht (gebaseerd op tijdrovend archiefonderzoek) op de revolutie binnen de belastingstelsels, de centralisatie en de verpachting van de belastinginning, de plundering door de Franse legerkas, de quasi vernietiging van de gemeentelijke autonomie (fiscale drooglegging), de predominantie van de grondbelasting (en als afgeleide de invoering van beperkte opcentiemen), de administratieve reorganisaties, de kwaliteit van het ambtenarenapparaat, de van bovenaf opgelegde verkoop van gemeentelijke eigendommen in 1813 en de rol van de Amortisatiekas, smeergeld, fraude en omkoperij, enzovoort. Tegen het einde van de Franse periode neemt de gegoede burgerij deel aan het stadsbestuur, wat ook niet verwonderlijk is aangezien de bestuursleden gekozen werden uit de groep van de hoogst aangeslagenen (directe belastingen). Opvallend is wel het ontbreken van het standaardwerk van Georges Bigwood (1900) in de bibliografie. Voor de toetsing van de aanwezigheid van opkopers van nationale goederen in de bestuursorganen van de stad, gebruikt RB meermaals de licentiaatsthesis van Van Loon (1941). Zeldzaam!
BOUMANS René Dr@ wikipedia
€ 145.0
New Arrivals
LE BRAS Gabriel (direction)
Les Ordres Religieux: Tome 1: LA VIE ET L'ART + TOME 2: LES ORDRES RELIGIEUX ACTIFS (complèt)
Deux forts volumes, 4to, emboîtage/slipcase, hardcover, jq ill., 735+789 pp., illustrations en couleurs et en NB.

Tome 1: monastères et communautés - les Bénédictins - les Cisterciens - les Chartreux - les ordres militaires.






Tome 2: l'ordre canonial - le carmel - les franciscains - les dominicains - la compagnie de Jésus (jésuïtes) - les filles de la Charité - les frères des écoles chrétiennes + Dictionnaire des instituts religieux.
LE BRAS Gabriel (direction)@ wikipedia
€ 50.0
FRAÏSSE Chantal Dr
Moissac, histoire d'une abbaye. Mille ans de vie bénédictine.
Broché, in-8, 286 pp., illustrations, cartes, notes bibliographiques, bibliographie, index.
L'abbaye Saint-Pierre de Moissac est une ancienne abbaye des viie – xve siècles qui se trouve dans la commune de Moissac, dans le département de Tarn-et-Garonne en région Occitanie. L'abbaye, fondée au VIIIe siècle, fut rattachée en 1047 à la puissante abbaye de Cluny et devint, au XIIe siècle, le plus éminent centre monastique du sud-ouest de la France.

FRAÏSSE Chantal Dr@ wikipedia
€ 20.0
KHACHIKYAN Armen, HEWSEN Robert H. (maps)
History of Armenia. A Brief Review.
Paperback, small in-8, 264 pp., illustrations, 10 maps, chronology (15th c. B.C. - 2008). The Armenian genocide is a key element in this book.
KHACHIKYAN Armen, HEWSEN Robert H. (maps)@ wikipedia
€ 25.0
THYS Augustin
La Persécution Religieuse en Belgique sous le Directoire exécutif (1798-99) d'après des documents inédits
Hardcover, demi cuir, grand in-8, 326 pp. Appendices. Avec liste alphabétique (régistre/index). Première édition.
THYS Augustin@ wikipedia
€ 25.0
COREMANS Paul (Foreword), RICHERDSON Edgar P.
Flanders in the Fifteenth Century. Art and Civilization. Catalogue of the Exhibition Masterpieces of Flemish Art: Van Eyck to Bosch, Organized by The Detroit Institute of Arts and the City of Bruges. October - December 1960
Paperback, large in-8, 464 pp., illustrations, map of Burgundy, bibliographical notes, bibliography. Contains the list of exhibitions on Flemish art since 1773 until 1960.
COREMANS Paul (Foreword), RICHERDSON Edgar P. @ wikipedia
€ 25.0
COIGNARD Sophie, WICKHAM Alexandre
L'Omerta française
Broché, grand in-8, 366 pp., qqs. notes bibliographiques.
Sujet tabou de l'argent liquide qui peut circuler impunément et en toute légalité dans les ministères.
Pour l'énumeration des affaires, voir les pages 81-84.
" ... emplois fictifs" (80)
" ... à faire payer au contribuable le train de vie des partis." (81)
L'affaire Kravchenko et la censure invisible (165 s.)
COIGNARD Sophie, WICKHAM Alexandre@ wikipedia
€ 15.0
ANSTEY Roger, [RUYS Manu, bespreking boek]
King Leopold's Legacy. The Congo under Belgian Rule 1908-1960
Hardcover, dj, in-8, 293 pp., illustrations, bibliographical notes, bibliography, index. A very critical study.

added: bespreking van dit boek door Manu Ruys in De Standaard van 26-27/2/1966.
ANSTEY Roger, [RUYS Manu, bespreking boek]@ wikipedia
€ 35.0
NOELS Geert
Gigantisme. Van too big to fail naar trager, kleiner en menselijker
Hardcover, stofwikkel, in-8, 236 pp., illustraties, grafieken, bibliografische noten, bibliografie, index/register.

Een anekdote:
Op 8 oktober 2015 was Thomas Piketty te gast aan de KU Leuven en gaf er een voordracht. Terzake vond dat belangrijk genoeg - terecht - om er een reportage aan te wijden en een interview af te nemen. So far so good.
Ook Louis Tobback was aanwezig. Hij dacht dat Piketty engelstalig was. Hij had zogezegd een stuk van het boek gelezen. Op de backcover van het boek niet gezien dat het om een Franse econoom gaat, Louis? De uitnodiging en de affiche niet gezien? Het nieuws niet gevolgd? Te veel tijd besteed aan het troosten van Brunoke?
Maar het ergste moest nog komen. Aan het einde van het interview was er een vraag van Geert Noels (Econopolis) ingelast, en wij citeren: "U bent tegen rijkdom en bent rijk geworden. Bent u bereid om uw rijkdom te delen met economisten zoals ik?" Ik heb het fragment twee keer bekeken en beluisterd want ik kon mijn ogen en oren niet geloven. En ja hoor, het was wel degelijk de echte Geert Noels en de vraag luidde ook de tweede keer hetzelfde en er was niet geknoeid met de klankband. Toen dacht ik heel spontaan, ik kon het niet helpen: Geert Noels is een kleuter.
NOELS Geert@ wikipedia
€ 15.0
BIRMINGHAM David
Geschiedenis van Portugal (vert. van A Concise History of Portugal)
Paperback, in-8, 227 pp., enkele illustraties, bibliografische noten, bibliografie, index/register, stamboom koningshuis Bragança en Bragança-Saksen-Coburg.
Uit het Engels vertaald door Pieter Thomassen.
Voor de koloniale uitbuiting van Mozambique en Angola verwijzen wij naar pp. 153 e.v.
Opvallend is dat B. spreekt over ondernemingen die het bestuur (belastingen en aanwerving van migranten-arbeidskrachten) in Mozambique in handen kregen maar ze niet bij naam noemt. (153)
B. is prof aan de univ van Kent.
BIRMINGHAM David@ wikipedia
€ 20.0
LEMAEN Victor, mariste, missionnaire
Face à la tourmente révolutionnaire. Les frères maristes au Congo.
Poche, 135 pp., ill., carte
LEMAEN Victor, mariste, missionnaire@ wikipedia
€ 12.5
DE BIE Mark
DE COBURGER. Leopold I, een monoloog als zelfportret
hardcover met geïll. stofwikkel, 157 pp. Illustraties, kaartjes (ligging van het hertogdom Saksen-Coburg-Gotha) en foto's in ZW. De illustraties nemen 62 pagina's in beslag!, chronologie, stambomen van Louis-Philippe (FRA), Victoria (GBR) en Leopold (BEL). Foto van L. I op doodsbed. Kaartje van spoorwegnet in 1837 (Tableau indicatif, afstanden, stations, de duur en de prijs van de reizen). Mark De Bie (°1939) is toneelauteur en scenarist. Dit boek diende als basis voor het gelijknamige toneelstuk, een monoloog, dat door Jo De Meyere voor het Arcatheater werd uitgebracht.

zie ook:
DE BIE Mark@ wikipedia
€ 12.5
VAN UYTVEN Raymond
De zinnelijke middeleeuwen
Derde druk. Pb, in-8, 232 pp., illustraties in ZW en kleur, bibliografie. Aan de hand van schriftelijke bronnen en verwijzingen naar afbeeldingen uit de Middeleeuwen wordt een beeld gegeven van de smaak en de levenskunst van de middeleeuwse mens. De beschouwingen over het vrouwelijk schoonheidsideaal (geografisch bepaalde vooroordelen en kenmerken; refererend aan dierlijke kenmerken) zijn bijzonder interessant. Ook het hoofdstuk over wijn en degustatie is knap. Iconografisch zeer relevante studie. Van Uytven (1933) is prof aan UFSIA en KU Leuven. Middeleeuwse mentaliteitsgeschiedenis is zijn favoriete onderzoeksterrein.
VAN UYTVEN Raymond@ wikipedia
€ 13.5
CARNIER Marc, GILLEIR Anke, [SCHOPENHAUER Johanna]
Een vrouw op reis. België anno 1828 volgens Johanna Schopenhauer.
Gebrocheerd, In-8, 192 pp., illustraties in ZW en enkele in kleur. Met bibliografie en een interessant notenapparaat. De reis duurde van 7 t.e.m. 24 augustus 1828. Verloop van de reis: Aken - Herve - Liége - Huy - Namur - Dinant - Namur - Waterloo - Brussel - Gent - Brugge - Gent - Sint-Niklaas - Antwerpen - Mechelen - Leuven - Tienen - Sint-Truiden - Maastricht - Aken.

CARNIER Marc, GILLEIR Anke, [SCHOPENHAUER Johanna]@ wikipedia
€ 15.0
ANTHIERENS Johan en hofhouding
Brief aan een postzegel. Kritisch Koningsboek.
1ste druk. Pb met flappen, 4to, 176 pp., illustraties en satirische strips, gedichten, cartoons. Republikeins schotschrift van JA en anderen. Johan Anthierens (Machelen, 22 augustus 1937 — Dilbeek, 20 maart 2000) was een Vlaams journalist, columnist, publicist, schrijver, satiricus, republikein en tedere anarchist.
ANTHIERENS Johan en hofhouding@ wikipedia
€ 20.0
SCHOLL-LATOUR Peter
Onbegrensde oorlog. De strijd tegen het terrorisme - een strijd tegen de islam? (vertaling van Kampf dem Terror - Kampf dem Islam? Chronik eines unbegrenzten Krieges - 2002)
Paperback met flappen, in-8, 468 pp., illustraties, 2 kaartjes op de schutbladen, index/register.
Uit het Duits vertaald door Tinke Davids.
Scholl-Latour (1924-2014) was een gezaghebbend journalist en auteur. Hij had een onbevangen kijk op het wereldgebeuren.
SCHOLL-LATOUR Peter@ wikipedia
€ 15.0
PAGNOL Marcel
L'Eau des collines: Tome I: Jean de Florette + Tome II: Manon des sources
Poche, 312 + 309 pp.
PAGNOL Marcel@ wikipedia
€ 10.0
REDING H.
Atlas van het Koningrijk België
Gedeeltelijke reprint: 10 hoogwaardige foto's van de kaarten (1 België en 9 provinciale kaarten) uit dit boek, in kleur afgedrukt (600 dpi) op 270 grams fotopapier A4. Losbladig in een map. Geeft een gedetailleerd overzicht van de geografie van België rond 1840. In die periode schreef men koningrijk (sic) en niet koninkrijk.
REDING H.@ wikipedia
€ 45.0
BRUNEEL Alfred, LAURENT René
Documents d'archives relatifs à Bruxelles. Dossier pédagogique destiné à l'enseignement de l'histoire.
Farde avec ca. 500 pp. (papier de 120 grammes) avec facsimile de documents, de cartes et d'illustrations ayant une importance historique.
I. Evolution territoriale
II. Agriculture et alimentation
III. Industries et techniques
IV. Commerce, transports et communications
V. La vie dans la cité
VI. Santé et hygiène
VII. Habitat et environnement
VIII. Institutions, vie politique, défense
IX. Enseignement
X. Vie religieuse (avec une liste des abbayes)

Voir aussi le dossier sur Liège
BRUNEEL Alfred, LAURENT René@ wikipedia
€ 25.0
KENNEDY Paul
De wisselkoers van de macht. De economische en militaire opkomst en neergang van de grote mogendheden tussen 1500 en 2000. (vertaling van The rise and fall of the great powers - 1987)
Vuistdikke hardcover met stofwikkel, 703 pp., 12 kaartjes, 52 tabellen en grafieken, bibliografische noten, bibliografie, register, leeslint. Uit het Engels vertaald door Jan Smit. Paul Kennedy (1945) is een gerenommeerd Brits historicus.
In an interview with the Egyptian weekly Al-Ahram on 28/9/2006, Kennedy said: "My book The Rise and Fall of the Great Powers came out in January 1988. It was strongly attacked by American conservatives who said that the economic recovery of the United States in the 1990s proved the thesis wrong. I would rather say that if they had read my book carefully they would have seen I was talking about the tendency or the dangers of imperial overstretch for America by the year 2010."
Noot LT: ongetwijfeld een van de beste boeken over het verloop van de wereldgeschiedenis; klaar inzicht, goed geschreven en vertaald.
De wereldwijde militaire aanwezigheid van de VS (zie kaartje op p. 467) is tot op vandaag een feit. Het bestaan van die talloze bases stelt Poetin in de mogelijkheid om ook vandaag (april 2018) nog te stellen dat niet Rusland maar de USA een imperialistische mogendheid is en dat van de kant de Russische Federatie geen aanval moet worden gevreesd. Dat Poetin in het Midden-Oosten een alliantie met Erdogan's Turkije (een lid van de NAVO, nota bene) en Iran nastreeft, is de VS een doorn in het oog. De situatie in Syrië en Poetin's steun aan het regime van Assad maakt de complexiteit enkel groter.
KENNEDY Paul @ wikipedia
€ 45.0
CRISP, DE WASSEIGE Yves (supervision), MEYNAUD Jean (préface)
Morphologie des groupes financiers. Structures économiques de la Belgique. 2ième édition
Broché, in-8, 511 pp., organigrammes des groupes, documents, composition des portefeuilles, valeur boursière des participations de la Société Générale, bibliographie, index, table des organigrammes et des tableaux.

Dans son Préface à la première édition Jean Meynaud (1914-1972) écriva déjà: 'En cet ouvrage, le CRISP s'attache à l'analyse de la concentration financière belge. C'est un grand sujet. L'établissement de telles liaisons entre les affaires constitue l'un des éléments originaux, (...), du capitalisme moderne. Il s'agit d'un aspect essentiel de ce vaste mouvement de regroupement des unités économiques dont la conséquence est de placer les décisions importantes de la vie industrielle sous le contrôle d'une oligarchie privée.' (p. 7) et '(...) une poignée d'hommes détienne la direction suprême d'une fraction substantielle de l'économie nationale.' (p. 9)
Note Lucas Tessens (20210711): soixante ans après nous devons constater que ce phénomène de l'oligarchie privée se manifeste sur le plan mondial et que les nations sont incapables d'y remédier.

CRISP, DE WASSEIGE Yves (supervision), MEYNAUD Jean (préface)@ wikipedia
€ 75.0
CRISP, DE WASSEIGE Yves (supervision), MEYNAUD Jean (préface)
Morphologie des groupes financiers. Structures économiques de la Belgique.
Broché, in-8, 486 pp., organigrammes des groupes, documents, liste de 147 sociétés avec leurs appartenance à un groupe, composition des portefeuilles, valeur boursière des participations de la Société Générale, bibliographie, index, table des organigrammes et des tableaux.

Dans son Préface Jean Meynaud (1914-1972) écrit: 'En cet ouvrage, le CRISP s'attache à l'analyse de la concentration financière belge. C'est un grand sujet. L'établissement de telles liaisons entre les affaires constitue l'un des éléments originaux, (...), du capitalisme moderne. Il s'agit d'un aspect essentiel de ce vaste mouvement de regroupement des unités économiques dont la conséquence est de placer les décisions importantes de la vie industrielle sous le contrôle d'une oligarchie privée.' (p. 7) et '(...) une poignée d'hommes détienne la direction suprême d'une fraction substantielle de l'économie nationale.' (p. 9)
Note Lucas Tessens (20210711): soixante ans après nous devons constater que ce phénomène de l'oligarchie privée se manifeste sur le plan mondial et que les nations sont incapables d'y remédier.

CRISP, DE WASSEIGE Yves (supervision), MEYNAUD Jean (préface)@ wikipedia
€ 50.0
DIERKENS Alain, DUVOSQUEL Jean-Marie
Louise Marie, élève de Redouté, et Léopold Ier en Ardenne
Broché, 4to, 103 pp., illustrations, cartes, notes bibliographiques.
Avec le Guide de parcours.
Leopold I (°Coburg, 17901216 Laken, 18651210; 18310721-18651210) x 18160502 Prinses Charlotte Augusta van Wales (°Londen, 17970107 Claremont House (Esher, Surrey), 18171106) xbis 18320809 Louise Marie Thérèse Charlotte Isabelle d'Orléans (°Palermo, 18120403 Oostende, 18501011), kinderen: Leopold II van België, Charlotte van België, Filips van België, Lodewijk Filips van België

• Leopold II (18350409-19091217; 18651217-19091217) x 18530822 aartshertogin Maria, Hendrika van Oostenrijk (°Pest, 18360823 Spa, 19020919) kinderen: Louise (1858-1924), Leopold (1859-1869), Stefanie (1864-1945), Clémentine (1872-1955) xbis 19091212 (kerkelijk) Blanche, Zélie, Joséphine Delacroix, baronne de Vaughan (°Boekarest, 18830513 Cambo-les-Bains, 19480212),

• Albert I (18750408-19340217; 19091223-19340217) x 19001002 Hertogin in Beieren Elisabeth, Gabriele, Valérie, Marie (°Possenhofen, 18760725 Laken, 19651123),

• Leopold III (19011103-19830925; 19340223-19510716 - abdicatie) x 19261104 Astrid (°Stockholm, 19051117 Küssnacht, 19350829) xbis 19410911 Lilian Baels (°London, 19161128 Brussel/Bruxelles, 20020617) ,

• regent Karel (19031010-19830601; 19440920-19500720),

• Boudewijn (19300907-19930731; 19510717-19930731) x 19601215 Doña Fabiola Fernanda María-de-las-Victorias Antonia Adelaida de Mora y Aragón (19280611-20141205),

• Albert II (19340606-; 19930809-20130721 - abdicatie) x 19590702 Paola Margherita Giuseppina Maria Consiglia Ruffo di Calabria (Forte dei Marmi - Lucca, 19370911),

• Filip (19600415-; 20130721-) x 19991204 Mathilde Marie Christine Ghislaine gravin d'Udekem d'Acoz (°Ukkel, 19730120)
DIERKENS Alain, DUVOSQUEL Jean-Marie@ wikipedia
€ 20.0
DAVISTER Pierre, MARRES J. (introduction)
Katanga, enjeu du monde. Récits et documents.
Broché, in-12, Collections Carrefours africains n°5, 315 pp., quelques photos en NB: Mr H. avec le drapeau du Katanga, Tshombe, Mobutu (très jeune), comte Aspremont-Lynden avec Tshombe et Mr H. Citons: "(...) le Katanga représente 42% du revenu national congolais et des rentrées de l'Etat." (p. 12) Il en résulte que le Congo SANS le Katanga ne fut (et n'est) pas viable.
DAVISTER Pierre, MARRES J. (introduction)@ wikipedia
€ 25.0
OP DE BEECK Johan
Leopold II. Het hele verhaal
Hardcover, stofwikkel, grote in-8, 811 pp., illustraties, bibliografische noten, bibliografie, index/register.
OP DE BEECK Johan@ wikipedia
€ 45.0
GIDE André
Voyage au Congo - Le retour du Tchad - Carnets de route
Poche, in-8, 560 pp., cartes de l'Afrique. Voyage au Congo (1927) - Le retour du Tchad (1928). Note Lucas Tessens: Gide (°Paris, 22/11/1869 +Paris, 19/2/1951, Prix Nobel en 1947). Il faut bien noter que Gide a fait un voyage au Congo-Brazaville, ce qui ne veut pas dire que les méfaits et les crimes des grandes compagnies coloniales se limitaient à ce pays africain. Ce qui nous semble important de remarquer est que vraisemblablement dans une république (comme la France) les attaques anti-coloniales visent plutôt les grandes sociétés alors que dans une monarchie (comme la Belgique) les écrivains et historiens anticolonialistes tendent à imputer la responsabilité quasi intégrale au roi (en occurence Léopold II) en oubliant parfois que lui aussi fait partie d'un système qui mène la danse. Après son voyage au Congo (juillet 1925 à mai 1926) Gide - dégouté - suit la voie anticapitaliste. Il a compris "la collusion entre le commerce, l'Eglise et l'Etat qui a fait les belles heures de l'esclavage". Après son voyage en URSS en 1936 il hésite et finalement prend position contre le système soviétique et ses goulags. C'est donc de ces pensées et des convictions de Gide qu'héritent Sartre et surtout Camus. Il faudra attendre Soljénitzine avant de reparler des goulags. Mais comme disait Gide 'Toutes choses sont dites déjà; mais comme personne n'écoute, il faut toujours recommencer.' C'est aussi la tâche d'un libraire: présenter, introduire, guider, critiquer, et bien plus que cela: essayer d'acheter et de vendre les livres qui valent la peine.
A relire: la note 1 à la page 130 sur les pratiques des agents d'une compagnie de caoutchouc.
GIDE André@ wikipedia
€ 12.0
Scoop
TESSENS Lucas, TESSENS Manu
Boeken, bibliografische referenties en feiten over opgeheven/afgeschafte abdijen en kloosters in België - MONASTERIES BELGIUM @ mers.be
ID: 202106310000
Klik op de kaart hieronder en u krijgt ze uitvergroot én dynamisch te zien. Zoom in op het gebied dat u interesseert. Klik dan op een icoontje in de kaart: U krijgt het boeknummer en de titel te zien, maar ook historische gebeurtenissen zijn in de kaart te vinden.
De ligging van de abdijen, kloosters en priorijen is gegeorefereerd tot op straatniveau, c.q. huidig perceelsniveau (decimale breedte lengtegraad). Vaak gaat het om de ligging van ruïnes (bvb. Villers-la-Ville, Aulne), restanten van complexen die een heel andere bestemming kregen (omgebouwd tot een fabriek, een kasteel, een school of een hoeve), gebouwen die geheel verdwenen zijn (bvb. de grote Sint-Michielsabdij aan de Scheldekaai te Antwerpen).
De kaart bevat VIER zogenaamde 'lagen' die naar believen samen of afzonderlijk kunnen getoond worden (klik op het icoontje links bovenaan in de grijze balk).
DE EERSTE LAAG is die met boeken over de abdijen en kloosters. (marker = groen-wit boek-icoontje); bij een 'click' op de marker opent zich links een venster met de essentialia over het boek; de toegevoegde link voert u naar de volledige beschrijving van het boek.
DE TWEEDE LAAG is die met feiten over de ligging van kloosters, uitdrijvingen van de kloosterlingen, de boedelbeschrijving, de verkopen als 'nationale goederen', etcetera. (marker = witte ster op groen cirkeltje) Alle vernoemde feiten hebben in onze database een of meerdere bibliografische referenties tot op pagina-niveau.
DE DERDE LAAG bevat de bibliografische referenties van boeken die we niet (meer) aanbieden. (marker = rood-wit boek-icoontje). Voor de constructie van deze laag konden wij ook rekenen op de gewaardeerde medewerking van onze collega Pieter Judo van Antiquariaat De Lezenaar te Hasselt. Hij bouwde in de loop der jaren een grote expertise en collectie op rond religie, theologie, kloosters en abdijen. Wij zijn hem zeer dankbaar voor het aanleveren van bijkomende bibliografische referenties. Die zijn nog volop in verwerking.
DE VIERDE LAAG toont u waar de twaalf Statenabdijen van Brabant lagen. (marker = kruis) Zij waren de dominante grootgrondbezitters (hun domeinen omvatten duizenden hectaren) en hadden daardoor veel politieke macht én zeggenschap op het terrein en over hun pachters. Je kon de abdij maar beter te vriend houden!

Om alle icoontjes (ook wel 'markers' genoemd) bij een bepaalde plaats te zien, dient u zo diep mogelijk op de Google map in te zoomen.





Bouwwerf: methodiek, updates en bijsturing
Let wel, deze kaart is nog steeds in opbouw. Met name de kloosters en abdijen, gelegen in het huidige Waalse Gewest (waar de Maas een levensader is), zullen we in de volgende weken verwerken in de achterliggende database. Daarna volgt dan een update over Brussel-Hoofdstad. Vervolgens zullen we nog dieper graven en een dubbele controle uitvoeren op de ligging van abdijen en kloosters in de 'grote' steden: Antwerpen, Brugge, Gent, Leuven, Mechelen, Brussel/Bruxelles, Liège, Namur, Charleroi, Mons. De coördinaten zijn moeilijker vast te leggen omdat in een verstedelijkt milieu de mutaties (gehele of gedeeltelijke afbraak, herbestemming, verandering van straatnamen, etc.) groter zijn dan op het platteland. Een mooi voorbeeld daarvan is 'Het verloren klooster van Hoboken', inmiddels een deelgemeente van Antwerpen, waar de industrialisatie zorgde voor veel afbraak en een grondige wijziging van het landschap.
Op 27 maart 2021 kreeg de kaart een forse update en steeg het aantal getoonde items van 245 naar 514, meer dan een verdubbeling dus van de gevisualiseerde informatie. Vooral het aantal bibliografische referenties kende een uitbreiding: van 42 naar 242 titels. In de aansturende database zijn een aantal correcties doorgevoerd. Tenslotte werd door MERS een programma geschreven waardoor de 'markers' elkaar niet meer kunnen bedekken wanneer GPS-coördinaten identiek zijn. ALLE 'markers' zijn nu zichtbaar en aanklikbaar. Voorwaarde is dat u voldoende inzoomt op de plaats die u interesseert.


Superrijken
Het zal duidelijk zijn dat we ons vooral richten op de materiële en economische belangen van abdijen en kloosters en dat we spirituele aspecten niet belichten. Die laatste waren o.i. een scherm waarachter met enorme opgepotte vermogens en toenemende machtsconcentraties werd gespeeld. Zowel keizerin Maria Theresia als haar zoon Jozef II wilden die macht inperken (het woord 'breken' gaat te ver) en rekenden daarvoor op hun regeringen te Brussel. Het is dan ook ironisch dat Jozef II mee een beweging op gang bracht, die 'in fine' zijn eigen zus, Marie-Antoinette ('l'autrichienne'), en zijn schoonbroer, Louis XVI, letterlijk de kop zou kosten.

Twee kaarten uit 2005
Onze interesse voor dit thema gaat terug op onze research, uitgevoerd tussen september 2004 en maart 2005. Die kreeg zijn neerslag in het artikel 'De herschikking van het onroerend goed op het einde van de 18de en het begin van de 19de eeuw'zie boeknummer 20050077 , verschenen in het jaarverslag 2004 Onroerende Voorheffing (Belastingdienst voor Vlaanderen). Daarin belichtten wij toen o.m. de afschaffing van kloosters onder het bewind van keizer Jozef II en de nationalisatie van abdijen en kloosters tijdens de Franse Revolutie en de Franse bezetting en annexatie van de Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik.
Die beide ingrepen hebben we toen in kaart gebracht mits een projectie op de fusiegemeenten van het Vlaamse Gewest met daarbij de nominatieve opsomming van de afgeschafte kloosters. Dat gebeurde met software van Arcview. De inkleuring van de kaarten kon weliswaar vanuit een frequentietabel worden aangestuurd, maar voor het prepareren van een persklare kaart in A3-formaat moesten die toch nog langs een tekenprogramma (Photoshop) passeren. Gelukkig konden we daarvoor een beroep doen op de dienst AEGIS van de intercommunale CIPAL. Beide kaarten kunt u zichtbaar maken door hier te klikken. Dit terzijde.

De bronnen, geconsulteerd in 2004-2005
Oriënterende gesprekken met archivarissen van Grimbergen, Affligem en Postel. Oriënterende bezoeken aan enkele Waalse abdijen. Aankoop, consultatie en verwerking van de 23 delen van het befaamde 'Monasticon belge', met focus op de data over afschaffing (voor een aanzienlijk aantal abdijen stelden we merkwaardige lacunes vast). Aankoop bij het Rijksarchief van een microfilm van het rapport de Kulberg (1785), dat 110 abdijen en kloosters auditeert. Overzichtswerken over religieuze orden. Overzichten per gewest, provincie, streek. Lokale geschiedenis. Bibliografische werken. Overzichten van (al dan niet beschermd) onroerend erfgoed: bijvoorbeeld de reeksen 'Inventaris van het Cultuurbezit' en 'Le patrimoine monumental de la Belgique'. Monografieën over welbepaalde abdijen en kloosters; die zijn niet altijd accuraat in de datering van gebeurtenissen of mijden gewild of ongewild de 'moeilijke periode' van de verkopen van 'zwartgoed'. Encyclopedische werken. Studies over de regeerperiode van Jozef II (en in mindere mate die van Maria-Theresia). Studies over de Franse Revolutie, het Frans Bewind in onze 'départements' en over de niet te omzeilen figuur van Napoléon Bonaparte (met nadruk op zijn juridische en administratieve hervormingen). Enkele specifieke en diepgravende studies over de verkoop van nationale goederen (op één hand te tellen). Inventarissen van het Algemeen Rijksarchief aangaande afgeschafte kloosters en abdijen, hun bewaarde archieven/bibliotheken en de affiches van de verkopen.






Zwartgoed
De kloostergebouwen en gronden, 'nationale goederen' geworden, werden openbaar verkocht, pakweg in de periode 1787-1800. In het katholieke Vlaanderen fluisterden de mensen toen over 'zwartgoed', een woord om aan te duiden dat de onroerende goederen onrechtmatig geconfisceerd en verworven waren. Het bleef overigens een heet hangijzer en een taboe-onderwerp in de Belgische historiografie. Want, was de aankoop van zulk 'zwartgoed' geen vorm van collaboratie met de anti-kerkelijke Franse bezetter geweest? Was de religie, ja zelfs het geloof in God, niet onherstelbaar beschadigd? Was het allemaal geen uiting van de botsing tussen Kerk en Staat, uitgelokt door de wat naïeve Jean-Jacques Rousseau en de perfide Voltaire, en vorm gegeven door een verrader uit eigen katholieke rangen, met name Talleyrand? En was het Concordaat van 1801 tussen Napoleon en het Vatikaan geen valse 'entente', het aanvaarden van smeergeld door de gezalfde Paus hemzelve? Was een pastoor, die betaald werd uit de staatskas, wel een echte zieleherder of eerder een ambtenaar die zich plooide naar de hand waaruit hij een aalmoes ontving? En wat was een bisschop anders dan een gekostumeerde vazal van de nieuwe rijken, zij die spuwden op het volk?

Een kort essay
Waar kwam die gekke Hollander, die Willem, plots vandaan? Opnieuw een koning ergens in een verre stad? Wat kon die keeskop voor ons landeke anders betekenen dan nieuwe belastingen en nog meer combines tussen Brussel, Londen, Parijs en Amsterdam? Hoe kon dat nu, ne protestant, waarvan niemand wist dat hij bestond?
En wie zou er voor de armen zorgen die vroeger al eens een penning of een brood kregen aan de halfgeopende zware deuren van kloosters en abdijen? Kon een burgerlijke liberale staat, gedomineerd door de grootgrondbezitters en de adel, met een nieuwe koning op de koop toe, misschien een antwoord verzinnen op de vraag naar brood en bier? Hoe moest het nu verder met het onderwijs, die uitvinding om jongeren net dom genoeg te houden om de lastige vragen over de verdeling van macht en rijkdom niet te laten opborrelen in hun hersenmassa? En ja, van massa gesproken, hoe hield je die in bedwang, verstoken van licht en 'Verlichting', nauwelijks in staat te overleven, als beesten, altijd bereid om rel te schoppen in dienst van de hoogstbiedende of de meest belovende agitator, buigend voor de baron en even later, laveloos aan de toog, scheldend op de patrons en de huisbazen en op de baron en zijn stoefende 'madam', vergetend dat enkele straten verderop tien kinderen en een veel te vlug oud geworden wijf op zijn loonzakje zitten wachten in een krocht, kijkend in de grote holle ogen van het meisje achter de tapkast, zij die alles begrijpt zelfs als je stevig in haar billen knijpt, zij die na zijn negentiende jenever de godin Diana wordt, die de jacht voor open verklaart, ware het niet dat noch zij, noch hij een geweer bezat, anders zou het hoge volk eens wat meemaken ... ?



Land: BEL
News Items & Facts
LT
18 augustus 1944: bombardement op Namur: meer dan 200 doden
ID: 194408185511
meer dan 200 doden (LS 100, 243)
Land: BEL
Police
18 août 1944: Tuerie de Courcelles - Pro-justitia du 21 août 1944
ID: 194408184455
Pro-justitia du 18 août 1944, rédigé à Charleroi IV (Courcelles).
Pelerin Jules — Commissioner of Police Courcelles, Belgium
Pro-justitia 532a-1944 - Case Courcelles August 18, 1944 - Belgium Text : Procès-Verbal N° 532a/1944 Constatation du décès de dix-huit personnes assassinées à Courcelles le 18.8.1944 vers six heures du matin par des inconnus à Courcelles rue de Sart lez Moulins. Transmis à Monsieur l’Officier de l’Etat-Civil à Charleroi IV Charleroi IV le 21.aout 1944 sé) Pelerin
Pro-Justitia
L’an dix neuf cent quarante quatre le dix-huit du mois d’août à 9 heures du matin. Nous Pélerin Jules, Commissaire de Police ffons rapportons avoir eu connaissance de ce que dix-neuf personnes avaient été découvertes à l’état de cadavre à Courcelles, sur les bords et environs immédiats de la rue de Sart lez Moulins et nous être rendu sur les lieux où nous avons constaté que quinze hommes et quatre femme avaient été tués à coups de feu et gisaient dans leur sang à l’état de cadavre. Après les premiers devoirs d’identification, ont été formellement reconnus comme victimes les dix-huit individus suivants:
1°) LEBAS Suzanne, née à Avion (Fce) le 16.10.1902, épouse de Delvaux René, Commissaire de police à Ransart, y domicilié rue de [R]ubens n° 27;
2°) DEPASSE Marguerite, épouse Verleuw Auguste, Commissaire adjoint de police à Roux, née à Châtelineau le 3.11.1901, domiciliée à Gilly, chaussée de Châtelet n° 161;
3°) NOLA[R]T Auguste Désiré, Commissaire adjoint de police à Bouffioulx, y né le 22.1.1888, y domicilié rue Vandervelde.
4°) MICHEL Victor François, né à Charleroi le 13.2.79 y domicilié rue du Dauphin.
5°) [DEULIN O***] […] le Tilleul, rue de Marchienne n° 74
6°) LOUGNIAUX Augusta, épouse Massien Michel, née à Flawinne le ...... domicilié à Charleroi, 40 rue de Lodelinsart.
7°) BROGNIEZ Charles Alexandre, né à Châtelineau le 1.3.1883, époux de Bierlaire Julia, domicilié à Fontaine l’Evêque rue Paul Pastur
8°) JASMES Louis Joseph Alexandre employé né à [R]ansart le 13.9.93 y domicilié rue du Garnd Central
9°) BUREAU Joseph François, agent de police né à Châtelet le 17.4.09 y domicilié rue des Trieux n° 39
10) HUBERLANT Edouard Lucien, né à Neufchâteau le 23.12.04, célibataire domicilié à Montigny le Tilleul rue de Marchienne n° 129
11) DELVAUX Raymond, Commissaire Adjoint de police, né à Béthume le (France, Pas de Calais), le 16.10.1897, domicilié à Jumet rue Van de Wayer 7
12) DERRIDER Elisabeth, dite Betty, née à Charleroi le 15.6.1894, en résidence à Trazegnies rue de la Station chez l’Architecte Simon
13) MAYENCE Léon, Jean Baptiste Joseph, né à Gosselies le 31.5.1895 domicilié à Jumet rue Dewiest n° 119;
14) HARMIGNIES Pierre Auguste Ernest Joseph, né à Mons le 4.4.1885 révérand curé Doyen de Charleroi Ville Haute, y domicilié rue du Gouvernement n° 13
15) GILLES Léon Jules Joseph Ghislain, Inspecteur de police, né à Bouffioulx le 14.1.1911, y domicilié rue Ste Claire 68;
16) Stilmant Arthur François Joseph, né à Marcinelle le 8.3.1898 le 8.3.1898, domicilié à Jumet Place Haltrée n° 1, époux de Benoît Eugénie Aimée Rosa Alexandrine
17) COTON Léon Arthur, Architecte, né à Charleroi le 9.12.1900, y domicilié Quai de Sambre.
18) COTON Paul Henri Arthur Léon, domicilié à Charleroi, rue du Ravin y né le 5.7.1899
Sur ordre de la Kreiskommandatur, les co[rp]s ont pu être restitués à leur famille respective pour inhumation. sé) PELERIN.
Land: BEL
NN
Lustige Blätter (1886-1944) - Duitse satire en cynisme
ID: 194406611433
Lustige Blätter war der Titel einer deutschsprachigen Satire-Zeitschrift. Als Wochenblatt erschien die Zeitschrift nach einer kurzen Hamburger Startphase von 1886 bis 1944 in Berlin. Gegründet und herausgegeben wurde sie von dem Schriftsteller Alexander Moszkowski.


Land: DEU
LT
REPRESSIE: HET VERZET OPNEMEN IN KRIJGSRADEN? - STEMMING IN MINISTERRAAD!
ID: 194406209989
In de ministerraad komt het tot een stemming over het al dan niet toelaten van het verzet in de krijgsraden:

"JA": Gutt (Techn), Balthazar (Soc), Spaak (Soc), De Schrijver (Kat), Tschoffen (CD), Richard (Soc), Bondas (Soc), Delfosse (CD).

"Neen": Pierlot (Kat), De Vleeschauwer (kat), Hoste (Lib).

Bron: notulen ministerraad 19440620
Land: BEL
Ministerraad België
15 juni 1944: dagbladpapier: regering overweegt aankoop 2.000 ton in Zweden
ID: 194406150896
Doch deze aankoop bleek niet nodig, aldus Delfosse, omdat de SHAEF beloofd had te zorgen voor genoeg dagbladpapier voor 1 miljoen ex. per dag.

notulen ministerraad 19440615
Land: BEL
NN
10 juni 1944: massamoord in Oradour-sur-Glane
ID: 194406100800
LT
9 juni 1944: moorden nazi's te Tulle: 99 doden
ID: 194406099933
Am 9. Juni 1944 wurden in der Stadt Tulle (Corrèze, Frankreich) 99 Zivilpersonen im Zusammenwirken von SS und SD (Sicherheitsdienst) an Balkonen und Straßenlampen erhängt als "Repressalie" für den Angriff des "maquis" auf die deutsche Garnison, bei dem ca. 60 deutsche Soldaten umgekommen waren. Am 10. Juni wurden zusätzlich einige hundert Personen aus Tulle deportiert, von denen 101 nicht zurückgekehrt sind. Das Buch "Walter, SD in Tulle. Der 9. Juni 19944" rekonstruiert das dramatische Geschehen in der Stadt anhand des Lebenslaufes von Walter S. aus St. Vith, damals Mitglied des SD.

http://www.politische-bildung-rlp.de/schwerp/s_lit_b_empf.htm (20031016)

Le débarquement des armées alliées le 6 juin 1944 en Normandie a déclenché sur le territoire national un immense espoir et les différents groupes organisés appartenant aux forces de la Résistance ont manifesté des réactions diverses qui ne sont pas restées sans conséquences.

En Corrèze, la nouvelle du débarquement a semble-t-il été connue le jour même du 6 juin et dès le 7 juin 1944 les forces de la Résistance appartenant aux F.T.P. (Francs Tireurs et Partisans, proches des organisations communistes) ont pris la décision d'attaquer la garnison allemande de Tulle. Après combat et pertes de part et d'autre (notamment 17 gardes-voies fusillés), les groupes allemands sont, sinon maîtrisés, du moins assiégés et retranchés dans la manufacture d'armes.

A la nuit tombante, sans doute alertée par l'occupant, l'avant-garde de la division " Das Reich " arrive sur Tulle et délivre la garnison.

Le lendemain 8 juin, plusieurs véhicules lourds ainsi que des chars de combat entrent en ville et se rendent maître de la situation. D'autant que semble-t-il toute résistance a disparu.

Constatant les pertes (tués ou blessés) allemandes, la colonne S.S. dès 6 heures du matin, rafle tous les hommes jeunes qu'elle prend en otages. Cinq, six ou sept cents personnes se retrouvent ainsi tout au long de la journée prisonnières et détenues dans la cour de la manufacture d'armes.

Le lendemain 9 juin 1944, après de longues négociations entre les autorités allemandes et les autorités civiles et religieuses (dans le but de réduire le nombre des otages), 99 hommes sont pendus aux balcons du quartier de Souilhac et 311 sont déportés.

Ces événements dramatiques sont restés très présents dans la mémoire collective de Tulle dont les habitants commémorent chaque année avec ferveur auprès des familles de survivants ce douloureux anniversaire.

Malgré quelques ouvrages sur la question (dont le "drame de Tulle" par A.Soulier, père d'une victime, dont le récit semble réunir les éléments les plus objectifs et paraît recueillir l'unanimité des avis), il reste difficile d'établir clairement les faits dont l'évocation, encore aujourd'hui, fait se refermer les visages.

Par ailleurs, la rumeur fait état d'exactions commises contre la troupe allemande stationnée à Tulle pendant l'attaque du 7 juin. Ces exactions découvertes sur les corps allemands auraient amené la riposte que l'on sait.

Toutefois, dans l'ouvrage cité, A.Soulier dément formellement ces rumeurs.

http://www.europe-memoire.org/dossier/dossier4.html (20031016)


(20191217)
Land: FRA
LT
28 mei 1944: bombardement Kamp van Leopoldsburg: 3000 à 6000 Duitsers gedood (?)
ID: 194405288978
Deze aanval duurde slechts 20 minuten.

19830056: 173
Land: BEL
LT
11 mei 1944: bombardement USA Lokeren: 85 doden
ID: 194405117814
85 doden (DM 20030405)
Land: BEL
nws
11 mei 1944: bombardement Belgische steden
ID: 194405110967
Brussel, Liège, Leuven, Tournai, Kortrijk, Hasselt, Lokeren en Aarschot: 600 doden (LS 100, 243)

Bron 2 voor Lokeren (DM 20030405): 85 burgers dood te Lokeren
Land: BEL
PRIMS Floris
Radiotoestellen
ID: 194404110915
11 april 1944: Door de Feldkommandatur wordt in Groot-Antwerpen, arrondissement Antwerpen, Lier en omstreken, het in bezit houden van radiotoestellen verboden. Alle toestellen zijn voor 18 april 1944 in te brengen, volledig en onbeschadigd. Uitgezonderd zij de Duitsers, de Wapen SS, de Wachtafdelingen, de N.S.K.K. (Luftwappe), enz. en degenen die een schriftelijke vergunning bekomen van den Feldkommandatur. Het is verboden toestellen naar andere districten over te brengen.
14 april 1944: Stadsverordening tot uitvoering van de radio-voorschriften van 11 april. Het stadsbestuur gelast zich met de inzameling.

Noor Lucas Tessens: Via het te betalen luistergeld wist de bezetter wie een radiotoestel bezat.

bron: 19460097: 141
Land: bel
LS
10 april 1944: bombardement Hasselt: 67 doden
ID: 194404106641
67 doden (LS 100, 243)
Land: BEL
LT
affaire Emmanuel Janssen
ID: 194404055533
notulen ministerraad 5 april 1944.

baron Emmanuel Janssen werd in deze publicatie, die boven België gedropt werd, beschuldigd van economische collaboratie; daarop hadden diens zonen geprotesteerd bij premier Pierlot. Delfosse vindt het allemaal niet zo erg. De regering neemt volgende houding aan: geen aansporing tot persoonlijke wraak in publicaties die uitgaan van de regering.
Land: BEL
Categorie: media - GESJOEMEL
LT
uranium: Sengier (UM) uitgenodigd door De Vleeschhauwer
ID: 194403318821
Voorakkoord over levering uranium aan GB en USA (de Launay 1977:298-299)

Transcriptie van de brief:

Ministère des Colonies - Cabinet du Ministre

Londres, le 31 mars 1944

PERSONNELLE

Cher Monsieur Sengier,

Notre Gouvernement a été approché ces jours-ci par des "Government Representatives" pour examiner la question de l'uranium (production, exploitation, etc.) au Congo.

Nous avons eu une première conversation sous le sceau du plus grand secret. Nos conversations doivent se continuer et ne peuvent l'être utilement qu'avec votre collaboration personnelle et directe.

C'est pourquoi je vous convoque, au nom du Gouvernement, de toute urgence à Londres. Il ne m'est pas possible de vous en donner l'ordre, mais je vous supplie de considérer la présente convocation comme un devoir national tant pour vous que pour nous.

Il nous faut avec et par votre personne le maximum de documentation au sujet du métal en question, et votre collaboration active dans nos discussions ici.

Venir d'urgence par avion avec de la documentation secrète, le tout en conservant le secrèt sur le vrai motif de votre déplacement: cela va vous demander un effort et pourrait vous provoquer quelques ennuis. Nous essayons de simplifier ces derniers au maximum.

La présente est portée en Amerique par "a reliable official" qui remettra à Mr. Webster of the British Supply Council à Washington "who will in turn hand it personally to M. Sengier". Mr. Webster "will also be asked to make arrangements for M. Sengier to be given an air passage to this country as soon as possible, as well as facilities to bring his papers with him".

On insiste sur le "very confidential nature of our conversations" et de l'ensemble de la question.

Il ne peut être question d'en câbler au Congo ni même d'y demander quoi que ce soit en ce moment. Autour de vous il sera aisé de camoufler votre documentation en la noyant dans un ensemble.

Notre Ambassade et nos Services voudront évidemment vous rendre service: vous pourriez accepter d'être porteur d'un pli diplomatique ordinaire - pas trop lourd bien entendu ! - mais votre documentation à vous ne doit pas passer par leurs mains. Je vous demande de ne pas vous en dessaisir un seul instant.

Personne ne peut connaître l'objet réel de votre voyage. Je vous enverrai un câble laconique "pour la forme". Dès votre arrivée ici je vous communiquerai les noms de ceux qui sont au courant: nous sommes quatre.

Bon voyage et à très bientôt.

Bien à vous,

(sign.) De Vleeschauwer"

Noot LT: de "vier" die hier bedoeld worden zijn: Gutt (financiën), De Vleeschauwer (koloniën), Pierlot (1M), Spaak (BuZ); in dit verband spreken BUCH & VANDERLINDEN: 1995: 17 van de "bande des quatres". De Vleeschauwer zou bij de Amerikanen een armzalige indruk hebben nagelaten ("piètre estime").
Land: BEL
LT
24 februari tot 25 maart 1944: Pierre Ryckmans in London
ID: 194402242647
Pierre Ryckmans, gouverneur generaal van COD, was in januari 1944 door de Belgische regering naar London geroepen. Hij komt er aan op dezelfde dag dat de USA/GBR hun eerste contact hebben met de Belgische regering over de uraniumleveringen.

BUCH & VANDERLINDEN: 1995: 16

De datum van 24/2/1944 is deze van de Ministerraad te Londen, waar Ryckmans een exposé over de situatie in Congo geeft.

Dat Ryckmans op 23 maart 1944 nog steeds te Londen vertoeft, blijkt uit de notulen van de ministerraad van 23/3/1944 (punt 10.B.)
Land: BEL
LT
20 februari 1944: muiterij Force Publique in Loeloeaburg (prov. Lusambo, later Kasaï genoemd)
ID: 194402204571
Muiterij in XIVde bataillon van de Force Publique. Officieren en blanke burgerbevolking verschansen zich in de kathedraal.

SCHIPPER 1970: 65

L’UMHK avait prévu la guerre et, dès le début de 1939, l’administrateur délégué Edouard Senglier a fait expédier à New York 1.000 t de minerai de pechblende… celui-là même qui servira pour la bombe d’Hiroshima. La production de métaux stratégiques est poussée, 800.000 t de cuivre sent vendues à la Grande-Bretagne de 1940 à 1944, cependant que des tonnages importants de cobalt, étain, zinc, minerai d’uranium sent exportés aux Etats-Unis…

Mais l’effort de guerre concerne aussi le milieu rural où la pression administrative se fait durement sentir à partir de 1942, lorsque la durée du travail obligatoire passe de soixante jours à cent vingt jours. Le retour à la cueillette du caoutchouc est particulièrement mal supporté chez des populations qui se souvenaient du « caoutchouc rouge ».

La mutinerie de la garnison de la FP de Luluabourg, du 20 février 1944, fut expliquée par le fait que des soldats appartenant à la même ethnie Luba-Kasaï, mécontents de retrouver une position subalterne après les campagnes d’Ethiopie ou d’Orient, entrèrent en rébellion. Cette révolte entraîne l’amalgame ethnique dans la FP.

Le Congo sort de la guerre avec des richesses accrues dues certes aux exportations minières, mais aussi au fait que la dette publique très lourde en raison du considérable effort d’équipement des années 20 s’est trouvée allégée par la dévaluation. Si bien que la colonie du Congo se trouve en état de financer complètement par elle-même le plan décennal de 1949.

http://home.tiscali.be/be074683/leopold_ii_et_l.htm (20060202)
Land: COD
LT
de Hemptinne publiek gevaar in COD
ID: 194402044555
"Celui-ci devient un danger public", stelt Pierlot voor de ministerraad.

Het Vaticaan zal moeten tussenkomen.

Bron: notulen ministerraad 19440204

Voor een omstandige uiteenzetting over de "affaire de Helmptinne" verwijzen we naar SCHIPPER 1970: 93 e.v.

Schipper zelf verwijst naar DENUIT 1945: 127-1946
Land: COD
LT
28 januari 1944: uraniumontginning Eldorado Mining Refining Co Ltd door Canadese staat onteigend
ID: 194401281684
19500022 X WESTER D.H. Prof Dr Van spierkracht tot atoomkracht, 192
Land: CAN
LT
19440128: Argentinië breekt met de Asmogendheden
ID: 194401280901
Land: ARG
NN
Italië: Landing nabij Anzio
ID: 194401210861
Deze landing liep maanden aan een stuk vast.