Search





CATEGORIES


We found 290 books in our category 'MONASTERY'

We found 0 news items

We found 290 books




Abbaye Notre-Dame (Le Bec-Hellouin)
Le Bec-Hellouin - deux monastères
Broché, in-8, 79 pp., illustrations, chronologie, bibliographie.
L’abbaye Notre-Dame du Bec est une abbaye catholique bénédictine faisant aujourd'hui partie de la congrégation de Sainte-Marie du Mont-Olivet et située au Bec-Hellouin, près de Brionne, dans le département de l’Eure, en Normandie. Elle a été fondée en 1034 par Herluin, ou Helloin, d'où son nom, chevalier du comte Gilbert de Brionne.
Abbaye Notre-Dame (Le Bec-Hellouin)@ wikipedia
€ 10.0
ABDIJ AFFLIGEM / HEKELGEM
Affligem. Van allen cloosteren spieghel
Pb, 19 pp. Illustraties
ABDIJ AFFLIGEM / HEKELGEM@ wikipedia
€ 10.0
ANGLADE Maurice (Docteur en Droit)
De la sécularisation des biens du clergé sous la Révolution
Signé par l'auteur avec dédicasse. Broché, in-8, 291 pp., carte, tableaux sur les ventes en Aveyron, Cantal, Puy-de-Dôme et la Haute-Vienne. Avec bibliographie. MA se pose les questions suivantes:
Dans quelle mesure les résultats promis se sont-ils effectués?
Quel profit l'Etat et les particuliers ont retiré de cette mainmise sur les propriétés du clergé?
Comment ces biens se sont vendus?
A quelle classe de la société ils sont allés : aux spéculateurs, aux bourgeois, aux artisans des villes et des villages, aux paysans?
Se sont-ils morcelés, ont-ils entraîné des changements notables au point de vue de la répartition du sol?
Le nombre des propriétaires s'est-il trouvé augmenté en France à la suite de ces ventes?
ANGLADE Maurice (Docteur en Droit)@ wikipedia
€ 50.0
AYNARD François (texte), BRUANT Nicolas (photos)
Fontenay, l'Abbaye et son vallon
Broché, in-8 square, 56 pp., illustrations, notes bibliographiques, bibliographie, chronologie.
L'Abbaye fut fondée en 1118 par Saint-Bernard. En 1791 elle fut vendue à M. Hugot qui installe une papeterie.
AYNARD François (texte), BRUANT Nicolas (photos)@ wikipedia
€ 15.0
BAL Judocus
Landboek van Klein-Brabant en omgeving van de abdij Sint-Bernards 1668-1669
Hardcover, similileder met goudopdruk, 4to, 320 pp., geïllustreerd met kaarten en plannen, [uitgave van het handschrift "Landboek van Pudersse, Ruysbroeck, Moessche..." van Judocus Bal (1668-1669), in 1749 gecopieerd door Godefridus Bouvaert], Jaarboek 17 (jubileumuitgave) van de Vereniging voor Heemkunde in Klein-Brabant.
BAL Judocus@ wikipedia
€ 50.0
BARBUT Frédérique (texte), NOURRY Richard (photos)
La route des abbayes en Languedoc-Roussillon
Broché, petit 4to, 127 pp., illustrations, photos en couleurs, carte.

Dans le Gard:
1 l'Abbaye Saint-André de Villeneuve-lès-Avignon est connu pour ses jardins magnifiquement entretenus;
2 la Chartreuse Notre-Dame-du-Val-de-Bénédiction dont la fondation est voulue par le pape Innocent VI;
3 l'Abbaye de Saint-Roman de l'Aiguille (ruines du monastère troglodytique) d'où l'on peut admirer un panorama exceptionnel, d'Avignon à la Camargue et des contreforts des Cévennes jusqu'au Luberon;
4 l'Abbatiale Saint-Gilles de Saint-Gilles;
5 la Chartreuse de Valbonne isolée au cœur d'un vignoble;
6 l'Abbaye Notre-Dame-des-Neiges, monastère cistercien aux confins du Vivarais (Ardèche).

Dans l'Hérault:
7 l'Abbaye d'Aniane ou Abbaye de Gellone est inscrite au patrimoine mondial de l'UNESCO au titre des chemins de Saint-Jacques-de-Compostelle en France;
8 Saint-Guilhem le Désert;
9 l'Abbaye de Vignogoul;
10 Saint-Félix de Montceau;
11 Sainte-Marie de Valmagne est cistercienne et située à Villeveyrac;;
12 le Prieuré ou l'Abbaye de Cassan a été fondé par Charlemagne;
13 l'Abbaye Sainte-Marie de Fontcaude (ruines), étape sur les chemins de Saint-Jacques-de-Compostelle;
14 l'Abbaye Sainte-Marie de Quarante serait la quarantième église bâtie par Charlemagne.

Dans l'Aude:
15 l'Abbaye Saint-Pierre-Saint-Paul de Caunes-Minervois;
16 l'Abbaye Sainte-Marie de Villelongue (ruines);
17 l'Abbaye de Saint-Papoul;
18 l'Abbaye d'Alet-les-Bains;
19 l'Abbaye Saint-Polycarpe;
20 l'Abbaye de Saint-Hilaire;
21 l'Abbaye Sainte-Marie de Rieunette;
22 Sainte-Marie de Lagrasse;
23 l'Abbaye Sainte-Marie de Fontfroide.

Dans les Pyrénées-Orientales:
Très isolées, parfois inaccessibles, les abbayes retracent l'évolution de la sculpture romane du Roussillon:
24 l'abbaye de Saint-Génis-des-Fontaines;
25 Saint-André de Sorède, abbaye bénédictine fondée par l'Abbé Miro;
26 l'abbaye Sainte-Marie d'Arles-sur-Tech nichée au cœur du Vallespir a été fondée par un moine bénédictin, Castellanus;
27 le prieuré de Serrabona est splendidement isolé au cœur des Aspres;
28 l'abbaye Saint-Martin du Canigou est plantée à plus de 1 000 mètres dans le massif du Canigou;
29 l'abbaye Saint-Michel de Cuxa d'art roman est dans la vallée de la Llitera à 430 mètres d'altitude.
BARBUT Frédérique (texte), NOURRY Richard (photos)@ wikipedia
€ 15.0
BARBUT Frédérique (texte), NOURRY Richard (photos)
La route des abbayes en Languedoc-Roussillon
Broché, petit 4to, 143 pp., 180 photos couleur, illustrations, 5 cartes détaillées.

Dans le Gard:
1 l'Abbaye Saint-André de Villeneuve-lès-Avignon est connu pour ses jardins magnifiquement entretenus;
2 la Chartreuse Notre-Dame-du-Val-de-Bénédiction dont la fondation est voulue par le pape Innocent VI;
3 l'Abbaye de Saint-Roman de l'Aiguille (ruines du monastère troglodytique) d'où l'on peut admirer un panorama exceptionnel, d'Avignon à la Camargue et des contreforts des Cévennes jusqu'au Luberon;
4 l'Abbatiale Saint-Gilles de Saint-Gilles;
5 la Chartreuse de Valbonne isolée au cœur d'un vignoble;
6 l'Abbaye Notre-Dame-des-Neiges, monastère cistercien aux confins du Vivarais (Ardèche).

Dans l'Hérault:
7 l'Abbaye d'Aniane ou Abbaye de Gellone est inscrite au patrimoine mondial de l'UNESCO au titre des chemins de Saint-Jacques-de-Compostelle en France;
8 Saint-Guilhem le Désert;
9 l'Abbaye de Vignogoul;
10 Saint-Félix de Montceau;
11 Sainte-Marie de Valmagne est cistercienne et située à Villeveyrac;;
12 le Prieuré ou l'Abbaye de Cassan a été fondé par Charlemagne;
13 l'Abbaye Sainte-Marie de Fontcaude (ruines), étape sur les chemins de Saint-Jacques-de-Compostelle;
14 l'Abbaye Sainte-Marie de Quarante serait la quarantième église bâtie par Charlemagne.

Dans l'Aude:
15 l'Abbaye Saint-Pierre-Saint-Paul de Caunes-Minervois;
16 l'Abbaye Sainte-Marie de Villelongue (ruines);
17 l'Abbaye de Saint-Papoul;
18 l'Abbaye d'Alet-les-Bains;
19 l'Abbaye Saint-Polycarpe;
20 l'Abbaye de Saint-Hilaire;
21 l'Abbaye Sainte-Marie de Rieunette;
22 Sainte-Marie de Lagrasse;
23 l'Abbaye Sainte-Marie de Fontfroide.

Dans les Pyrénées-Orientales:
Très isolées, parfois inaccessibles, les abbayes retracent l'évolution de la sculpture romane du Roussillon:
24 l'abbaye de Saint-Génis-des-Fontaines;
25 Saint-André de Sorède, abbaye bénédictine fondée par l'Abbé Miro;
26 l'abbaye Sainte-Marie d'Arles-sur-Tech nichée au cœur du Vallespir a été fondée par un moine bénédictin, Castellanus;
27 le prieuré de Serrabona est splendidement isolé au cœur des Aspres;
28 l'abbaye Saint-Martin du Canigou est plantée à plus de 1 000 mètres dans le massif du Canigou;
29 l'abbaye Saint-Michel de Cuxa d'art roman est dans la vallée de la Llitera à 430 mètres d'altitude.
BARBUT Frédérique (texte), NOURRY Richard (photos)@ wikipedia
€ 20.0
BARBUT Frédérique (texte), PARINET Alain (photos)
La route des abbayes en Bourgogne
Broché, petit 4to, 126 pp., carte, illustrations, notes bibliographiques, bibliographie, glossaire, coordonnées des abbayes et prieurés de Bourgogne.
Berceau de l'ordre de Cluny et de l'ordre de Cîteaux, qui ont ensuite rayonné dans toute l'Europe médiévale, la Bourgogne conserve encore aujourd'hui sa vocation monastique. Tout en nous plongeant au cœur de l'histoire des abbayes, cette route nous propose de découvrir leur riche patrimoine architectural. Ces lieux sont propices à la sérénité. Le visiteur, quelles que soient ses croyances ou ses convictions religieuses, y goûte une paix toujours rare.
BARBUT Frédérique (texte), PARINET Alain (photos)@ wikipedia
€ 15.0
BARBUT Frédérique, NOURRY Richard
La route des abbayes en Normandie
Broché, petit 4to, 144 pp., illustrations, photos, cartes, adresses.
Rouen, Saint-Ouen, Fontenelle, Jumièges, Fécamp, Montivilliers, Mont-Saint-Michel, Bernay, Lonlay, Saint-Evroult, Boscherville, Lessay, Abbaye-aux-Dames, Abbaye-aux-Hommes, La Trappe, Hambye, La Lucerne, Valmont, Bonport, Mondaye.
BARBUT Frédérique, NOURRY Richard@ wikipedia
€ 15.9
BASTIAENSEN Jean, CAIMO Krista, CIJFFERS-ROVERS Brenda, HOPSTAKEN Joss, VAN LANI Stefan
Monumenten van zielzorg: Norbertijnen en hun pastorieën in Brabant van 1600 tot 1850.
Pb, small 4to, 240 pp., illustraties, bibliografische noten, bibliografie, met achteraan een kaart van de fietsroutes.
Noot LT: In zijn bijdrage over de abdij Park (Heverlee) spreekt Van Lani uitdrukkelijk over invloedssferen van abdijen wat hun grootgrondbezit betreft: "Naar het zuidoosten toe botste Park met de invloedssfeer van Heilissem, terwijl de kanunniken zich in het Brusselse hoedden voor een confrontatie met de zusterabdijen van Dielegem en Ninove. Noordwaarts richting Kempen waren Tongerlo, Averbode en later ook Postel de grote spelers." (107)
En: "De zogenaamde bepalingen van de Dode Hand (Main Morte) verboden kerkelijke instellingen om nog langer onroerend goed te verwerven. Deden ze dit toch zonder toestemming, dan werden ze uitzonderlijk hoog belast." (109) Zoals vaak was (is) het gevoerde beleid 'afkoopbaar'.
BASTIAENSEN Jean, CAIMO Krista, CIJFFERS-ROVERS Brenda, HOPSTAKEN Joss, VAN LANI Stefan@ wikipedia
€ 35.0
BAUDSON Françoise
Brou. L'église et le monastère.
Softcover, pb, 8vo, 64 pp, photos de G. Franceschi.
Monastère près de Bourg-en-Bresse, début 16ième.

BAUDSON Françoise@ wikipedia
€ 20.0
BAUTIER Robert-Henri, BAUTIER Anne-Marie
Chaalis. L'Abbaye. Les Collections.
Magazine Beaux Arts, Hors série, 1994, 58 pp., ill.
Présentation de l'Abbaye Royale de Chaalis (histoire). Fondation en 1100 (sous Vézelay). Cistercien depuis 1137 (sous l'abbaye de Pontigny). Dissolution (faillite) en 1786, donc suppression avant la Révolution. Chaalis se situe près de la ville de Senlis.
Collection de Nélie Jacquemart-André.

voir aussi
BAUTIER Robert-Henri, BAUTIER Anne-Marie@ wikipedia
€ 11.0
BELGIA 2000
Toute l'histoire de Belgique. Les Jesuites Belges
Pb, 125 pp. Illustrations. Mensuel
BELGIA 2000@ wikipedia
€ 10.0
BERLIERE Ursmer Dom, HALKIN L.-E., AUBERT R., VAN CAENEGEM R., DESPY G.
Monasticon Belge - TOME III: Province de Flandre occidentale - Premier fascicule + TOME III: Province de Flandre occidentale - Deuxième Volume [WEST-VLAANDEREN]
Softcover, broché, 4to, pp. 1-316 + pp. 317-578. Rare/zeldzaam.

Er kwam kritiek op het feit dat in de boekdelen over de Vlaamse provincies de abdijen en priorijen met hun franse benamingen werden vermeld.
Wij geven hieronder de Vlaamse benamingen van de besproken instituten en de Vlaamse namen van de gemeenten.

TOME III/1:
Abdij Sint-Jan-Ten-Berge IEPER,
Abdij Sint-Pieters OUDENBURG,
Abdij Sint-Andries BRUGGE,
Proosdij Sint-Amand KORTRIJK,
Proosdij Sint-Bertijn POPERINGE,
Priorij Sint-Michiel HOUTHULST,
Priorij Sint-Rijkers BREDENE,
Priorij Sint-Maarten KOEKELARE,
Priorij Onze-Lieve-Vrouw EGGEWAERTSKAPELLE,
Priorij Sint-Maarten NEERWAASTEN,
Klooster van TORHOUT,
Abdij Onze-Lieve-Vrouw MESEN,
Abdij Sint-Godelieve GISTEL en BRUGGE,
Abdij Nonnebossen ZONNEBEKE,
Abdij Sint-Pieters en Onze-Lieve-Vrouw MERKEM,
Abdij Ierse Dames IEPER,
Priorij Onze-Lieve-Vrouw van Genade POPERINGE,
Priorij Onze-Lieve-Vrouw van Vrede MENEN.

TOME III/2:
Abdij Ter Doest LISSEWEGE,
Abdij Ter Duinen KOKSIJDE,
Abdij Spermalie SLIJPE,
Abdij Guldenberg WEVELGEM,
Abdij Groeninge KORTRIJK,
Abdij Hemelsdale BRUGGE,
Abdij Betleem DAMME.



Indispensable source for the study of medieval monasticism in the Low Countries.
Voor de bespreking zie onze nota


zie ook de KLOOSTERKAART gemaakt door MERS - Media Expert Research System
BERLIERE Ursmer Dom, HALKIN L.-E., AUBERT R., VAN CAENEGEM R., DESPY G.@ wikipedia
€ 120.0
BLANCHELANDE Jean
L'Abbaye de Saint-Sauveur-le-Vicomte
Wrappers ill., 46 pp. Photos et illustrations en NB. Note LT: Fondée au X° siècle par Néel de Néhou, Vicomte de Saint-Sauveur (50390), l'Abbaye fut bâtie à partir de 1067 par les Bénédictins de Jumièges. Saint-Sauveur-le-Vicomte se trouve entre terre et marais, dans la presqu'île du Cotentin, dans le département de la Manche (France). "Le 23 mai 1793, les citoyens Desmares, Marie Thion et Deshayes avaient acheté l'église pour 8.525 livres. Ils ne travaillèrent à sa démolition que par intermittences, les matériaux qui en provenaient se vendant difficilement et à bas prix. Aussi le démantèlement, par bonheur, fut-il beaucoup plus lent qu'en d'autres pays." (p. 16) L'abbaye se situait sur la route de La Haye-du-Puits, à la sortie de Saint-Sauveur. Aujourd'hui : maison-mère de la congrégation fondée par Marie-Madeleine Postel au XIXème siècle. Ajouté: petite carte du Cotentin.
BLANCHELANDE Jean@ wikipedia
€ 10.0
BODDAERT François, LAMPO Jan, LOMBAERDE Piet, MEEWIS Wim, VAN REETH Inge
750 jaar Sint-Bernardusabdij
Gebrocheerd, 4to, 127 pp., rijkelijk geïllustreerd, detailplans, met bibliografische referenties en verwijzingen naar archiefstukken. Lombaerde bespreekt de verkoop van de abdij als nationaal goed (via stroman Tops aan Couvreur, die op zijn beurt doorverkocht) op 19/3/1797 en schetst de context (165 openbare verkopen in de Twee Neten tussen 1797 en 1800). De eerste kopers ontmantelden de abdij grotendeels. Van 1809 tot 1814 diende het als marinehospitaal, nadat de overheid het complex had teruggekocht. Later werd het een graanopslagplaats en een gevangenis.
BODDAERT François, LAMPO Jan, LOMBAERDE Piet, MEEWIS Wim, VAN REETH Inge@ wikipedia
€ 20.0
BOLLY, J-J., J-B. LEFÈVRE & D. MISONNE. Avec introduction de J-M. Duvosquel.
Monastères Bénédictins et Cisterciens dans les albums de Croÿ (1596-1611).
Wrappers, in-8, 444 pp. Gravures et dessins en NB et couleurs. Plans, cartes.
BOLLY, J-J., J-B. LEFÈVRE & D. MISONNE. Avec introduction de J-M. Duvosquel.@ wikipedia
€ 50.0
Bonaparte Napoléon, Pie VII
Concordat Religieux. Convention entre le Gouvernement Français & Sa Sainteté Pie VII
1 ff., 4to, 2 pp. Comprend le texte intégral du fameux Concordat. L'Article XIII traite des Biens Nationaux vendus: 'Sa sainteté, pour le bien de la paix & l'heureux rétablissement de la religion catholique, déclare que ni elle, ni ses successeurs , ne troubleront en aucune manière les acquéreurs des biens écclésiastiques aliénés, & qu'en conséquence la propriété de ces mêmes biens, les droits & revenus y attachés, demeureront incommutables entre leurs mains ou celles de leurs ayant-cause.'
Bonaparte Napoléon, Pie VII@ wikipedia
€ 25.0
BONENFANT Paul (archiviste des hospices)
La suppression de la Compagnie de Jésus dans les Pays-Bas autrichiens (1773)
Hardcover, demi cuir à 4 nerfs, couverture conservée, in-8, 262 pp. (T. XIX, fasc. 3 - Lettres, etc.). Ouvrage de référence.
BONENFANT Paul (archiviste des hospices)@ wikipedia
€ 75.0
BOSCHMANS Jos & KOLSTEEG Bert
Super Astra Sophia. Tentoonstelling & Rondleiding rond Jan Baptist Sophie (van 19 t/m 28 oktober 2001) [Grimbergen]
Pb, 39 pp. Illustraties. Catalogus
BOSCHMANS Jos & KOLSTEEG Bert@ wikipedia
€ 10.0

We found 0 news items

TESSENS Lucas (content), TESSENS Manu (CMS/ICT)
KLOOSTERKAART: Boeken, bibliografische referenties en feiten over opgeheven/afgeschafte abdijen en kloosters in België - MONASTERIES BELGIUM @ mers.be - De kaart werd al meer dan 2.300 keer geconsulteerd - Op 3 maart 2024 kreeg ze een update
ID: 202106310000
Klik op de kaart hieronder en u krijgt ze uitvergroot én dynamisch te zien. Zoom in op het gebied dat u interesseert. Klik dan op een icoontje in de kaart: U krijgt het boeknummer en de titel te zien, maar ook historische gebeurtenissen zijn in de kaart te vinden.
De ligging van de abdijen, kloosters en priorijen is gegeorefereerd tot op straatniveau, c.q. huidig perceelsniveau (decimale breedte lengtegraad). Vaak gaat het om de ligging van ruïnes (bvb. Villers-la-Ville, Aulne), restanten van complexen die een heel andere bestemming kregen (omgebouwd tot een fabriek, een kasteel, een school of een hoeve), gebouwen die geheel verdwenen zijn (bvb. de grote Sint-Michielsabdij aan de Scheldekaai te Antwerpen).
De kaart bevat VIER zogenaamde 'lagen' die naar believen samen of afzonderlijk kunnen getoond worden (klik op het icoontje links bovenaan in de grijze balk).
DE EERSTE LAAG is die met boeken over de abdijen en kloosters. (marker = groen-wit boek-icoontje); bij een 'click' op de marker opent zich links een venster met de essentialia over het boek; de toegevoegde link voert u naar de volledige beschrijving van het boek.
DE TWEEDE LAAG is die met gedateerde feiten over de ligging van kloosters, uitdrijvingen van de kloosterlingen onder het bewind van Jozef II en tijdens de Franse Revolutie, de boedelbeschrijving, de verkopen als 'nationale goederen', etcetera. (marker = witte ster op groen cirkeltje) Alle vernoemde feiten hebben in onze database een of meerdere bibliografische referenties tot op pagina-niveau.
DE DERDE LAAG bevat de bibliografische referenties van boeken die we niet (meer) aanbieden. (marker = rood-wit boek-icoontje). Voor de constructie van deze laag konden wij ook rekenen op de gewaardeerde medewerking van onze collega Pieter Judo van Antiquariaat De Lezenaar te Hasselt. Hij bouwde in de loop der jaren een grote expertise en collectie op rond religie, theologie, kloosters en abdijen. Wij zijn hem zeer dankbaar voor het aanleveren van bijkomende bibliografische referenties.
DE VIERDE LAAG toont u waar de twaalf Statenabdijen van Brabant lagen. (marker = kruis) Zij waren de dominante grootgrondbezitters (hun domeinen omvatten duizenden hectaren) en hadden daardoor veel politieke macht én zeggenschap op het terrein en over hun pachters. Je kon de abdij maar beter te vriend houden!

Om alle icoontjes (ook wel 'markers' genoemd) bij een bepaalde plaats te zien, dient u zo diep mogelijk op de Google map in te zoomen.





Bouwwerf: methodiek, updates en bijsturing
Let wel, deze kaart is nog steeds in opbouw. De kloosters en abdijen, gelegen in het huidige Waalse Gewest (waar de Maas een levensader is), zijn verwerkt in de achterliggende database. Er is nu een update aan de gang over Brussel-Hoofdstad (bronnen 19890085, 202104141358 en 202303081252). Vervolgens zullen we nog dieper graven en een dubbele controle uitvoeren op de ligging van abdijen en kloosters in de 'grote' steden: Antwerpen, Brugge, Gent, Leuven, Mechelen, Brussel/Bruxelles, Liège, Namur, Charleroi, Mons. De coördinaten zijn moeilijker vast te leggen omdat in een verstedelijkt milieu de mutaties (gehele of gedeeltelijke afbraak, herbestemming, verandering van straatnamen, etc.) groter zijn dan op het platteland. Een mooi voorbeeld daarvan is 'Het verloren klooster van Hoboken', inmiddels een district van Antwerpen, waar de industrialisatie zorgde voor veel afbraak en een grondige wijziging van het landschap.
Updates van de kaart gebeuren volgens een strak stramien waarvoor een handleiding werd geschreven (interne record 202102161224, laatst aangevuld op 20231230) en procedures werden vastgelegd. Elke 'laag' van de kaart wordt immers aangestuurd door een periodieke extractie uit de database en daarvoor worden in de 'queries' vaste parameters gebruikt. De resultaten van de 'queries' vullen de vier basistabellen die de lagen van de kaart aansturen.
Kleine toevoegingen kunnen direct worden ingebracht in de basistabellen.
In een latere fase zal gewerkt worden aan het integreren van het verzamelde iconografisch materiaal.
Op 27 maart 2021 kreeg de kaart een forse update en steeg het aantal getoonde items van 245 naar 514, meer dan een verdubbeling dus van de gevisualiseerde informatie. Vooral het aantal bibliografische referenties kende een uitbreiding: van 42 naar 242 titels. In de aansturende database zijn een aantal correcties doorgevoerd.
Op 31 december 2023 kreeg de kaart een kleine aanvulling na een hint van een bezoeker. Op 5 en 21 maart 2024 werden enkele aanvullingen geplaatst.
Op 21 maart 2024 werden in de database 675 records mét GPS-coördinaten geteld (query: gps not empty, land = BEL, CATEGORY = monastery); de kaart kreeg op die datum een update.
Op 29 maart 2024 zijn we in onze database begonnen aan een operatie voor het toekennen van een uniek nummer - Monastery Identification Number of kortweg MID - aan elk klooster op het grondgebied van het huidige België. Het zal de eenduidige identificatie en de groepering van bronnen in clusters vergemakkelijken. Op 27 april 2024 was aan 723 records een MID toegekend. We houden u op de hoogte.
Tenslotte werd door MERS een programma geschreven waardoor de 'markers' elkaar niet meer kunnen bedekken wanneer GPS-coördinaten identiek zijn. ALLE 'markers' zijn nu zichtbaar en aanklikbaar. Voorwaarde is dat u voldoende inzoomt op de plaats die u interesseert.


Superrijken
Het zal duidelijk zijn dat we ons vooral richten op de materiële en economische belangen van abdijen en kloosters en dat we spirituele aspecten niet belichten. Die laatste waren o.i. een scherm waarachter met enorme opgepotte vermogens en toenemende machtsconcentraties werd gespeeld. Zowel keizerin Maria Theresia als haar zoon Jozef II wilden die macht inperken (het woord 'breken' gaat te ver) en rekenden daarvoor op hun regeringen te Brussel. Het is dan ook ironisch dat Jozef II mee een beweging op gang bracht, die 'in fine' zijn eigen zus, Marie-Antoinette ('l'autrichienne'), en zijn schoonbroer, Louis XVI, letterlijk de kop zou kosten.
Twee kaarten uit 2005
Onze interesse voor dit thema gaat terug op onze research, uitgevoerd tussen september 2004 en maart 2005. Die kreeg zijn neerslag in het artikel 'De herschikking van het onroerend goed op het einde van de 18de en het begin van de 19de eeuw'zie boeknummer 20050077 , verschenen in het jaarverslag 2004 Onroerende Voorheffing (Belastingdienst voor Vlaanderen). Daarin belichtten wij toen o.m. de afschaffing van kloosters onder het bewind van keizer Jozef II en de nationalisatie van abdijen en kloosters tijdens de Franse Revolutie en de Franse bezetting en annexatie van de Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik.
Die beide ingrepen hebben we toen in kaart gebracht mits een projectie op de fusiegemeenten van het Vlaamse Gewest met daarbij de nominatieve opsomming van de afgeschafte kloosters. Dat gebeurde met software van Arcview. De inkleuring van de kaarten kon weliswaar vanuit een frequentietabel worden aangestuurd, maar voor het prepareren van een persklare kaart op A3-formaat moesten die toch nog langs een tekenprogramma (Photoshop) passeren. Gelukkig konden we daarvoor een beroep doen op de dienst AEGIS van de intercommunale CIPAL. Beide kaarten kunt u zichtbaar maken door hier te klikken. Dit terzijde.

De bronnen, geconsulteerd in 2004-2005
Oriënterende gesprekken met archivarissen van Grimbergen, Affligem en Postel. Oriënterende bezoeken aan enkele Waalse abdijen. Aankoop, consultatie en verwerking van de 23 delen van het befaamde 'Monasticon belge', met focus op de data over afschaffing (voor een aanzienlijk aantal abdijen stelden we merkwaardige lacunes vast). Aankoop bij het Rijksarchief van een microfilm van het rapport de Kulberg (1785), dat 110 abdijen en kloosters auditeert. Overzichtswerken over abdijen, kloosters en religieuze orden (Laenen - 1905, Michel - 1923, de Moreau - 1952, Poumon - 1954, d'Haenens - 1973, Delmelle - 1973, Colinon - 1979, Van Remoortere - 1990, Lemmens - 1995, etc.); het zijn werken van ongelijke kwaliteit, zeker wanneer het erop aankomt de sites te georefereren. Overzichten per gewest, provincie, streek. Lokale geschiedenis. Bibliografische werken. Overzichten van (al dan niet beschermd) onroerend erfgoed: bijvoorbeeld de reeksen 'Inventaris van het Cultuurbezit', de uitgave 'Monumentengids' van de Stichting Vlaams Erfgoed (SVE) en 'Le patrimoine monumental de la Belgique'. Monografieën over welbepaalde abdijen en kloosters; die zijn niet altijd accuraat in de datering van gebeurtenissen of mijden gewild of ongewild de 'moeilijke periode' van de verkopen van 'zwartgoed'. Encyclopedische werken. Studies over de regeerperiode van Jozef II (en in mindere mate die van Maria-Theresia). Studies over de Franse Revolutie, het Frans Bewind in onze 'départements' en over de niet te omzeilen figuur van Napoléon Bonaparte (met nadruk op zijn juridische en administratieve hervormingen). Enkele specifieke en diepgravende studies over de verkoop van nationale goederen (op één hand te tellen). Inventarissen van het Algemeen Rijksarchief aangaande afgeschafte kloosters en abdijen, hun bewaarde archieven/bibliotheken en de affiches van de verkopen.






Zwartgoed
De kloostergebouwen en gronden, 'nationale goederen' geworden, werden openbaar verkocht, pakweg in de periode 1787-1800. In het katholieke Vlaanderen fluisterden de mensen toen over 'zwartgoed', een woord om aan te duiden dat de onroerende goederen onrechtmatig geconfisceerd en verworven waren. Het bleef overigens een heet hangijzer en een taboe-onderwerp in de Belgische historiografie. Want, was de aankoop van zulk 'zwartgoed' geen vorm van collaboratie met de anti-kerkelijke Franse bezetter geweest? Was de religie, ja zelfs het geloof in God, niet onherstelbaar beschadigd? Was het allemaal geen uiting van de botsing tussen Kerk en Staat, uitgelokt door de wat naïeve Jean-Jacques Rousseau en de perfide Voltaire, en vorm gegeven door een verrader uit eigen katholieke rangen, met name Talleyrand? En was het Concordaat van 1801 tussen Napoleon en het Vatikaan geen valse 'entente', het aanvaarden van smeergeld door de gezalfde Paus hemzelve? Was een pastoor, die betaald werd uit de staatskas, wel een echte zieleherder of eerder een ambtenaar die zich plooide naar de hand waaruit hij een aalmoes ontving? En wat was een bisschop anders dan een gekostumeerde vazal van de nieuwe rijken, zij die spuwden op het volk?

P.S.
Nederland heeft sinds 2017 een volwaardige kloosterlijst (database) en een aansluitende digitale kloosterkaart. Die kwam tot stand o.l.v. dr em. Koen Goudriaan (VU). Door het feit van de Reformatie verschilt de situatie aldaar erg van die in België. In de 16de eeuw werden in Nederland alle kloosters afgeschaft. Hun goederen werden door de staat geconfisceerd. De meeste hedendaagse Nederlandse kloosters zijn niet ouder dan 150 jaar.


Een kort essay
Waar kwam die gekke Hollander, die Willem, plots vandaan? Opnieuw een koning ergens in een verre stad? Wat kon die keeskop voor ons landeke anders betekenen dan nieuwe belastingen en nog meer combines tussen Brussel, Londen, Parijs en Amsterdam? Hoe kon dat nu, ne protestant, waarvan niemand wist dat hij bestond?
En wie zou er voor de armen zorgen die vroeger al eens een penning of een brood kregen aan de halfgeopende zware deuren van kloosters en abdijen? Kon een burgerlijke liberale staat, gedomineerd door de grootgrondbezitters en de adel, met een nieuwe koning op de koop toe, misschien een antwoord verzinnen op de vraag naar brood en bier? Hoe moest het nu verder met het onderwijs, die uitvinding om jongeren net dom genoeg te houden om de lastige vragen over de verdeling van macht en rijkdom niet te laten opborrelen in hun hersenmassa? En ja, van massa gesproken, hoe hield je die in bedwang, verstoken van licht en 'Verlichting', nauwelijks in staat te overleven, als beesten, altijd bereid om rel te schoppen in dienst van de hoogstbiedende of de meest belovende agitator, buigend voor de baron en even later, laveloos aan de toog, scheldend op de patrons en de huisbazen en op de baron en zijn stoefende 'madam', vergetend dat enkele straten verderop tien kinderen en een veel te vlug oud geworden wijf op zijn loonzakje zitten wachten in een krocht, kijkend in de grote holle ogen van het meisje achter de tapkast, zij die alles begrijpt zelfs als je stevig in haar billen knijpt, zij die na zijn negentiende jenever de godin Diana wordt, die de jacht voor open verklaart, ware het niet dat noch zij, noch hij een geweer bezat, anders zou het hoge volk eens wat meemaken ... ?



Land: BEL